Beammen ferdrûgje troch ekstreme wietens: dit is hoe’t dat sit

It is in frjemd gesicht. Wa't troch de bosk rint, sjocht dat mannich beam al in goudoranje kleur hat en sels de blêden falle lit. It binne hjersteftige taferelen, en dat wylst de simmer noch mar krekt begûn is.

Lysander van Oossanen is boskwachter yn it Drents-Friese Wold en leit út hoe't dit komt.

"Er zijn bomen die veel last hebben gehad van de natte winter. De plassen beginnen inmiddels wat weg te zakken, maar tot nu hebben de bomen met hun wortels onder water gestaan en daar zie je nu het effect van."

"Het klinkt heel vreemd, maar ze zijn aan het verdrogen. Om voedingsstoffen en water uit de bodem op te kunnen nemen, hebben ze zuurstof nodig uit de grond. Maar omdat alles onder water staat, zit er geen zuurstof meer in de bodem en kunnen ze niks opnemen."

"Ze hebben dus last van verdrogingsverschijnselen, terwijl ze met hun voeten in het water staan."

"Dan kunnen de wortels afsterven en uiteindelijk gaan rotten, omdat ze niet bestand zijn tegen het continu onder water staan."

"Alle bomen kunnen er last van hebben als ze er niet aan gewend zijn. Maar sommige zijn er wel beter op ingespeeld dan andere. De beuk kan er bijvoorbeeld niet zo goed tegen, terwijl de wilg en de populier veel meer water kunnen verdragen en er heel anders mee omgaan."

"Het ligt dus aan de boomsoort, maar ook aan de locatie en aan hoe lang ze onder water hebben gestaan. Op sommige plekken is het vrij kort nat geweest, op andere plaatsen juist heel lang."

"Op sommige plekken zie je dat de bomen het zwaar hebben. Dat heeft ook te maken met hoe het gebied in elkaar zit. Van origine is het een plek met heel veel natte stukken. Er waren vroeger veel vennetjes en veel natte heide."

"De mensen konden daar alleen niet veel mee, dus groeven ze sloten om die plekken droog te krijgen. Zo konden er bomen groeien, die vervolgens werden gekapt voor hout. Het moest in de jaren dertig van de vorige eeuw ten gunste zijn voor de mens, de natuur stond op de tweede plek."

"De betere gronden werden vaak omgevormd tot landbouwgrond. Grond die te weinig voedingsstoffen had en te nat was, werd door middel van sloten drooggelegd en gebruikt voor bos."

"Op sommige plaatsen is die omvorming gelukkig mislukt, daar zie je nog steeds vennetjes. Maar op heel veel plekken is het ook wel geslaagd, waardoor je nu bos hebt op plekken die van origine heel nat zijn."

"We zijn nu bezig om het systeem te herstellen. We zijn sloten aan het dempen, zodat het water niet meer wordt afgevoerd, maar in de bodem kan zakken. Zo kunnen we het grondwaterpeil van vroeger herstellen."

"In een situatie zoals nu, waarin het heel nat is, werkt dat alleen een andere kant op. Eerder was iedere druppel welkom, nu is er wat te veel en daar heeft het gebied ook last van."

"Ja, als de bomen compleet in het water staan, dan heb je kans dat ze eerder omvallen bij een storm dan normaal. Maar bij droogte geldt precies hetzelfde, dan gaan ze ook eerder om."

"Er zullen steeds meer andere boomsoorten komen, die beter bestand zijn tegen de extreme weersomstandigheden. Maar ook doordat we bezig zijn met systeemherstel, zal er nieuwe vegetatie en meer biodiversiteit komen en komen de vennetjes van vroeger misschien weer terug. Dus we proberen nog steeds in kansen te denken."