Coronanieuws van 26 november: Nieuwe coronaregels | Onderwijs open, sluitingstijden ingezet

Nog een aantal opvallende zaken uit de coronapersconferentie:

• Het kabinet breidt de steun voor bedrijven uit en steekt er zo'n 2,2 miljard euro in: loonsteun komt terug, vergoeding vaste lasten weer omhoog
• De hulp van defensie en studenten wordt ingezet bij het zetten van boosterprikken
• Kinderen onder de 12 jaar moeten ook bij milde verkoudheid thuisblijven
• Rutte hoopt op een 'normale Kerst', maar kan 'absoluut geen garanties' geven

Hieronder een kort overzicht van de belangrijkste maatregelen:

Minister Hugo de Jonge: "Dat het virus onder ons blijft, staat als een paal boven water. Maar in welke mate, dat is lastig te voorspellen. Het kan zijn dat er mutaties ontstaan waar de vaccins minder goed tegen werken. We moeten ons tot het uiterste inspannen om dit virus in te dammen. De enige manier waarop we dit kunnen doen is: samen."

De GGD's zijn druk bezig met het zetten van boosterprikken. Eerst bij ouderen, zorgpersoneel een kwetsbare groepen. Dan langzaamaan naar de mensen die jonger zijn. De Jonge hoopt dat iedereen zo snel mogelijk een afspraak kan maken.

Op dit moment hebben zo'n 1,2 miljoen mensen nog geen bescherming opgebouwd tegen het coronavirus, zegt minister De Jonge. Aan het eind van de winter zal dat wel zo zijn, denkt hij. Door een vaccinatie, of door het virus op te lopen. "Mijn hoop is dat mensen op tijd kiezen voor een prik."

Demissionair minister Hugo de Jonge vertelt dat ondertussen veel mensen immuniteit opgebouwd hebben. Maar het aantal besmettingen blijft omhooggaan. Volgens hem zijn sommige mensen immuun geworden voor de dagelijkse cijfers. Maar het is wel een harde werkelijkheid, zegt hij.

Het advies is om het contact tussen ouderen en kinderen te beperken, ook met Sinterklaas, zegt Rutte. Het zou in deze tijd even beter zijn om bijvoorbeeld te videobellen met elkaar.

Het onderwijs blijft open, geeft de premier aan. Maar er zullen wel maatregelen volgen, zoals het gebruiken van mondkapjes op de gang.

"We zien dat het werk een flink aandeel heeft in de verspreiding van het virus", zegt Rutte. Daarom is het advies om zoveel mogelijk thuis te werken en anders afstand te houden.

Thuis is het advies om maximaal vier mensen te ontvangen en om zelf maximaal bij één ander huishouden op bezoek te gaan. Ook doet Rutte de oproep om bij visites een zelftest te doen.

Het mondkapje en de 1,5 meter afstand worden ook weer uitgebreid naar plaatsen waar nu al een coronatoegangsbewijs en zitplaats geldt, bijvoorbeeld in de horeca en bij bioscopen.

De komende weken is in principe alles om 17.00 uur gesloten, behalve essentiële winkels, zoals supermarkten, drogisten, apotheken, tankstations en medische contactberoepen. Rutte vindt het 'afschuwelijk', maar wel nodig.

Rutte heeft een spoedadvies van het Outbreak Management Team gevraagd. "Het advies is om het aantal contacten met 20 procent omlaag te brengen. Daarvoor zijn scherpe maatregelen nodig. Met een paar kleine aanscherpingen zijn we er niet."

De minister-president zegt dat op dit moment minder dan de helft van de mensen bij klachten een coronatest doet. De boodschap van het kabinet komt dus niet genoeg aan, zegt hij. "Dat reken ik mezelf aan. We zullen dit beter moeten doen."

Demissionair premier Rutte roept op de persconferentie met klem op om een vaccinatie te nemen. "Wie is gevaccineerd, heeft een 25 keer kleinere kans om met corona op de intensive care terecht te komen. Vaccineren helpt. Dus wie nog twijfelt: haal die prik, bescherm jezelf en de mensen om je heen."

