Friese archeoloog is wereldnieuws na cruciale ontdekking in Denemarken

De telefoon staat roodgloeiend sinds het nieuws bekend werd. Miami Herald, The Greek City Times, Türkiye Newspaper... Oldenburger wordt benaderd door media en archeologieblogs over de hele wereld.

"Maar dit is wel het mooiste interview dat ik heb gegeven. Het is heel fijn om weer eens Fries te spreken", zegt Oldenburger.

Hij groeide op in Scharnegoutum, maar verhuisde tijdens zijn studie archeologie naar Denemarken. "Het zou kunnen dat er zo nu en dan een woordje Deens doorheen zit. Ik ben wat verdeenst, want ik woon hier al bijna twintig jaar."

Het waren twee amateurarcheologen, Finn Ibsen and Lars Danielsen, die het object met een metaaldetector vonden in een omgeploegd veld bij Ringsted, in het oosten van Denemarken. Het gaat om een klein, muntachtig object van nog geen drie centimeter, met daarop de afbeelding van een man.

Oldenburger: "Er zijn hier strenge regels verbonden aan archeologische vondsten. Die moeten naar een lokaal museum worden gebracht."

Zo kwam het bij Oldenburger terecht, in Museum Vestsjælland yn Holbæk. Oldenburger viel bijna van zijn stoel toen hij het schijfje in zijn handen kreeg. "De weelderige haarlokken en de ramshoorns... Ik had meteen in de gaten dat het om een afbeelding van Alexander de Grote ging", vertelt de archeoloog.

"Het is heel bijzonder, want zoiets vinden wij normaal gesproken niet in Scandinavië."

Het gaat volgens Oldenburger om een sierschijfje dat op een schild heeft gezeten. "De Germaanse krijgers hadden grote ronde schilden. De buitenkant was versierd. Met schilderingen bijvoorbeeld, maar ook met edelstenen of sierschijfjes. En daar zaten ook portretten in." In dit geval dus van Alexander de Grote.

Maar hoe komt het schijfje met een afbeelding van Alexander de Grote in vredesnaam in Denemarken terecht? Het land is nooit onderdeel geweest van het Romeinse Rijk, het was Germaans territorium. En Alexander de Grote stierf al in 323 voor Christus.
Het schijfje is dus 500 jaar jonger dan Alexander zelf.

"Het heeft er waarschijnlijk mee te maken dat de Romeinse keizers gefascineerd waren door Alexander de Grote. Zij wilden even grote veroveraars zijn", legt Oldenburger uit. "Daarom waren er op dat moment veel afbeeldingen van hem in omloop in het Romeinse Rijk."

"Rond 200 na Christus was er één Romeinse keizer, Caracalla. Dat was een rare", zegt Oldenburger. Hij hield ook grote veldtochten en in zijn grootheidswaan dacht hij dat hij de reïncarnatie was van Alexander de Grote.

"Hij beeldde zichzelf daarom af als Alexander de Grote." Die obsessie verklaart waarom er in dat tijdperk nog altijd afbeeldingen van Alexander in omloop waren.

Een vergelijkbaar schijfje werd gevonden in Illerup Ådal, ruim 200 kilometer verderop. "De vondst op Jutland kunnen we heel precies dateren, naar zo'n 200 jaar na Christus." Het schijfje bij Ringsted ziet er precies hetzelfde uit en komt dus uit dezelfde tijd.

"We weten in ieder geval dat de bronzen legering van de vondst bij Ringsted afkomstig is van een omgesmolten Romeins beeldje.
Waarschijnlijk komt de legering uit een gebied ten zuiden van de Alpen."

Waarom Germaanse krijgers met een Romeinse beeltenis op hun schild liepen, kan Oldenburger niet verklaren. "Dat is de vraag.
We weten niet of ze Alexander de Grote erin zagen. Het kan evengoed zijn dat zij er een lokale god, krijger of leider erin hebben gezien."

Hoewel de grens met het Romeinse Rijk ver weg was, maakt de bijzondere vondst duidelijk dat de invloed ervan in het Germaanse gebied groter was dan eerder gedacht werd.

"De Germanen waren waarschijnlijk veel bewuster van de legende van Alexander de Grote dan je zou denken. Er is een stereotiep beeld dat Germanen barbaren waren, maar het waren erg slimme mensen."

De vondst is niet alleen in Denemarken groot nieuws. "De telefoon ging om vijf uur 's ochtends al. Ik ben de hele dag bezig geweest met journalisten en televisie", zegt Oldenburger.

"Een heel bijzondere beleving, want normaal ben ik vooral bezig met ijzertijdaardewerk hier. En dat heeft niet dezelfde media-interesse", lacht Oldenburger. "Dus dat was wel even wennen."

Dat de wereldpers er bovenop zit, heeft volgens de archeoloog onder andere te maken met een nieuwe Netflix-serie over Alexander de Grote die dit jaar uitkwam. "En hij is natuurlijk een grote historische persoonlijkheid. Hij is wereldberoemd."

Het schijfje heeft een tijdje in Museum Vestsjælland gelegen, maar nu gaat het naar het Nationalmuseet, het nationale museum van Denemarken. "Zij bepalen of het 'danefæ' is."

Dat zijn oude voorwerpen die in Denemarken zijn gevonden, die geen eigenaar hebben, maar die wel een bijzondere cultuurhistorische waarde hebben. Die objecten worden eigendom van de staat en moeten worden overgedragen aan het Nationaal Museum van Denemarken.

"Ik hoop dat het dan een ereplekje krijgt." En de twee mannen die het bijzondere object hebben gevonden? "Die krijgen een vergoeding voor hun vondst", besluit Oldenburger.