Consumentengedrag (nog) niet anders door onrust in Midden-Oosten

Dat ziet financieel adviseur Edwin Wierda van Wierda Vermogensbeheer. En dat verbaast hem.

"Als ik kijk naar bijvoorbeeld beleggers; het aantal telefoontjes dat wij op een dag krijgen van mensen die vragen wat ze moeten doen en of het wel goedkomt, dat is gewoon extreem laag."

Er zijn ook geen grote groepen mensen die hun beleggingen van de hand doen of er meer geld in steken.

"Dat is wel bijzonder", vindt Wierda. "Met de inval in Oekraïne en in de coronaperiode was het ook onzeker, maar dat ging ook weer over. Ik denk dat veel mensen denken: het gaat wéér allemaal mis, dat zal dan wel, het komt wel weer goed."

De organisatie voor het midden- en kleinbedrijf in het noorden (MKB Noord) ziet ook niet veel verandering. "Wij krijgen geen signalen van bedrijven dat het consumentengedrag aan het veranderen is", zegt voorzitter Joyce Walstra.

Dan is er nog de landelijke organisatie INretail. Als het gaat over retail, dan gaat het over de directe verkoop van goederen en diensten en consumenten, via winkels en webshops.

"Wij merken het ook nog niet", zegt woordvoerder Paul te Grotenhuis. "En dat zeg ik op basis van contacten met collega's in het hele land."

Het enige dat de consument nu merkt van de crisis in het Midden-Oosten is de hoge prijs voor brandstof. "En het consumentenvertrouwen gaat omlaag", weet Te Grotenhuis. "Maar echte effecten blijven nog uit."

INretail ziet niet dat consumenten minder geld uitgeven, al kan dat nog wel komen. "In elk product dat gemaakt wordt zit energie. Of het nu om een brood, kleding of een auto gaat."

"Het kost energie om te produceren en energie kost steeds meer geld. Misschien dat mensen dan concessies moeten doen."

Te Grotenhuis van INretail heeft een aantal verklaringen voor het feit dat het aantal bestedingen niet afneemt.

"Er zijn veel mensen met een vast energiecontract, dus voor hen valt het nog wel mee", denkt hij. Maar een andere factor speelt misschien wel een grotere rol.

"Als je naar de fysieke winkels kijkt, dan zie je dat voorjaars- en zomervoorraad al is ingekocht. Kledingwinkels komen met de zomercollecties, maar die prijzen gaan niet meer veranderen. Hetzelfde geldt voor keukens, auto's en andere goederen."

Dus zodra deze herfst winkels het assortiment aanpassen aan de winterperiode, dan kan het zijn dat we dán wel gaan zien dat prijzen een stuk hoger zijn dan een jaar eerder.

Is er dan helemaal geen sector die het lastiger heeft dan anders?

"De transportsektor is een bekend voorbeeld. Die merkt het meteen door de prijzen aan de pomp", zegt Te Grotenhuis. "Maar ik denk dat misschien de reiswereld het lastiger heeft. Kerosine is duurder en zou jij nu met een fijn gevoel op het strand op Cyprus liggen. Ik denk dat mensen misschien wel wat dichter bij huis blijven."

"Dat is genuanceerd waar", zegt Erik van der Waard van Internoord Vakanties. "We zien wel een klein beetje een terugloop de laatste weken, maar ik denk dat dat meer met de politieke ontwikkelingen te maken heeft dan met iets anders."

Verder zijn er geen grote verschuivingen en is de dure kerosine geen reden om dan maar niet het vliegtuig in te stappen. "Er gaan nog steeds veel mensen naar de Canarische eilanden of Zuid-Spanje en Portugal."

Het is ook niet zo dat mensen nu eerder kiezen voor een goedkopere vakantie. Van der Waard: "We horen weleens wat gemopper, maar mensen blijven er niet om thuis."

Het reisbureau heeft wel geluk gehad, dat de aanvallen niet een paar maanden eerder begonnen.

"Het grootste deel van de zomeromzet halen we in december", zegt Van der Waard. "Was dit een paar maanden eerder gebeurd, dan waren de gevolgen groter geweest."

Het gevoel dat alles duurder wordt, noemt Te Grotenhuis van INretail "een sentimentmeting". Aan het gedrag en de cijfers is niets te zien.

Of dat klopt, weten we waarschijnlijk pas later, zegt financieel adviseur Edwin Wierda. "De meeste bedrijven publiceren cijfers na een half jaar en dan vaak nog een maand na dat halve jaar. Dus die cijfers zie je nu nog niet."

"Alles hangt er vanaf hoelang dit duurt", zegt Wierda. "Duurt het lang, dan heeft het ongetwijfeld gevolgen voor het gedrag van de consumenten, maar nu nog niet."