De studenten kunnen maar komen: de nieuwe bachelor Fries is rond
21 maart, 16:11 • 4 minuten leestijd
Na een jarenlange voorbereiding zal in september begonnen worden met een nieuwe, zelfstandige bachelor Fries. Studenten kunnen zich aanmelden voor die nieuwe studie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RuG).
Arjen Versloot, interim-hoogleraar Friese Taal en Cultuur aan de Groninger universiteit, licht de hernieuwde opleiding toe.
Wat leren de studenten straks allemaal?
"De studenten zullen zich onder andere verdiepen in de Friese literatuur, en zullen voor dit vak niet alleen maar boeken lezen maar ook op pad naar bijvoorbeeld openluchtspellen. Wij nemen de hele talige cultuur mee", vertelt Versloot.
"Daarnaast krijgen ze vakken over AI en de kansen en beperkingen die die ontwikkeling met zich meebrengt. Verder gaan we in op dingen als de variatie binnen het Fries en de verschillen tussen de gesproken taal en geschreven taal."
"Ook zijn er vakken die ze volgen met de studenten neerlandistiek, zoals de colleges van taalkunde of taalverwerving. Het vak Oudfries wordt samen gegeven met het Middelnederlands."
Hoeveel studenten verwacht u?
"Een hele klas vol zou het mooiste zijn", begint Versloot. "Maar op basis van het verleden weet ik dat we mogen rekenen op een stuk of drie studenten."
Op basis van het verleden weet ik dat we mogen rekenen op een stuk of drie studenten. Dat lijkt niet veel, maar het is een mooi begin voor de herstart van het Fries als hoofdvak
"Dat lijkt niet veel, maar het is een mooi begin voor de herstart van het Fries als hoofdvak", aldus Versloot.
"Sinds 2012 was het Fries ondergebracht bij de bachelor Minorities & Multilingualism. Binnen die opleiding trok het Fries de laatste jaren niet veel studenten meer, soms waren er zelfs helemaal geen inschrijvingen", vervolgt hij.
Arjen Versloot
Arjen Versloot werd in 2023 voor twee dagen per week interim-hoogleraar Friese taal en Cultuur aan de RuG. Hij volgde Goffe Jensma op die met emeritaat ging.
Voor zijn aanstelling was er veel ergernis over die positie. De universiteit kwam eerst met de benoeming van Anne Merkuur als universitair docent. De angst onder frisisten was dat er geen hoogleraar benoemd zou worden. Dat werd gezien als een terugslag.
Later kwam alsnog de benoeming van Versloot als hoogleraar. De RuG ontkende dat de benoeming kwam na druk vanuit de politiek. Er zouden al eerder gesprekken zijn geweest, maar eerst moest het één en ander kortgesloten worden met de UvA, waar Versloot ook aan verbonden is als hoogleraar Germaanse Taalkunde.
Versloot blijft in ieder geval tot 2028, maar sluit niet uit dat hij net wat langer verbonden blijft aan de RuG om het een en ander goed op poten te zetten.
Voor zijn aanstelling was er veel ergernis over die positie. De universiteit kwam eerst met de benoeming van Anne Merkuur als universitair docent. De angst onder frisisten was dat er geen hoogleraar benoemd zou worden. Dat werd gezien als een terugslag.
Later kwam alsnog de benoeming van Versloot als hoogleraar. De RuG ontkende dat de benoeming kwam na druk vanuit de politiek. Er zouden al eerder gesprekken zijn geweest, maar eerst moest het één en ander kortgesloten worden met de UvA, waar Versloot ook aan verbonden is als hoogleraar Germaanse Taalkunde.
Versloot blijft in ieder geval tot 2028, maar sluit niet uit dat hij net wat langer verbonden blijft aan de RuG om het een en ander goed op poten te zetten.
"De nieuwe bachelor wordt om juridische redenen als 'track' ondergebracht bij de studie Nederlandse Talen en Culturen. Anders dan bij de eerdere opleiding Minorities & Multilingualism ligt de nadruk daarbij nu wel volledig op het Fries."
Waarvan wordt deze opleiding betaald?
"Eigenlijk moet een vak twintig studenten hebben om financieel uit te kunnen. Omdat Minorities & Multilingualism, waar ook het Fries onder viel, daar lang niet aan toe kwam, dreigde het Fries op academisch niveau te verdwijnen. Gelukkig gelden voor sommige studies andere principes. Het gaat wel om de tweede Rijkstaal", legt Versloot verder uit.
"Na het advies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW, red.) kwam de Tweede Kamer over de brug met een vaste bijdrage van 340.000 euro per jaar."
"De Provincie en Binnenlandse Zaken hebben vorig jaar toegezegd om de komende tien jaar 220.000 euro mee te betalen aan de bachelor. Daarmee heeft de RuG genoeg zekerheid om deze opleiding op te zetten en mensen aan te nemen."
Is het niet wat saai, studeren met maar zo weinig klasgenoten?
"Het zou niet zo leuk zijn als je de hele tijd met een paar mensen bent", zegt Versloot. "Daarom wordt, als het kan, de samenwerking gezocht met andere opleidingen. Studenten die de minor Fries doen - dat zijn er dit jaar al 25 - komen ook bij de bachelorstudenten in de klas."
Er is een grote behoefte aan studenten Fries in de culturele wereld, de media en ook bij de Provincie
"Lessen over taalkunde of taalverwerving krijgen ze zoals gezegd met studenten Neerlandistiek."
Wat kun je eigenlijk met een studie Fries?
"Er is veel behoefte aan studenten Fries in de culturele wereld, de media en ook bij de provincie. Ook in het onderwijs is steeds meer behoefte aan Friese docenten."
"Wie met deze opleiding ook een minor didactiek volgt, krijgt een tweedegraads bevoegdheid voor het Fries en kan zo in het voortgezet onderwijs aan de slag. En als je ook nog eens een halfjaar langer doorgaat en een minor Nederlands volgt, krijg je ook voor dat vak een bevoegdheid."
Waarom is het belangrijk dat je ook Fries op de universiteit kunt studeren?
"Op de universiteit liggen de intellectuele ambities net iets hoger, wordt er meer geëreflecteerd op een onderwerp en worden studenten klaargemaakt voor onderzoek. Er is veel behoefte aan studenten Fries op dit niveau."
"Wij hebben ons nu eerst geconcentreerd op de bachelor, maar als het aan mij ligt, komt er ook in de master ruimte voor het Fries. Dat kan bijvoorbeeld nu al via de master Multilingualism."
"Vanuit de master kun je ook een eerste graad bevoegdheid halen om les te geven in de hogere klassen voor de havo of het vwo. Daar is straks ook een grote behoefte aan als alle scholen het Fries moeten aanbieden als examenvak", besluit Versloot.
