Café aan Elfstedenroute te koop: een plafond vol namen, een kroegbaas zonder opvolger
Café Moarkswâl in Aldtsjerk staat te koop. Een bekende plek, want al decennia worden daar de eerste passerende schaatsers vereeuwigd op een balk aan het plafond.
Het dorpscafé was vanouds een bekende ijsherberg met een bijzondere traditie.
De namen van eerste schaatsers die vanuit Leeuwarden op natuurijs over de Bonkefeart en De Moark it doarp bereiken, worden op een bord en vervolgens op een balk op het plafond bijgeschreven.
Maar nu het café te koop staat, is het maar de vraag of die traditie nog toekomst heeft.
Al meer dan 100 jaar
Al rond 1800 zat er een café op de huidige locatie. Aldtsjerk heeft een rijke schaatshistorie. De ijsclub is in 1865 opgericht.
De traditie met de namen op de balk bestaat al meer dan 100 jaar, maar met een brand in 1982 verloor het café een deel van de historie.
Met hulp van een oud-kastelein konden de namen tot 1949 weer in ere hersteld worden.
"Sinds 1949 halen we de schaatsers van het ijs af", vertelt eigenaar Henk Breeuwsma. "We zetten de namen eerst op een groen bordje met krijt, later worden ze vereeuwigd op de balken."
Het waren meestal mannen, maar Breeuwsma heeft ook al eens een groepje vrouwen op de balk gezet. "Dat was wel hartstikke mooi."
Hoewel het café aan de Elfstedenroute ligt, hoeft dat niet tijdens een Elfstedentocht te zijn.
Toch vindt voorzitter Jan Bakker van Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden het belangrijk dat de plek bewaard blijft voor de Friese schaatscultuur.
De vereniging komt ook nog geregeld met de rayonhoofden bijeen in dit café.
"Die balken op zichzelf... Maar het zijn de verhalen van de Elfstedentocht en het schaatsen in het algemeen die hier worden vastgehouden. Dus voor ons is dat heel belangrijk."
Nieuwe eigenaar
Maar ook de realiteit dient zich aan. "We hebben geen opvolgers, dus we moeten nu een volgende stap zetten", zegt café-eigenaar Breeuwsma.
Hij hoopt toch dat een nieuwe eigenaar de traditie wil voortzetten.
"We proberen mensen te vinden - dat hebben we ook met de makelaar afgesproken - die het willen doorzetten. Het kan ook op een andere manier, bijvoorbeeld met een eetcafé. Dan nemen we het verhaal van de balk zeker mee."
Er is echter nog één voorwaarde: "Er moet nog wel ijs liggen, want anders komen er ook geen nieuwe namen op de balk."