Vakbonden, waaronder FNV en CNV, en werkgevers willen zo gauw mogelijk een 'coronaplan' om te voorkomen dat er steeds nieuwe lockdowns nodig zijn. Het virus is voorlopig nog onder ons. We hebben een plan nodig om daarmee te leven, zonder steeds weer alles op slot te moeten gooien", zeggen ze.

De organisaties en bonden verwachten dat er vanavond maatregelen aangekondigd worden die bedrijven weer hard zullen raken.

Medisch Centrum Leeuwarden past vanaf zaterdag de bezoekersregeling aan. Er mogen onder meer geen kinderen meer op bezoek komen op de kinder- en kraamafdelingen.

Op corona-afdelingen L en M mag dagelijks nog maar één bezoeker komen, tussen 14.30 en 16.30 uur. Op de andere afdelingen is dat van 15.00 tot 17.00 uur.

De hoofdingang van het ziekenhuis wordt om 18.00 uur gesloten.

In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 2598 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2545), van wie 528 op de IC (gisteren: 530), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS).

In Fryslân zijn in de afgelopen 24 uur 885 nieuwe coronabesmettingen geregistreerd. Dat meldt het RIVM. Het zijn er 37 meer dan donderdag. Toen werden 848 besmettingen gemeld.

Er zijn twee sterfgevallen vastgesteld als gevolg van het coronavirus. Het gaat om inwoners van Leeuwarden en Súdwest-Fryslân.

Zes Friezen zijn met het coronavirus opgenomen in het ziekenhuis. Dat gaat om inwoners van de gemeentes Leeuwarden, Dantumadiel, Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren (3).

Landelijk ligt het aantal nieuwe coronabesmettingen op 21.350. Het gemiddelde aantal besmettingen van de afgelopen zeven dagen is 22.258.

De gemeente Leeuwarden heeft op Black Friday extra beveiliger ingezet om waar nodig de drukte te reguleren. De beveiligers lopen rond in het centrum van de stad. Vooralsnog lijkt de drukte uit te blijven.

Het kabinet zal de komende tijd echt fors moeten ingrijpen om het aantal coronabesmettingen te verlagen, zegt demissionair zorgminister Hugo de Jonge. Hij waarschuwt dat mensen zich "schrap moeten zetten voor een barre winter". Het kabinet zal "alle maatregelen nemen die nodig zijn om de zorg te ontlasten".

"Als je het zo hard ziet oplopen, moet je die kentering forceren", zegt De Jonge.

Veel sectoren moeten vanaf zondag van 17.00 tot 05.00 uur dicht. De maatregel duurt voorlopig drie weken. Dat meldt de NOS. Volgens bronnen zou het gelden voor onder meer restaurants, cafés, 'niet-essentiële' winkels, de cultuursector, 'doorstroomlocaties' en de amateursport. Scholen kunnen openblijven.

Leerlingen vanaf groep zes en middelbare scholieren worden verder verplicht in de gang een mondkapje te dragen.

Zorgminister Hugo de Jonge heeft de zogeheten 'fase 2d' afgekondigd. Alle ziekenhuizen stellen planbare zorg uit, indien nodig en 'medisch aanvaardbaar' worden ook kritieke planbare operaties langer uitgesteld dan eigenlijk de bedoeling is. Dit om handen vrij te spelen voor zorg voor Covid-patiënten en op de intensive cares. Ook wordt de hulp van Defensie ingeschakeld.

Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding en het Landelijk Netwerk Acute Zorg hadden om de invoering van deze aanpak gevraagd.

Nederlanders zijn in aanloop naar de verwachte nieuwe coronamaatregelen druk bezig met het reserveren bij restaurants voor vrijdagavond. Het aantal lastminutereserveringen stroomt binnen bij aanbieders van onlinereserveringssystemen, zo blijkt uit een rondgang van het ANP.

