Fries yn Lviv sjocht oarloch tichterby kommen: "De situaasje is gespannen"
De ynfal fan it Russyske leger yn Oekraïne is yntusken fiif dagen lyn. Willem Nammensma wennet yn it relatyf feilige Lviv, mar sjocht de oarloch wol tichterby kommen.
Nammensma wurket foar in lânboubedriuw yn Oekraïne. Se tele ûnder oare graan, mais, sinneblommen, soaja en jirpels. Kollega's wienen ferline wike al tsjûge fan in Russyske drone-oanfal op in militêre radiopost. Sneon gong it loftalarm ferskate kearen ôf en yntusken stiet Lviv fol mei roadblocks.
"De situaasje is gespannen", fertelt er. "Foar de feilichheid binne betonnen blokkades by alle tagongsdiken pleatst mei izeren krusen derop. Militêren kontrolearje minsken dy't der del wolle."
It jout in hiel frjemd gefoel fan feilichheid.
Doel is om saboteurs bûten te hâlden. "Snein is hjir bygelyks in buske mei Wyt-Russen oanholden. Dy koenen net sizze wêrom't se hjir wienen. Om foar te kommen dat hjir pro-Russyske minsken komme de boel te provosearjen, ha se no dizze blokkades opset. It jout in hiel frjemd gefoel fan feilichheid."
Lviv is in grutte stêd yn it westen fan Oekraïne. De striid spilet him no benammen ôf yn it eastlike part fan Oekraïne. "Dêr hat Poetin no de fokus op", seit Nammensma. "Dat jildt dêrom ek foar de Oekraynske militêre macht. Mar foar itselde jildt slagget it Poetin net yn it Easten, dan feroarsaket er miskien opskuor op oare plakken, sadat it Oekraynske leger him ek mear ferspriede moat."
Nammensma yn de skûlkelder wylst it loftalarm te hearren is:
Poetin driget no ek mei kearnwapens. Nammensma tinkt dat de rest fan Europa dêr noch nerveuzer fan wurdt as Oekraïne sels. "Mar je moatte der net oan tinke! Hy begjint no wol hiel nuver te driigjen. En tusken wat er no ynset en nukleêre wapens sit noch in hiel soad."
Moandei foel Poetin de eastlike stêd Charkov oan, dat is de twadde stêd fan it lân. Oekraïne meldt tsientallen deaden. "Hy wurdt no echt in oarlochsmisdiediger. Regel nûmer ien fan oarloch is dat it tusken soldaten en militêre machten giet. Mar sokke wapens meitsje gjin ûnderskied mear tusken boargers en soldaten."
Dêrom is de spanning der dus ek yn Lviv. Dat jildt ek foar Nammensma, dy't it leafst 'gewoan' oan it wurk is. "De rêstige dagen binne de minste dagen. Dan bist de hiele tiid it nijs oan it lêzen. Mar snein wie ik lekker oan it wurk."
En wurk is der wol. "It ministearje kaam mei de oprop om fuortendaliks jirpels klear te setten om yn te laden. De frachtweinen dy't se ferfiere moasten, wienen der ek al frij gau. Trije gigantysk dappere frachtweinsjauffeurs ha de jirpels oant flak foar Kiev brocht. Dêr wurdt it dan oerladen en giet it mei in konfoai de stêd yn. Sa'n reis is hiel spannend, ik ha in grut respekt foar dy minsken."
Nammensma hat noch altyd de rêchsek yn de auto lizzen, foar as er flechtsje wol
De striidberens en motivaasje is grut, fernimt Nammensma. Minsken wolle graach wat dwaan. "De minsken wienen hjir yn it wykein ek frij fan it wurk, dus dan geane se de strjitte op om de doarpen en stêden feilich te meitsjen mei bygelyks bannesteapels en sânsekken. Dat soarget derfoar dat ynkommend ferkear it dreger hat."
It jout in gefoel fan 'saamhoarigens' yn swiere tiden. Yn Oekraïne fiele se de stipe út Europa ek, hielendal nei grutte stipegearkomsten yn Amsterdam, Grins en Berlyn. "Dat motivearret de minsken hjir ek om troch te setten."
Nammensma hat in donearaksje op tou set om jild yn te sammeljen foar slachtoffers fan de oarloch yn Oekraïne.