Coronanieuws van 26 januari: Optreden voor artiesten blijft lastig

Groothandels die aan horeca leveren, beleven deze woensdag een topdag. Bij Krikke in Grou is op deze eerste dag van de versoepelingen het dubbele aantal vrachtwagens op pad om spullen te leveren aan cafés en restaurants in Noord-Nederland.

Algemeen directeur Ard de Graaf van Cambuur is erg teleurgesteld dat de stadions nog altijd niet helemaal helemaal gevuld mogen zijn. Met de nieuwe coronaregels mag niet meer dan eenderde van het maximumtal toeschouwers de wedstrijden bijwonen.

De rek is eruit, volgens De Graaf. Supporters willen weer naar de wedstrijden. En dat kan in de veilige buitenomgeving van een voetbalstadion. Bovendien mist de club nu veel inkomsten. Ze moeten wel kosten maken bij beperkte openstelling, maar mogen minder bezoekers toelaten.

De Graaf vraagt zich af waarom ze anders meegedaan hebben aan de Fieldlab-experimenten. Het kan veilig, zo is gebleken. Financieel gezien kunnen wedstrijden in het Cambuurstadion beter zonder publiek worden gespeeld. Als de achterban dat wil, is dat een mogelijkheid, zegt De Graaf. De komende tijd is er overleg.

Door de versoepelingen van de coronamaatregelen die dinsdagavond werden afgekondigd, mochten de musea woensdag eindelijk de deuren weer openen en daar zijn ze erg blij mee.

Omrop Fryslân vroeg het Fries Museum in Leeuwarden, het Schaatsmuseum in Hindeloopen en Museum 't Behouden Huys om een reactie.

In Fryslân zijn in de afgelopen 24 uur 1.381 nieuwe coronabesmettingen geregistreerd bij het RIVM. De achterstand bij het registreren van positieve coronagevallen is landelijk opgelopen naar meer dan zo'n 78.000.

Voor de amateurvoetballers komt komend weekeinde een einde aan een lange periode van inactiviteit. De competities in de zogeheten B-categorie gaan verder volgens het reguliere programma. De A-categorie, onder meer eerste elftallen die uitkomen in de Tweede Divisie tot en met de vijfde klasse, beginnen in het weekeinde van 5 en 6 februari met een inhaalprogramma.

De KNVB neemt vrijdag een besluit over hoe de amateurcompetities uit de A-categorie worden uitgespeeld.

Leerlingen van groep 8 mogen naar open dagen van middelbare scholen. Dat heeft onderwijsminister Dennis Wiersma gezegd in de Tweede Kamer. Ze moeten in de meeste gevallen wel alleen komen: volwassenen mogen in principe niet mee de school in. Bij praktijkonderwijs, speciaal voortgezet onderwijs, vmbo basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte leerweg mag er wel één ouder of verzorger mee per leerling.

De scholen wordt er dringend geadviseerd activiteiten ook online aan te bieden. Activiteiten voor de sfeer zijn niet toegestaan in de school. Het kabinet adviseert scholen om bijvoorbeeld met tijdsafpraken te werken om drukte te voorkomen. Belangrijk is vooral dat het aantal contactmomenten beperkt wordt.

Open dagen worden meestal in het begin van het jaar gehouden, maar corona noopte middelbare scholen al vaker tot aanpassing. Toch zijn fysieke activiteiten "mogelijk én belangrijk", aldus Wiersma.

Naar schatting 130.000 mensen wachten nog op een operatie, meldt Karina Raaijmakers, directeur bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in de Tweede Kamer. De cijfers zijn gebaseerd op informatie uit 57 ziekenhuizen.

Dat zijn niet alle ziekenhuisorganisaties in Nederland, maar de NZa denkt wel dat 130.000 operaties een "goede benadering van de werkelijkheid" is.

Vanwege de coronazorg in de ziekenhuizen zijn er afgelopen twee jaar heel wat operaties uitgesteld. Afgelopen maand werden er binnen de meest voorkomende specialismen nog 13.000 operaties uitgesteld.