Het wordt lastig om de nieuwe coronavariant, die voor het eerst in Zuid-Afrika ontdekt werd, buiten de deur te houden. Dat zegt viroloog Chantal Reusken van het RIVM. De nieuwe variant is mogelijk besmettelijker, maar ook eerdere nieuwe varianten zijn bijna nooit beperkt gebleven tot een bepaald gebied.

"Wat we kunnen doen is zo veel mogelijk vertragen", zegt Reusken. Ze vindt het daarom goed dat Nederland een vliegverbod heeft ingesteld op vluchten uit zuidelijk Afrika.

Nederland zit nog niet op de piek van de huidige coronagolf. Volgens de Europese gezondheidsdienst ECDC blijft het aantal positieve tests voorlopig stijgen. De organisatie berekent dat meer dan 186.000 Nederlanders volgende week te horen krijgen dat ze besmet zijn geraakt.

In het slechtste scenario zouden er volgende week zelfs bijna 225.000 positieve tests kunnen zijn, gemiddeld bijna 32.000 nieuwe gevallen per dag.

De speciaal voor coronazorg ingerichte traumahelikopter Lifeliner 5 is vrijdag rond de middag vanuit het Zuyderlandziekenhuis in Heerlen met een coronapatiënt vertrokken naar Duitsland. De patiënt lag op de intensive care in Heerlen en wordt naar een ziekenhuis in Münster gevlogen.

De helikoptervlucht vanuit Heerlen bijt de spits af van verplaatsingen van coronapatiënten door de lucht vanuit Nederland naar Duitsland. De helikopter vliegt vanuit Leeuwarden in opdracht van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). De Lifeliner 5 is eerder ook al ingezet voor vervoer van coronapatiënten.

5.363 Friezen hebben de afgelopen week een vaccinatie gehaald. Dat zijn er meer dan een week eerder, want toen waren het er 4.484. De stijging komt deels doordat mensen sinds vorige week een boosterprik kunnen halen. Er zijn inmiddels 1.235 boostervaccinaties gezet.

De GGD heeft de afgelopen week 24.914 coronatesten afgenomen bij Friezen. Van al die testen was 22,5 procent positief. Een grote groep van die positieve tests komt van kinderen tussen de vier en twaalf jaar.

Het gevaar van de nieuwe coronavariant B.1.1.529 is pas over enkele weken helemaal duidelijk, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Vrijdagmiddag overleggen experts van de WHO over de mogelijke gevaren en of de variant al moet worden aangeduid als zorgelijk.

Huisartsen en wijkverplegers waarschuwen dat door de toegenomen coronabesmettingen alleen hoogstnoodzakelijke zorg nog mogelijk is. Dat meldt de NOS. Zij stellen dat de vraag in de huisartsenzorg en de wijkverpleging snel toeneemt, omdat steeds meer mensen bij huisartsen en de wijkverpleging aankloppen omdat ze met corona of andere klachten niet meer in een ziekenhuis of verpleeghuis terechtkunnen.

De Landelijke Huisartsen Vereniging, Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland en branchevereniging Actiz maken dat vandaag bekend in een gezamenlijke verklaring. Volgens hen zetten huisartsen en wijkverplegers "alles op alles om de hoogstnoodzakelijke zorg goed te blijven verlenen", maar kan dit uitsluitend door een deel van de normale zorg uit te stellen, niet te verlenen of minder intensief te verlenen.

Vijf Friese zorgorganisaties gaan samenwerken voor de opvang van covidpatiënten. Het moet ervoor zorgen dat er meer ruimte komt in de ziekenhuizen om coronapatiënten te behandelen. Dat heeft Veiligheidsregio Fryslân vrijdag bekendgemaakt.

Patiënten die met het coronavirus in het ziekenhuis belanden, blijven daar regelmatig lang liggen, omdat ze niet snel herstellen. Gevolg is dat er niet snel plekken beschikbaar komen voor nieuwe patiënten.

In Fryslân liggen 77 patiënten in de ziekenhuizen, waar zestien van op de intensive care liggen. Donderdag lagen 76 patiënten in de Friese ziekenhuizen, waarvan zestien op de ic lagen.

