Na een jaar oorlog weet Sipke de Hoop: "Poetin zal zijn volk nog lang laten lijden"
Om door te kunnen gaan met de oorlog, is Vladimir Poetin bereid zijn bevolking flink te laten lijden. Dat zegt Sipke de Hoop, hoofddocent Eigentijdse Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit in Groningen (RUG). "Met al die militairen hebben ze veel kanonnenvlees."
Vrijdag is het een jaar geleden dat Rusland in de vroege ochtend Oekraïne binnenviel. Sipke de Hoop zat aan de televisie gekluisterd. "De invasie zat er aan te komen. Het was geen verrassing", zegt de Oost-Europakenner.
Defensie uitgekleed
Dat Rusland de oorlog begon, bezorgde De Hoop enige angst. "Ik werk voor mijn werk al jaren samen met Defensie. Dus ik ken Defensie en de NAVO redelijk goed. Daardoor weet ik ook dat Defensie al jaren is uitgekleed en dat we als Westen niet voorbereid waren op deze actie van Rusland", zegt De Hoop.
De Hoop zag echter ook dat Rusland op de eerste dag al vastliep in Oekraïne. "Als de luchtlandingstroepen het vliegveld bij Kiev in handen kregen, was die stad gevallen. Maar dat lukte ze niet. Nu moesten de militairen via de noordelijke route vanuit Wit-Rusland komen. Daar kwamen ze vast te zitten en konden ze worden tegengehouden."
Van tanks tot F-16's
"Wat mij tot nu toe het meest verrast, is de eensgezindheid van het Westen. Poetin blijkt dat te hebben onderschat. Het Westen blijft maar wapens leveren. Goed materiaal. Neem de Leopard-tank. Die kan bij wijze van spreken tien Russische tanks aan."
Diplomatiek is Nederland voorloper om tanks en F-16's in Oekraïne proberen te krijgen.
Nederland laat zich op dit vlak goed gelden, zegt De Hoop. "Het begon met wat helmen en schermvesten. Maar langzaamaan werden we voorlopers. Diplomatiek zijn we voorlopers om tanks en F-16's in Oekraïne proberen te krijgen."
Naast betere uitrusting, zijn de Oekraïense militairen ook beter getraind. Dat wordt al gedaan sinds het conflict bij de Krim, zegt de hoofddocent. Militairen van de NAVO namen de Special Forces van Oekraïne onder hun hoede. Mede hierdoor opereren zij anders dan de Russen.
Op vrijdag 24 februari is het een jaar geleden dat Oekraïne is binnengevallen door Rusland. Omrop Fryslân staat de hele dag stil bij de oorlog op radio, televisie en op de website. Met onder andere verhalen van de Oekraïense vluchteling Dariia Merkotan, het dorp Haulerwijk waar veertig vluchtelingen steeds meer integreerden in de gemeenschap, en Oost-Europadeskundige Sipke de Hoop over wanneer de oorlog tot zijn einde komt.
"Oekraïense onderofficieren zijn bijvoorbeeld bevoegd om beslissingen te nemen. Het middenkader heeft er grote verantwoordelijkheid. Dat zorgt ervoor dat ze flexibeler zijn en beter kunnen improviseren", zegt hij. "Als het bijvoorbeeld verstandig is een offensieve actie in het veld af te breken, dan kan een officier in Oekraïne dat zelfstandig afbreken. Een Russische niet."
"Bovendien is de communicatie tussen de luchtmacht en landmacht stukken minder bij de Russen. In een oorlog willen militairen graag steun van de luchtmacht als ze naar voren gaan. Bij de Russen zijn ze daar wat huiverig voor. Het kan zomaar zijn dat de luchtmacht dan haar eigen manschappen bombardeert."
De gevechtsmoraal
Nog een belangrijke pijler in de oorlog, is de gevechtsmoraal van de soldaten. Ook daarin zijn verschillen tussen de twee landen, zegt De Hoop. "De manschappen van Oekraïne vechten voor elke centimeter. Die weten dat als ze gebied inleveren, de Russen een dorp kunnen bezetten. Met moorden en verkrachtingen tot gevolg. Ze verdedigen hun eigen land."
De wil om te vechten is in Rusland minder dan in Oekraïne.
De Russische militairen hebben een andere motivatie. "Een deel daarvan zijn mensen uit een achterstandsregio. Waar werkloosheid heerst en veel drankverslaving is. Die kunnen in het leger in ieder geval salaris krijgen. Anderen zijn weer uit de gevangenis gehaald, of worden gedwongen. De wil om te vechten is bij hen dan ook minder dan in Oekraïne."
'Weinig respect voor mensenlevens'
"Wel heeft Rusland als voordeel dat ze een enorm aantal militairen ter beschikking heeft. Daarmee blijft Poetin zorgen voor aanvalsgolven. En dat zorgt voor veel slachtoffers. Maar dit land heeft weinig respect voor mensenlevens. Dat was al zo in de tijd van Stalin", zegt hij. "Met al die militairen hebben ze veel mensen om te gebruiken als kanonnenvlees."
Om die reden kan Rusland deze oorlog nog lang volhouden, verwacht De Hoop. "Poetin is namelijk bereid de Russische bevolking nog lang te laten lijden."
