Recensie True West: De pauze is zonde

Chris Marijt en Theo Jager weten het publiek, dat op een kleine afstand rondom de spelers op het podium zit, aangrijpend en overtuigend toneel te brengen. Mooi.

Ondanks het feit dat Shepard al in 1981 True West schreef, heeft het stuk nog niets aan actualiteit ingeleverd. Een prachtig en simpel verhaal over twee broers die elkaar liefhebben, maar eigenlijk niet weten hoe ze die liefde moeten verwoorden.

De oudste zoon Austin, gespeeld door Theo Jager, is een succesvol schrijver. Zijn broer Lee een pestende lomperik.

Austin verblijft in het huis van zijn moeder, die op vakantie is, om het filmscript af te maken waarmee hij definitief wil doorbreken in Hollywood. Dat lukt hem echter niet omdat zijn jongere broer Lee, gespeeld door Chris Marijt, langskomt en alle aandacht opeist. En daarmee alle idealen en ambitie van Austin aan diggelen slaat.

Het lukt Marijt om helemaal in de rol van zijn personage te kruipen, het zwarte schaap van de familie. Het talent dat veelbelovend is, maar geen enkele droom waarmaakt en zichzelf verliest in drank en drugs.

Marijt doet dit zo overtuigend dat het publiek gewoon medelijden krijgt met de broer. Zo erg zit hij hem letterlijk op zijn huid. Hij beledigt hem en grijpt hem bij de keel. En dan, als het publiek helemaal meegenomen wordt in het fascinerende spel op het podium, is het ineens pauze. Tijd voor een drankje...

De pauze is eigenlijk een hele storende onderbreking. Noodzakelijk echter, zo wordt ons medegedeeld, omdat het decor een belangrijk changement moet ondergaan, essentieel voor de inhoud van het stuk. De deuren van de zaal moeten ook dicht om de verrassing groter te maken.

Maar als het publiek na de pauze de zaal weer in komt, zijn eigenlijk alleen de bakken met bloeiende bloemen vervangen door verwelkte planten. Een teken dat de succesvolle zoon Austin niet meer voor de bloemen van moeder heeft gezorgd.

De confrontatie tussen de beide broers heeft een climax bereikt. Duidelijk, maar had dat niet anders kunnen worden opgelost? Volgens mij had het publiek de moeder ook op haar woord geloofd als ze had uitgeroepen dat haar bloemen geen water hebben gekregen en daardoor verwelkt zijn.

De bloembakken staan immers ook niet half in het donker aan de rand van het podium en zijn maar net zichtbaar. Zo is de pauze meer een hinderlijke onderbreking van een zorgvuldig opgebouwde spanningsboog.

De narratieve truc die Shepard zelf toepas, om zijn verhaal niet in een eindeloze discussie tussen beide mannen te laten eindigen, is even simpel als briljant. De verhouding tussen de twee broers wordt door de schrijver omgekeerd met de komst van Saul, een oppervlakkige Hollywoodproducer.

Het lukt de slimme Lee om Saul met een potje golf te overtuigen dat zijn eigen levensverhaal een beter filmscenario kan zijn dan het script van zijn broer. Sterker nog: Saul is bereid om het project van Austin te laten vallen en geeft die laatste de opdracht om zijn broer te helpen bij de ontwikkeling van zijn scenario.

Austin weet niet wat hij hoort en ziet zijn professionele droom in duigen vallen.

Dan blijkt de strijd tussen de broers eigenlijk een gevecht met henzelf is. Jaloers op elkaar neemt Austin steeds meer eigenschappen van zijn broer over en probeert Lee het artistieke en zakelijke succes van Austin na te komen.

Het gevolg is dat Austin de controle verliest en zicht vergrijpt aan drank en diefstal, terwijl praatjesmaker Lee om hulp smeekt als het hem niet lukt een goed verhaal te schrijven. Het aantrekken wordt afstoten om uiteindelijk in een omarming te eindigen. Want feitelijk kunnen de beide karakters niet zonder elkaar.

True West is als eerste productie van TC Teater uit Sneek het kijken waard. Een compliment voor alle medewerkers. Al blijft het een beetje vreemd dat Marius den Otter als de filmproducent als enige op het podium Nederlands spreekt. Tussen alle Friessprekende personages wordt de reden daarvoor niet echt duidelijk.

Bovendien had zijn rol als de gladde zakenman die voornamelijk aan geld denkt, iets wat leniger had gekund dan nu het geval is. Wat dat betreft, doet Matthie Silvius wel goed wat ze moet doen. Als de moeder van beide zoons zorgt ze even voor wat welkome lucht tussen alle emoties.

O ja, en dan die pauze dus. Dat is op deze manier meer een last dan een noodzakelijk rustpunt. Een beetje zonde voor de prestaties op het podium. Want voor al het andere is deze voorstelling van True West door TC Teater een topstuk!