In de drie noordelijke provincies Groningen, Drenthe en Fryslân liggen in totaal 195 coronapatiënten in het ziekenhuis, meldt Acute Zorgnetwerk Noord Nederland. Van die patiënten liggen er 44 op een ic-bed.

Vluchten uit zuidelijk Afrika zijn wegens zorgen over de nieuwe coronavariant vanaf vandaag 12.00 uur verboden. Dat zegt zorgminister Hugo de Jonge. Daarnaast worden de landen waar het om gaat toegevoegd aan de lijst van landen met een zeer hoog risico. De passagiers op vluchten die uit de regio nog onderweg zijn, worden op Schiphol getest en moeten daarna in quarantaine.

Demissionair premier Mark Rutte en minister Hugo de Jong houden vrijdagavond voor de 38e keer een coronapersconferentie. Er wordt een aantal nieuwe maatregels verwacht, onder andere in de horeca en cultuur. De persconferentie begint om 19.00 uur en is hier live te volgen.

De Europese Commissie wil dat er onmiddellijk gestopt wordt met het vliegverkeer van en naar zuidelijk Afrika vanwege de daar ontdekte coronamutatie B.1.1.529. Voorzitter Ursula von der Leyen zegt dat de maatregel snel wordt besproken.

Om 19.00 uur wordt definitief bekend met welke maatregels het demissionaire kabinet komt, maar in Grou verwachten de horeca en de voetbalvereniging nieuwe maatregels. Restaurant De Kade blijft positief en bij voetbalclub GAVC hopen ze dat ze straks in elk geval nog mogen trainen.

Een speciale werkgroep van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) buigt zich vandaag over een nieuwe variant van het coronavirus. Die variant, met nu nog de naam B.1.1.529, is ontdekt in Zuid-Afrika.

De nieuwe variant heeft veel mutaties, waardoor hij zich mogelijk heel snel kan verspreiden. Het Verenigd Koninkrijk en Israël hebben inmiddels reisbeperkingen ingesteld voor Zuid-Afrika en omliggende landen.

GGD Fryslân krijgt samen met de andere GGD'en de mogelijkheid om eenvoudiger medewerkers in vaste dienst te nemen. Dat was een wens, omdat ze nu regelmatig mensen moeten laten gaan. In de wet is vastgelegd dat medewerkers na twee tijdelijke contracten óf een vast contract moeten krijgen, óf weg moeten.

De GGD'en kunnen nu mensen zonder nadelige financiële gevolgen in vaste dienst nemen. Als er na de coronacrisis minder mensen nodig zijn, betaalt het ministerie een eventuele ontslagvergoeding. Dat hoeven de GGD'en dan niet zelf te doen.

Bij GGD Fryslân is het momenteel topdrukte met het afnemen van testen. Ook voor het zetten van de is de gezondheidsdienst op zoek naar nieuwe medewerkers.

In de afgelopen zeven dagen zijn er in Fryslân 6.295 coronabesmettingen vastgesteld. Nooit lagen de cijfers in een week zo hoog. De zeven dagen hiervoor ging het nog om 4.432 besmettingen. Dat is een toename van 42 procent.

De GGD Fryslân geeft om 12.00 uur een toelichting op de cijfers.

Demissionair premier Rutte en minister De Jonge houden vanavond om 19.00 uur voor de 38e keer een coronapersconferentie. Donderdag heeft het demissionaire kabinet al overlegd over nieuwe maatregelen. Een van de opties die op tafel ligt is het sluiten van de horeca, bioscopen, theaters en niet-essentiële winkels om 17.00 uur.

Het Outbreak Management Team heeft geadviseerd om in ieder geval het onderwijs open te laten. Het demissionaire kabinet heeft daar nog geen besluit over genomen.

Welkom bij dit liveblog van vrijdag 26 november over de ontwikkelingen wat betreft het coronavirus in Fryslân. Ons liveblog van gister nalezen kan hier.