Foppe Land van Friese punkband Strawelte: "Ik lag altijd dwars"

Foppe is, naar eigen zeggen, zijn hele leven al een echte dwersbongel. Zo begon hij zijn schoolcarrière op het atheneum en zat hij binnen een paar maanden op de mavo. "Puur prikkeldraad."

Broer Klaas begon de punkband Spoiled Sperm. Ze speelden nummers van onder andere The Ramones en Cockney Rejects. Het was de eerste punkband van Harkema. De punkmuziek kwam toen op in die tijd. De gebroeders Land en hun vrienden waren de eerste punkers in hun omgeving.

"Het werd al snel een subcultuur met ook punks en skinheads uit Leeuwarden en Drachten. De jongens hadden vervoer nodig. Dat werd uiteindelijk een lijkwagen, praktisch en goedkoop. In die tijd zorgde dat voor opschudding."

Intussen had Foppe ook wat gitaarspelen geleerd en begon hij een eigen groep. "Drie akkoorden, plankgas en gaan. Dit was wat ik wilde."

De eerste echte band waarin Foppe speelde, was The Chickencatchers. "Achteraf gezien geen goede naam. Bij het kippenvangen werd vaak belasting ontdoken. Dat zorgde voor reuring. Hoe meer reuring, hoe beter voor een band. Misschien liggen daar wel mijn reuringroots."

De band ontstond in jongerencentrum It Koartling in Buitenpost. De gemeente Achtkarspelen hield de jeugd bezig in het clubhuis in Harkema. Daar werden workshops gegeven, onder andere muziekmaken.

Daar trof Foppe de andere bandleden. Ze gingen naar It Koartling om te spelen. Paul Alma heeft de band op weg geholpen. Hij speelde gitaar. "Iedereen had een instrument, behalve ik. Dus ik belandde achter de microfoon."

"Het was prachtig. Van alle 250 punk-lp's die we hadden, konden we nu zelf nummers uitkiezen om te spelen."

"Het woord Strawelte heeft geen betekenis. Dus is het de beste bandnaam ooit." Strawelte begon als coverband. Al snel schreven ze hun eigen teksten.

"Op een dag kwam de bassist binnen. Hij had het basloopje van 'Rizende simmermoarn' geleerd. Dat lied kende ik en ik brulde het mee. Het voelde zo goed dat we verdergegaan zijn in het Fries. Daarmee raakten we precies de goede snaar, zo bleek later."

Strawelte heeft heel wat legendarische optredens gehad. De teksten waren herkenbaar en dat zorgde voor ophef. "Alle teksten zijn autobiografisch. Dat vertalen was voor mij heel gemakkelijk."

Strawelte is ook in Litouwen geweest op tournee. "Dat heeft mijn kijk op de wereld veranderd. Ik zag in, dat de westerse blik niet altijd de goede is."

Toen Strawelte was gestopt, ontstond de band Klinkhamer, die Foppe samen met Sietse van Essen oprichtte. Beiden hadden interesse in skapunk. Ze besloten dit om te zetten tot een eigen band.

"Het verhaal achter Klinkhamer was dat Hylke en Sietse van de Kameleon volwassen waren geworden en een band hadden. Wij speelden altijd in overalls. Dat was in Fryslân niet zo bijzonder, daarbuiten wel."

Na enkele tournees door Nederland, hield Foppe het voor gezien bij Klinkhamer.

"Ik werkte zestig uur per week. In het weekend waren we met de band op pad. Ik wil er dan voor 110 procent voor gaan. Maar ik zag bandleden paden inslaan die ik niet wou betreden. Bij Strawelte gingen we er allemaal voor 100 procent voor. Bij Klinkhamer lag dat anders."

"Bij mij ging het altijd anders. Ik moest buiten de paden lopen en deed dingen waarvan iedereen dacht: moet dat nou zo?"

Foppe werd vaak als 'anders' of 'vreemd' gezien. Hij heeft daar zelf last van ondervonden. Dat heeft hem ertoe gebracht onderzoeken te laten doen.

"Toen bleek dat ik ADHD en een afwijking in het autistisch spectrum had. Ik ben daarachter gekomen, toen ik al wat ouder was. Nu ik terugkijk, zie ik dat alles op zijn plaats valt. Van a tot z is het te begrijpen. Mijn brein werkt anders dan een normaal brein. Ik ben creatiever. Alles komt anders bij mij binnen en ik schakel anders. Ik had het niet eerder willen of moeten weten. We leven vandaag."

Of er nog eens een optreden komt van Strawelte? "Wij bepalen zelf wanneer wij spelen. Het zou kunnen dat we volgend jaar iets doen. Maar de kans is groot van niet."