Defensie heeft meer ruimte nodig, wat betekent dat voor Fryslân?

De vliegbasis Leeuwarden speelt een belangrijke rol binnen de Nederlandse luchtmacht. De basis ligt vlakbij een oefengebied en is van groot belang bij internationale oefeningen.

Er zijn meer plannen voor Fryslân. Kijk hieronder naar wat de nota 'Ruimte voor Defensie' betekent voor Fryslân:

Nu de veiligheidssituatie in de wereld steeds slechter wordt, denkt defensie na over uitbreiding van kazernes, bases en oefenterreinen. Er moet meer en beter worden geoefend, ook in eigen land.

Nederland moet zo beter voorbereid zijn op een mogelijk toekomstig conflict. In Leeuwarden moet de tweede start- en landingsbaan worden uitgebreid. Omwonenden zijn bang voor extra overlast. Dat zorgde kortgeleden al voor protesten.

Bewoners van omliggende dorpen en uit de Leeuwarder wijk Bilgaard hebben hun zorgen geuit op informatiebijeenkomsten. Damen heeft begrip voor de protesten, maar vindt wel dat defensie meer ruimte moet krijgen: "Ik vind dat ze eerder 'ondervragen' dan 'overvragen'."

Hans Damen werkte 40 jaar bij de landmacht, onder andere als logistiek expert. Hij vindt dat de vraag naar extra ruimte reëel is. "Je wilt zo goed mogelijk getraind zijn. Zo goed dat het afschrikt en er geen oorlog komt."

Damen maakt de vergelijking met een topsporter: "Kjeld Nuis werd afgelopen weekend kampioen. Er is niemand die tegen hem zegt dat hij met minder training ook wel had gewonnen. Zeker in een oorlog is tweede worden natuurlijk helemaal niet goed."

Dat de vraag nu zo groot is heeft te maken met alle bezuinigingen na de val van de muur in 1989. "Nu is de veiligheidssituatie zodanig anders dat er echt ruimte nodig is om te oefenen."

Dat geldt volgens hem ook voor Fryslân: "Bij Leeuwarden ligt al een vliegbasis. Het is logisch dat er gekeken wordt naar uitbreiding. Dat legt wel extra druk op de provincie."

De Randstad blijft echter buiten schot: "Wat je ziet is dat historisch gezien oefenterreinen buiten de Randstad liggen. Dat betekent dat de druk daarbuiten groter is en ook groter kan worden."

Toch denkt Damen dat uitbreiding van Leeuwarden wel eens moeilijk kan worden: "De omwonenden zijn al zwaar belast en krijgen er dan nog meer bij. De alternatieven voor de luchtmacht liggen allemaal in Brabant: Woensdrecht, Gilze Rijen, Eindhoven en De Peel. Hoeveel druk legt dat daar op de omgeving?"

Volgens Damen ligt een van de oplossingen in Lelystad. "Er ligt al een vliegveld." Het probleem is echter dat er in diezelfde provincie ook al gekeken wordt naar locaties voor de landmacht.

De andere plannen leveren ook weerstand op, bijvoorbeeld de uitbreiding van het oefenterrein Vliehors op Vlieland. Defensie wil daar een grotere veiligheidszone maken, net zoals op de Afsluitdijk.

Vlieland is een optie omdat ze daar ook willen schieten met Apache gevechtshelikopters en met drones. Logisch, vindt Damen: "Op de Vliehors kunnen bommen gegooid worden. Daar is nu meer behoefte aan."

Er wordt ook gedacht over een munitieopslag bij Lemmer. "Defensie kijkt naar waar ze grote bunkers kunnen bouwen met daaromheen een goede veiligheidszone. Als ze met die locatie komen dan is dat eentje die aan die wensen voldoet."

De vraag is of alles wel kan in Nederland. "Die vraag geldt nu zo'n beetje voor alles", zegt Damen. "Als het gaat om stikstof, de komst van een asielzoekerscentrum, er is altijd wel iemand op tegen."

Damen heeft wel begrip voor tegenstanders: "Veiligheid is alleen wel een collectief goed. De vraag die ook beantwoord moet worden is wat wij als samenleving bereid zijn te accepteren om ervoor te zorgen dat we veilig zijn."

De wensenlijst mag dan groot zijn, makkelijk te realiseren is het niet, zegt Damen: "Er moet gigantisch veel gebeuren. Ze zijn zeker vijf tot zeven jaar bezig."