Wachtlisten sosjale hier wurde hieltyd langer en lykje net te ferdwinen
Ien dy't in wenning siket yn de sosjale hiersektor moat hieltyd langer wachtsje. En de takomst is lang net hoopfol, stelle Planburo Fryslân en wenningkorporaasje Accolade.
Sjaak Moerman (Planburo Fryslân) en Friso de Roos (direkteur-bestjoerder fan Accolade) fertelle oan Omrop Fryslân wat it takomstbyld is en watfoar maatregels der naam wurde moatte.
Wat binne de wichtichste oarsaken fan dizze lange wachtlisten?
Moerman (Planburo): "Er zijn verschillende oorzaken te noemen. Zo komen er niet veel woningen vrij en komen er niet veel woningen bij. Ouderen blijven langer thuis wonen, waardoor de doorstroom naar seniorenwoningen wordt gedempt.
De koopmarkt speelt ook een rol. Doordat huizen duurder worden, kunnen mensen minder snel doorstromen van een huur- naar een koopwoning. Huren is daardoor aantrekkelijker."
Planburo Fryslân hat - op fersyk fan WoonFriesland, de Vereniging van Friese woningcorporaties (VFW) en de Friese huurdersorganisaties - ûndersyk dien nei it tal minsken dat op syk is nei in sosjale hierwenning.
Wat wiene de meast opfallende útkomsten fan it ûndersyk?
Moerman (Planburo): "Opvallend was dat er relatief weinig wordt gereageerd op bijvoorbeeld gestapelde woningen met lift of nultredenwoningen die toegewezen worden aan senioren."
De sifers út it ûnderysk
De fraach nei sosjale hierwenningen nimt al in oantal jier ta. It tal wenningen dat foar ferhier beskikber kaam, is yn fiif jier mei 15 persint ôfnommen.
Dat betstjut dat yn 2023 wenningkorporaasjes 900 wenningensykjenden minder oan in hûs helpe koe as fiif jier earder.
Dêrnjonken is de wachttiid fan 28 nei 41 moannen gien en it tal reaksjes op in sosjale hierwenning is omheech gien fan 47 nei 87.
"Dit in tegenstelling tot een eengezinswoning en andere populaire woningen die grondgebonden zijn."
Soe der wat oan de trochstream fan âlderen nei âldereinwenningen dien wurde moatte?
De Roos (Accolade): "We zullen in de doorstroming meer maatregelen moeten nemen om meer woningen vrij te krijgen.
Zo hebben we seniorencoaches die ouderen helpen bewust te maken over wat ze misschien in de toekomst nodig hebben en dat hun woonbehoeften in de toekomst misschien nog gaat veranderen."
Lange wachttiden sosjale hier soargje foar skrinende situaasjes
"Op die manier kunnen we hen helpen om een beweging te maken, waardoor er weer een nieuwe woning vrijkomt voor een starter of een gezin."
Soest âldereinwenningen net ferbouwe kinne ta wenningen foar jongerein of in gesin?
De Roos (Accolade): "Dat is heel kapitaalintensief. Dan heb je bijna een halve huurwoning al gebouwd.
Je zou beter kunnen kijken hoe je het label om kan zetten naar gecombineerd wonen. Dat het mogelijk is dat iemand die jonger is en er graag wil wonen, dat kan doen. Zodat je meer ruimte krijgt in de toewijzing van die woningen."
Wêrom is die romte der no noch net?
De Roos (Accolade): "Het heeft met een stukje beleid te maken, dat kost tijd. Je hebt daarnaast rekening te houden met de mensen die er nu wonen. Die zijn er gaan wonen met het idee dat het alleen maar 55+ is. Als je er nu opeens starters of jongeren bij gaat zetten, loop je het risico dat het gaat botsen."
"Je moet er goed over nadenken, er voorzichtig mee omgaan en de mensen van het wooncomplex erin meenemen dat er een beleidswijziging komt."
Wat dogge jim noch mear om de wachtlisten te beheinen?
De Roos (Accolade): "Allereerst bijbouwen. We zijn met gemeentes in gesprek voor meer locaties, maar het zijn lange trajecten.
We hebben een verkoopstop in de vijf grote plaatsen waar we bouwen, om te voorkomen dat sociale huurwoningen bij ons wegraken voor verkoop."
By guon minsken ûntstiet it byld dat statushâlders foar it grutste part yn de sosjale hierwenningen komme. Kloppet dat byld?
Moerman (Planburo): "Het klopt dat statushouders recht hebben op een sociale huurwoning. Maar dat geldt ook voor andere woningzoekenden als starters of jongeren."
"Woningtoewijzing wordt bijvoorbeeld ook gedaan op basis van urgentie of medische noodzaak. Er zijn meerdere doelgroepen die met voorrang een woning toegewezen krijgen. Statushouders vormen één van die groepen."
Ferwachtsje jo dat de wachtlisten foar sosjale hierwenningen ea ferdwine sille?
De Roos (Accolade): "Ik denk het niet. Ik denk wel dat in de toekomst een kentering kan plaatsvinden en dat de wachtlijsten korter worden. Het hangt onder andere af van migratie. Als de migratie opeens wegvalt, kan de vraagdruk ook wegvallen. Er kan een golf komen dat er mensen overlijden, zo ontstaat er ook meer leegstand.
Uiteindelijk is het in het belang van de woningcorporaties dat er enige wachttijd is. Zonder vraag komen er helemaal geen reacties en staan er woningen leeg. Daarin proberen we met elkaar tot acceptabele wachttijden te komen."
Moerman (Planburo): "Voor de korte termijn verwacht ik dat deze trends door zullen gaan zetten. Het zal niet plotseling omslaan. Er worden meer woningen gebouwd, waardoor de vraagdruk iets zal gaan dempen.
Maar heb je het over de lange termijn, dan speelt de demografische ontwikkeling een belangrijke rol. Zowel op de korte als de lange termijn heb je te maken met een ander probleem op de woningmarkt."
