Arsjitekt Frits van Dongen (80) belutsen by nij ûntwerp De Harmonie: "Een feest om hier te komen"

It gebou is 32 jier âld en moat duorsumer wurde en in bettere ferbining krije mei de stêd. Arsjitekt Frits van Dongen hat mear as 30 jier lyn De Harmonie ûntwurpen.

Hy is yntusken 80 jier âld, mar is ek no belutsen by de renovaasje. De Harmonie wie syn earste teäter, hjirnei hat hy noch 15 oare teäters foarmjûn.

It fielt foar him spesjaal om werom te wêzen yn Ljouwert. De Harmonie fielt as syn earste bern, sa fertelt hy.

"Toen het theater in gebruik genomen werd had ik kleine kinderen. We zijn toen heel vaak van Amsterdam naar Leeuwarden gereisd om kindervoorstellingen te zien."

"Dat was altijd een ontzettend feestje. We gingen naar het theater van papa kijken en óók nog naar een kindervoorstelling."

De Harmonie wie foar him in grutte ynspiraasje foar de skouboargen dy't dêrnei folgen.

"Ik wilde eigenlijk iets anders doen dan een gewoon theater", sa fertelt hy oer de gedachte dy't hy derby hy.

"Ik wilde dat mensen bij binnenkomst gelijk voelden: wauw, ik zit in een theater! En zo hebben we het ook ontworpen."

"In het begin zijn er ook voorstellingen in de foyer gemaakt. Het publiek zat in de entree en de voorstelling speelde zich af door het publiek heen."

Yn dy sin feroaret der neffens him net in soad oan de gedachte dy't achter de fernijde Harmonie sit.

It plak fan de yngong feroaret en minsken komme sa noch mear yn it hert fan Harmonie út.

De nije yngong komt tsjinoer de yngong fan poppoadium Neushoorn.

"Ook de entree van Pathé zit heel dichtbij. Dus dit wordt een cluster van entrees van cultuurgebouwen, die hier op dit plein zitten", sa leit Mike Heemrood út.

Hy is de kompanjon fan Frits van Dongen. Tegearre hawwe se it fernijde ûntwerp fan De Harmonie makke.

"Je komt binnen middenin de foyer, het hart van het gebouw. Vanuit hier kun je naar de garderobe, naar de grote zaal en de trappen omhoog nemen naar de zalen boven."

"De grijze natuurstenen schijf van de huidige ingang wordt verplaatst naar de nieuwe ingang en wordt zo hergebruikt. De opening wordt wel veel groter, waardoor je meer transparantie krijgt."

It hiele gebou moat in stik transparanter wurde. Al it glês wurdt ferfongen troch trochsichtich glês.

Mar it meast opfallende wurdt miskien wol it nije poadium op it plak dêr't no de yngong sit. "Als de natuurstenen ingang weg is dan hebben we nog de rode muur op grijze poten over", fertelt Heemrood.

Om de reade muorre komt in glêzen gevel, dêryn komme poadia.

"Het mooiste onderdeel in deze ruimte wordt de schuifdeur van 7 meter bij 4 meter naar buiten toe", seit Heemrood. "Die kan open en dan kun je binnen een podium opbouwen en het publiek kan buiten zitten."

It plein bûten de Harmonie wurdt ek oanpakt. De gemeente makket dat autolij.

"Het theater moet zo een levendig onderdeel van de stad worden. Als je er langs loopt dan zie je mensen bezig."

En dat is hoe't de arsjitekten mear ferbining tusken De Harmonie en de stêd meitsje wolle.

De 80-jierrige Van Dongen genietet der noch altyd folop fan, om gebouwen nij foarm te jaan en hjiroer nei te tinken.

"Je kunt als architect van alles doen: volkshuisvesting, kantoren, noem het maar op. En je hebt een hele andere categorie: theaters."

"Vroeger was ik bekend omdat ik goede volkshuisvesting maakte, maar ik wilde dat niet mijn hele leven lang doen. Toen kwam meer dan 30 jaar geleden De Harmonie toevallig langs", blikt hy werom.

De striid gong doe tusken Van Dongen en in partner fan syn bureau. "Ik heb toen gewonnen. Hij had er natuurlijk de ziekte in en was daarna niet mijn grootste vriend meer."

Dochs spyt it him net.

"Na De Harmonie heb ik nog vele mooie theaters mogen maken."