De kans dat mensen met de omicronvariant in het ziekenhuis moeten worden opgenomen, ligt 40 procent lager dan bij de deltafariant van het coronavirus. Van die patiënten wordt ongeveer 10 procent zo ziek dat ze naar de intensive care moeten. Bij de eerdere variant was dat nog 20 procent. Dat staat in de aannames van RIVM-directeur Jaap van Dissel, die hij de Tweede Kamer voorhield.

In andere landen doet zich een soortgelijke daling voor in de ziekenhuisopnames. Mensen met de omicronvariant liggen bovendien korter in het ziekenhuis, zo laten cijfers in andere landen zien. In Nederland zijn daar nog niet genoeg gegevens over. Van Dissel denkt dat het gemiddeld neerkomt op vijf verpleegdagen.

Martina Tolsma van lunchroom de Verbinding in Feanwâlden is erg blij dat ze weer open mogen: "Fantastisch, wij zijn superblij."

Dit is de tweede keer dat ze weer de deuren mogen openen na een lockdown. Tolsma houdt wel in haar achterhoofd, dat er weer een nieuwe lockdown kan komen en hoe ze dan klanten kan bereiken. "Ik denk aan een uitbreiding van de catering en dat goed bekendmaken in de omgeving. Je moet kijken naar wat wel kan en wat bij het bedrijf past."

In de culturele sector is blijdschap over de versoepelingen van de coronamaatregelen die premier Rutte en minister Kuipers dinsdag hebben afgekondigd, maar het blijft behelpen met de anderhalvemeterregel.

Directeur Titia Huisman van theater De Koornbeurs in Franeker is voorzichtig enthousiast. "Wij zijn pas echt weer blij als we gewoon vol en onbeperkt open mogen, dat is duidelijk, maar tien uur is beter dan acht uur. Dat betekent dat een aantal voorstellingen wat naar voren geschoven moeten worden, als dat kan, en dat zullen we dan ook doen."

De carnavalsoptocht en het grote feest van de Oeletoeters in Sneek gaat dit jaar weer niet door. Ze doen ook geen polonaise met stokjes van anderhalve meter ertussen.

"We hadden gehoopt dat de anderhalve meter weg zou zijn", zegt Sander Balk van de carnavalsvereniging. Hij vertelt enthousiast wat ze dan wel van plan zijn.

Voor theatergezelschap Pier21 gaan de versoepelingen van de coronaregels niet ver genoeg. Het komt voor hen in feite neer op een verlenging van de lockdown. Omdat de zaalcapaciteit beperkt is tot eenderde van het aantal bezoekers en vanwege de verplichte anderhalve meter afstand tussen bezoekers kan het succesvolle stuk Wat Soesto nog niet gespeeld worden.

Bijna alle voorstellingen zijn uitverkocht. Het is praktisch niet uitvoerbaar om tweederde van de bezoekers teleur te stellen. En drie keer zoveel voorstellingen te spelen is niet haalbaar.

Bij het Fries Museum in Leeuwarden zijn ze dolblij dat ze weer open mogen. Op twitter is een filmpje te zien van twee medewerkers die vanuit de ingang van het museum de rode loper uitrollen.

Kinderen van 0 tot 18 jaar hoeven niet meer in quarantaine als een huisgenoot of iemand met wie ze nauw contact hebben gehad positief getest is op covid-19. Als ze zelf positief zijn getest, moeten ze uiteraard wel in thuisquarantaine, minstens zeven dagen. Ook bij milde klachten is thuis blijven de regel en een test of een zelftest doen.

Voor kinderen van 0-4 jaar die een huisgenoot hebben die positief is getest op covid-19 en die (milde) klachten hebben, geldt het advies om te testen. Dat is ook noodzakelijk als ze in nauw contact zijn geweest met iemand die positief is getest. Alle regels zijn na te lezen op de site van de Rijksoverheid.

De tweede coronapersconferentie van het nieuwe kabinet heeft dinsdag ruim 5,5 miljoen kijkers getrokken. Dat zijn er 200.000 minder dan de vorige persconferentie van premier Mark Rutte en coronaminister Ernst Kuipers. Het was wel het best bekeken programma van de dinsdagavond, meldt de Stichting Kijkonderzoek.

