Soad gas út Fryske grûn helle: "Wy binne hjir gjin wingewest"

No't de gaskraan yn Grinslân tichtdraaid is, sjocht it Ryk hieltyd faker nei de mooglikheid om lytse gasfjilden te brûken.

De provinsje yn ús lân dêr't it measte gas út 'e grûn helle wurdt, is Fryslân. Sa'n tritich prosint fan wat der totaal yn Nederlân út 'e boaiem helle wurdt, komt út Fryslân.

De ôfrûne jierren ha we yn Grinslân sjoen dat dat behoarlike problemen opsmite kin.

Gaswinning kin soargje foar fersakking fan de boaiem. De grutste boaiemdelgong troch ierdgaswinning hat him foardien om Loppersum (Grinslân) hinne.

It gie yn it gefal fan Loppersum om in delgong fan 30 sintimeter.

Boaiemdelgong kin foar ferskate problemen soargje. Ien fan de risiko's dy't boaiemdelgong mei him meibringt, is ierdbevings. Dy soargen foar in soad skea yn Grinslân.

De earste wie yn 1986 yn Assen. Sûnt dy tiid binne der troch it KNMI yn it gebiet hûnderten ierdbevings fêststeld. Fyftjin kear hie sa'n beving in krêft fan 3.0 of mear op de Skaal fan Richter.

Yn Fryslân hawwe der sûnt 1999 acht ierdbevings west.

Hoewol't de boaiem dus sakje kin, bliuwt grûn- en oerflaktewetter op deselde hichte troch maatregels fan wetterskippen. It wetter komt dus heger te stean yn fergelyk mei de (fersakke) boaiem.

Om dit foar te kommen, wurdt it wetterpeil faak nei ûnderen brocht. It Wetterskip Fryslân hat oankundige dêr net mear oan meiwurkje te wollen.

It deistich bestjoer fan Wetterskip Fryslân hat justerjûn unanym stipe krigen fan it algemien bestjoer om him noch fûler yn te setten tsjin nije gaswinning.

"We hebben juist met zijn allen bepaald dat dat peil omhoog moet", seit Remco van Maurik, lid fan it deistich bestjoer fan it Wetterskip dêroer.

"Belangrijk is dat die bodem niet verder moet dalen. We willen veenweide echt behouden, dat is goed voor Friesland."

Mei dêrom wurket it Wetterskip net mear mei oan it ferleegjen fan it grûnwetterpeil as dat helpe kin by it winnen fan gas.

Net allinnich It Wetterskip hat him útsprutsen tsjin gaswinning yn Fryslân. Ek de belutsen gemeenten en de provinsje sjogge it net sitten.

"Wy sizze: boar hjir net, punt", is ferantwurdlik deputearre Friso Douwstra dúdlik. Mar de provinsje giet der net oer. It ministearje fan Klimaat en Groene Groei nimt de beslissings.

Douwstra: "As der dan dochs nei gas boarre wurdt, wolle wy der wol wat foar werom ha. Wy binne hjir gjin wingewest."

"Dat is in logyske fraach út de regio wei", seit wurdfierder Sape Jan Terpstra fan gasbedriuw Vermilion. "En oer dy fraach moatte wy, mei De Haag en de regio, yn petear."

"Eltse euro dy't hjir by wize fan sprekken boppe de grûn komt, dêrfan giet 70 sint nei Den Haag. As dêr in part fan nei de regio komt, tink ik dat dat in goed idee is."

"It komt hjir út de boaiem, dan mei der ek wol wat weromkomme. Dêr kin gjinien tsjin wêze. Wy net yn elts gefal."

Minister Hermans is dwaande mei in nije Mynbouwet wêryn't kompensaasje foar de regio regele wurde moat. Dat kin noch wol oant 2027 duorje.

De kommende jierren slút Vermilion net út dat der yn Súdwest-Fryslân noch ien of twa projekten by komme. Dêr moat it bedriuw noch wol ferskate geologyske stúdzjes foar dwaan.

Dêr wol Terpstra noch wol wat oer kwyt. "Yn de praktyk is der yn ús brâns wol wat misgien, benammen yn Grins."

"Minsken dy't yn Wâldsein of Toppenhuzen of by in oar gasfjild wenje, ha dat yn de achterholle. Dy minsken tinke, yn gefal fan skea, binne se der dan foar my of wurd ik yn de steek litten?"

Neffens Terpstra hat it allegear te krijen mei fertrouwen. "Wy moatte dat petear fiere mei minsken. Dat is in dreech petear, want dat fertrouwen ha wy ferlern."