Gymzaal Hindeloopen gesloopt, maar een miljoen naar voetbal in Sneek? Gemeenten moeten keuzes maken

In het Klimaatakkoord van de EU is afgesproken dat gemeenten al het maatschappelijk vastgoed in 2050 klimaatneutraal moeten hebben. Veel gebouwen zijn echter verouderd.

Alles in één keer aanpakken, is niet haalbaar. Dat zou 100 miljard euro kosten. Er moeten dus prioriteiten worden gesteld.

Dat weet ook Súdwest-Fryslân. Deze gemeente staat voor een grote opgave. De gemeente telt 171 sportaccommodaties en is eigenaar van een groot deel daarvan.

Om helder te krijgen wat als eerste moet worden aangepakt, liet de gemeente onderzoek doen naar alle binnen- en buitensportaccommodaties en de zwembaden.

Bij de binnensportaccommodaties werd gekeken naar de staat, bezetting, maatschappelijke waarde en kosten van de accommodaties.

De gymzaal van basisschool De Skulpe in Hindeloopen krijgt de laagste score. De binnenkant is recent vernieuwd, maar het gebouw zelf is technisch afgeschreven.

"Het dak heeft problemen, we hebben lekkage gehad, er zijn rottende kozijnen en de douches zijn afgesloten", vertelt schooldirecteur Lotte Wiersma. "Er is gewoon weinig onderhoud gepleegd de afgelopen tien jaar."

De gymzaal wordt alleen gebruikt door de school en heeft volgens het onderzoek verder geen maatschappelijke waarde. Renovatie kost bovendien bijna evenveel als nieuwbouw.

Het advies is daarom om de gymzaal af te stoten of te slopen en de kinderen te laten gymnastieken in omliggende plaatsen. De gymzaal is volgens de schooldirecteur echter onmisbaar voor Hindeloopen.

"Ouders kiezen nu wel voor onze school omdat er een gymzaal is. Als je die niet hebt, zetten ze de kinderen misschien in Koudum op school." Leegloop die de stad niet kan gebruiken.

Maar er zijn ook verenigingen die wel op geld kunnen rekenen. De gemeente investeert op dit moment in Sportpark Tinga. Er gaat bijna anderhalf miljoen euro naar nieuwe kunstgrasvelden voor ONS en Sneek Wit Zwart.

Het is de vraag of alle kernen in Súdwest-Fryslân hun accommodatie kunnen behouden. De gemeente wil daarom dat de gebruikers bijdragen.

"Een mooi voorbeeld is gymzaal Stadsfenne in Sneek. Die zou ook gesloopt worden", vertelt wethouder Bauke Dam. "Maar met het wijkplatform hebben we gezien hoe die meer gebruikt kon worden. Dan is het voor de gemeente ook waard om erin te investeren."

Dat gebeurde ook in Raerd. De gemeente wilde van de gymzaal af, maar een groepje ondernemers maakte een plan, ging met subsidies aan de slag, regelde een groep vrijwilligers en nu is de gymzaal weer 'spic en span'.

De stichting die het dorp heeft opgezet, regelt het onderhoud en de plaatselijke gymnastiekclub buigt zich over de bezetting. Het gebouwtje dat de gemeente wilde slopen, is bijna altijd bezet.

'"Zelfs de school, die eerder was uitgeweken naar een buurtdorp voor de gymlessen, is weer terug. En dankzij de prima uurtarieven die we daarvoor krijgen, kunnen we de huur voor de verenigingen laag houden", vertelt Ymie Terwisscha van Scheltinga van de stichting.

Joost ten Bulte van de Vereniging Sport en Gemeenten adviseert gemeenten om functies te combineren. De GGD of dokter zouden ook spreekuur kunnen houden in de sportkantine. "Er moet ontzuiling plaatsvinden", zo zegt Ten Bulte.

En kan het nieuwe zwembad ook worden verwarmd met warmte die wordt gegenereerd op een kunstgrasveld? Kunnen de tennisclub en de korfballers niet een doucheruimte delen?

En als er wel een nieuwe gymzaal moet komen, denk dan ook aan de akoestiek, zodat de muziekclub er goed mee uit de voeten kan.

Bij nieuwbouwplannen moet volgens Ten Bulte gekeken worden naar wat nodig is in een regio.

"Niet alle volleybalverenigingen spelen op een hoog niveau. Eentje in de gemeente is misschien ook goed genoeg. Dat scheelt in de bouwkosten en in de exploitatie."

Plannen en geldpotjes moeten beter gecombineerd worden en dan is er nog van alles mogelijk, denkt Ten Bulte. "Het gaat er uiteindelijk om dat het aanbod van activiteiten behouden blijft."