Clubs uit het betaalde voetbal overleggen woensdagochtend over het besluit van het kabinet om de stadions weer voor een derde met supporters te vullen. Ook vertegenwoordigers van de KNVB, Eredivisie CV (ECV) en Coöperatie Eerste Divisie (CED) schuiven aan bij die spoedvergadering.

Toeschouwers moeten verspreid door het stadion zitten en 1,5 meter afstand houden. Ook moeten ze in het bezit zijn van een coronatoegangsbewijs. Na 22.00 uur zijn er geen fans meer welkom. Dat zal gevolgen hebben voor duels die later dan 20.00 uur beginnen.

De voetbalstadions van clubs uit de Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie zijn al sinds begin november leeg, na oplopende coronacijfers. De profclubs rekenden erop dat ze minimaal twee derde van de capaciteit van hun stadions mochten gaan gebruiken. Voor veel profclubs is het besluit van het kabinet om de stadions slechts voor een derde met toeschouwers te vullen hard aangekomen. Ze spreken over vergaande consequenties voor clubs, supporters en sponsors.

De Tweede Kamer debatteert vanmiddag met het kabinet over het pakket aan versoepelingen.

Het gaat dan waarschijnlijk over onder meer de maximale capaciteit voor bijvoorbeeld theaters en voetbalstadions. Mogelijk laait ook de discussie over het coronatoegangsbewijs weer op.

Mensen met een essentieel beroep zijn niet langer verplicht om in quarantaine te gaan na contact met een besmet persoon. Wel moeten zij eerst goedkeuring krijgen van hun werkgever om niet in quarantaine te hoeven, schrijft zorgminister Ernst Kuipers in een brief aan de Tweede Kamer. De werkgever bepaalt samen met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging welke functies essentieel zijn en bijvoorbeeld niet vanuit huis kunnen.

Als besloten wordt dat een werknemer niet in quarantaine hoeft, moet diegene zich wel dagelijks zelftesten, vijf dagen na het contact met een besmet persoon een test bij de GGD doen, een mondkapje dragen en afstand houden. Wie toch klachten krijgt, moet onmiddellijk naar huis en alsnog in quarantaine, schrijft Kuipers. De werknemer en -gever zijn er samen verantwoordelijk voor dat corona zich niet verder verspreidt op de werkvloer, schrijft de minister.

Na de aankondiging van versoepelingen op de persconferentie van dinsdagavond, mag en kan er woensdag weer van alles. Cafés en restaurants mogen weer gasten ontvangen, en ook theaters, musea, casino's, dierentuinen en pretparken mogen de deuren weer openen.

Voor scholen geldt dat alleen leerlingen die klachten hebben of positief zijn getest moeten thuisblijven, de rest van de klas mag gewoon naar school. Leerlingen wordt wel geadviseerd twee keer per week een thuistest te doen.

Op veel plekken gelden voorwaarden voor heropening. Zo is een coronatoegangsbewijs (QR-code) verplicht voor iedereen vanaf 13 jaar in de horeca, theaters en concertzalen, musea, binnensportlocaties, bioscopen, dierentuinen, pretparken, sauna's en casino's. Ook moeten mensen een mondkapje dragen in het openbaar vervoer en in publieke binnenruimtes zoals winkels en musea. Voor bioscopen, theaters en horeca geldt dat als bezoekers hun mondkapje af kunnen doen zodra ze zitten.

Premier Mark Rutte en zorgminister Ernst Kuipers kondigden de versoepelingen dinsdagavond aan. Ze gaan ervan uit dat het aantal besmettingen de komende tijd fors zal toenemen, vandaar dat 1,5 meter afstand houden, handen wassen, ventileren en testen bij klachten nog steeds belangrijke basisregels zijn.

Welkom bij het liveblog van woensdag 26 januari over de ontwikkelingen omtrent het coronavirus in Fryslân. Ons liveblog van dinsdag nalezen kan hier.