Omrop Fryslân

Leeuwarden wil oude waagvloer een nieuwe plek geven in het gemeentehuis

Steentje voor steentje werd de vloer uit de grond verwijderd
© Omrop Fryslân, Auke Zeldenrust
De vloer van de middeleeuwse stadswaag van Leeuwarden moet in de hal van het gemeentehuis komen. Althans, dat is het voorstel van het college van Leeuwarden.
De gele en rode stenen kwamen vorig jaar in januari tevoorschijn bij graafwerk.
De gemeente wilde het Waagplein vergroenen, dat gaf archeologen de mogelijkheid om onderzoek in de grond te doen. Ze vonden resten van een middeleeuwse waag, de voorloper van het huidige waaggebouw.

Bedolven historie

De middeleeuwse waag stond er in ieder geval in 1483 al. Er werden handelsgoederen gewogen, vooral zuivelproducten zoals kaas en boter.
De oude waag stond net iets meer in de richting van de Wirdumerdijk en werd rond 1597 vervangen. Het gebouw zelf verdween, maar de vloer bleef onder de grond bewaard.
In het midden de oude waag, op een kaart uit 1560 van Jacob van Deventer
© Historisch Centrum Leeuwarden
Alle stenen zijn er stuk voor stuk uitgehaald en in kratten bewaard. Ze konden niet buiten blijven, want onder de open lucht zouden de stenen vergaan. Een doorzichtige vloer eroverheen is ook geen optie, omdat dat vochtproblemen oplevert.

Drie locaties onderzocht

In opdracht van het college is er daarom een drietal opties onderzocht om de historisch waardevolle stenen opnieuw ergens te plaatsen. Die locaties zijn Natuurmuseum Fryslân, het Fries Lanbouwmuseum en het gemeentehuis van Leeuwarden.
In eerste instantie was ook de Stadswaag kandidaat. Deze lunchroom zit in het huidige waaggebouw dat gebouwd is ter vervanging van de middeleeuwse waag. Maar de exploitant was uiteindelijk niet meer geïnteresseerd.
De stenen in de vloer van de oude waag waren in dambordpatroon gelegd
© Omrop Fryslân, Geertrui Visser
Een archeoloog van de gemeente heeft die locaties samen met de Archeologische Werkgroep Leeuwarden beoordeeld.
Er is onder meer gekeken naar herkenbaarheid op de locaties en de mogelijkheden om daar de geschiedenis van de waagvloer te vertellen, maar ook naar technische voorwaarden. Zo moeten de stenen niet teveel slijten.
Natuurmuseum Fryslân heeft eigenlijk geen directe link met de oude Waag en in het Fries Landbouwmuseum zou maar een deel van de vloer verwerkt kunnen worden. Bij beide locaties zou dat ten koste gaan van de herkenbaarheid van de vloer.

Voorkeur voor het gemeentehuis

Het gemeentehuis aan het Oldehoofsterkerkhof heeft daarom de voorkeur gekregen. Er worden op dit moment plannen gemaakt om de hal van het gemeentehuis opnieuw in te richten.
De vloer kan er in zijn totaliteit neergelegd worden en door de publieksfunctie van het gemeentehuis kan het verhaal in potentie veel mensen aanspreken.
Het gemeentehuis van Leeuwarden
© Omrop Fryslân, Sian Wierda
Burgemeester en wethouders hebben de gemeenteraad in een brief geïnformeerd of de stand van de herbestemming.
De komende periode moet nog worden uitgerekend wat de kosten zijn en hoe de herbestrating precies uitgevoerd kan worden. Daarna kan het besluit worden genomen of het plan echt doorgaat.

Omrop Fryslân is ook via WhatsApp te volgen. Via ons WhatsApp-kanaal sturen we je interessante berichten en video’s uit Fryslân en blijf je op de hoogte. Abonneer je hier.