Ut trauma wei skriuwt Lex Paleaux boeken dêrt'st om laitsje en skrieme kinst

60.000 boeken binne der oant no ta ferkocht fan it boek fan Fries om utens Lex Paleaux. Syn boek is nominearre foar de NS Publieksprijs fan 2025.

Earder dit jier hie dizze fiifde roman fan Paleaux de Boekhandelsprijs al wûn. Lex Paleaux wennet yn Haarlem mar is hikke en tein yn Fryslân ûnder de reek fan Ljouwert.

Lex Paleaux (in pseudonym) fertelt oer syn boek en syn eigen libben yn boekhannel de Grote Beer yn Frjentsjer, want syn boeken geane benammen oer himsels en syn swiere jeugdjierren.

Paleaux wurdt ynterviewd troch syn Frjentsjerter jeugdfreondinne Laura van Twillert. Sy ken him noch fan eartiids, doe't se yn deselde klasse sieten op de MAVO.

Van Twillert is djip ûnder de yndruk fan syn boeken: "Je kan keihard lachen, wat hij heeft hele gevatte humor, maar soms zit je ook gewoon te janken."

Kloften minsken binne ôfkaam op de besite fan de bekende skriuwer yn de nagelnije boekhannel en wolle in troch Paleaux sinjearre boek.

Paleaux groeide op yn in lyts doarpke ûnder de reek fan Ljouwert yn in kristlike húshâlding. Op syn tolfde wurdt hy seksueel misbrûkt.

Yn de Grutte Wielen wurdt hy troch in man fan syn fyts lutsen en ferkrêfte. In barren dat syn fierdere jeugd op 'e kop set.

"Dat barren doe't ik yn de earste klasse fan de middelbere skoalle siet, dat wie in katalysator foar de rest fan myn libben", fertelt Paleaux. "En op dat momint doarde tsjin net ien wat te sizzen."

De traumatisearre Lex wurdt ûnhannelber en rekket yn in psychiatryske jeugdklinyk. Yn 2020 begjint Paleaux te skriuwen oer syn swiere jeugdjierren yn it boek Winterwater.

It boek wurdt yn it Frysk fertaald en bewurke ta in teäterstik. Ek de lettere boeken fan Paleaux geane oer syn jeugd.

Liften naar de hemel is syn fiifde boek en folget de 16-jierrige haadpersoan Quintin nei Kanada, dêr't er terjochte komt by in strang kristlike húshâlding en oan it wurk set wurdt op in buorkerij.

"Se hiene it plan om my sis mar fysyk en metaal ôf te brekken en dan wer op 'e nij op te bouwen", fertelt Paleaux oer dy tiid. Hoewol't it boek foar in grut part autobiografysk is, seit Paleaux mei klam dat it in ynterpretaasje is fan de Kanadeeske perioade.

"It is altyd út myn gedachten wei, sa as ik it beleefd ha."

Hy kin no skriuwe oer dy swiere tiid omdat de ôfstân fan tiid dertusken sit. "We binne no 30 jier fierder en ik ha it foar mysels wol in plak jûn", leit Paleaux út, "It hat my ek in protte jûn, ek de akelige dingen yn it libben bringe dy wat."

Earder dit jier wûn Paleaux al de Boekhandelsprijs voor Liften naar de hemel en no dus in nominaasje foar de NS Publykspriis. Syn boek is in grut sukses mar Paleaux fynt dat ek lestich.

"Ik bin best wol nuchter fan mysels, ik fyn it in moaie erkenning mar ik moat der foaral foar soargje dat ik net tink dat ik it no foar inoar ha. Ik moat gewoan hurd oan it wurk en gean gewoan troch."

Hy is dan ek al drok mei syn nijste boek dat septimber kommend jier útkomt: In het licht van de leugen. Ek dit boek is autobiografysk en is een ferfolch op Liften naar de hemel. Dat boek wurdt trouwens fertaald nei it Ingelsk en sil ek yn Kanada op 'e merk komme.