Hoever mag innovatie gaan in de skûtsjewereld? En natuur bloeit al vroeg

Het weekoverzicht bestaat uit vijf opvallende verhalen die gepubliceerd zijn op onze app en website. Van sport tot politiek, van cultuur tot milieukwesties en alles wat verder maar de revue passeert in Friesland.

Voor iedereen die misschien een artikel heeft gemist, of gewoon nog eens rustig het een en ander terug wil lezen.

Schilder Johannes Vermeer (1632-1675) is wereldwijd bekend als de meester van het licht. 'Gezicht op Delft', 'Het Melkmeisje' en 'Meisje met de Parel' behoren tot zijn bekendste werken. Het schilderspaar Randolph Algera en Gabriëlle Westra uit Heerenveen heeft elf Friese stadsgezichten en/of portretten gemaakt in de stijl van Vermeer, met eigentijdse of futuristische elementen. De expositie is te zien in het Fries Museum.

Volgens de wetgeving mag in de Waddenzee niet naar spiering worden gevist, maar uit onderzoek van Omrop Fryslân blijkt dat vissers alleen al in januari voor meer dan twintig ton aan spiering hebben gevangen. Het is bijvangst, zeggen de vissers. Ze vissen naar garnalen en krijgen de spiering erbij in hun netten. Natuurdeskundigen en politiek plaatsen daar vraagtekens bij.

Er is een nieuwe trend in de skûtsjewereld: het ontknikken. De 'knik' die sommige skûtsjes hebben, wordt steeds vaker weggehaald. Het schip kan daardoor groter worden, waardoor het zeil ook groter mag zijn. Maar de innovatie heeft niet enkel voorstanders: originaliteit van de skûtsjes is ook belangrijk. Bovendien is er de laatste jaren al veel gesleuteld aan de schepen, vindt bijvoorbeeld Age Veldboom van het Skûtsjemuseum.

Botergeeltjes, met gele knopjes eraan, bloeiden 45 jaar geleden in maart. Nu is dat al half februari. "Alles is een stuk eerder dan veertig, vijftig jaar geleden", vertelt oud-boswachter Jacob Bijlsma. Onder andere in het moerasgebied De Houtwiel bij Broeksterwâld is het voorjaar al aangebroken. Vervelend voor mensen met hooikoorts, maar ook voor bijvoorbeeld egels en bepaalde vlinders.

Haar moeder was wel ongerust als ze weer eens na de spertijd thuiskwam, maar zelf zag ze het gevaar niet. Volie de Jong was in de oorlog koerierster voor het Friese verzet. Deze week is ze overleden. Ze werd 100 jaar oud.

Dat vrouwen als Volie als koerierster voor het verzet werkten, is volgens oorlogsboekenschrijver Hessel de Walle niet raar. "Een vrouw kreeg vaak niet meer dan een schop onder haar kont, als ze al gepakt werd. Vooral als ze jong en mooi was. Dan wil je ze niet oppakken, dan wil je er een afspraakje mee."