De kastanjes stuiteren al over de weg, maar wanneer begint de herfst nu echt?

Op 1 september is de meteorologische herfst al begonnen. Maandag 22 september start dan de astronomische herfst. Niet op de 21e, zoals veel mensen vaak denken.

Maar hoe zit dat eigenlijk?

Dat komt omdat het moment van ingaan van de astronomische herfst afhangt van de positie van de aarde tegenover de zon.

Als die zo staat dat de dag overal op aarde ongeveer even lang duurt als de nacht, begint op het noordelijk half rond de astronomische herfst. En dat valt dit jaar op 22 september en eigenlijk nooit op 21 september.

Om heel precies te zijn, begint de herfst vandaag om 20.19 uur Nederlandse tijd.

Maar start dan de astronomische herfst altijd op 22 september?

Nee, omdat een jaar niet precies 365 dagen duurt, maar 365 dagen en een beetje, wil het ook wel zo uitkomen dat dit moment op 23 september plaatsvindt.

Zo zit er bij sommige jaren een dag extra of minder bij.

Maar als je dus qua weercijfers het ene jaar met het andere jaar wilt vergelijken, om bijvoorbeeld vast te stellen of een seizoen te nat of te warm is geweest, of met veel zonnig weer verlopen is, moet je het met dezelfde periodes in de jaren hiervoor kunnen vergelijken.

Met deze datums en verschillen wordt het echter geen eerlijke vergelijking en daar kunnen we in de wetenschap dan niets mee.

In de meteorologie hebben zij daar wat op gevonden: in de weerkunde rekenen ze al van voor het jaar 1930 met meteorologische seizoenen.

Seizoenen die altijd ingaan op dezelfde datum en duren tot dezelfde datum.

Op volgorde van voorjaar tot en met de winter begon ze op de eerste van maart, juni, september en december.

Zo duren deze seizoenen even lang en kunnen de cijfers wél eerlijk met elkaar vergeleken worden.

Omdat de zon deze drie maanden bijna zes uren inlevert komt de gemiddelde temperatuur tot het eind van november zo'n 10 graden lager uit dan in de eerste week van september.

Ook de bovenlucht koelt behoorlijk af en in combinatie met het relatief warme zeewater ontstaan er in het kustgebied de meeste buien.

Hierdoor valt er op Terschelling gemiddeld 270 millimeter regenwater, terwijl dieper de provincie in zo'n 215 millimeter normaal is.

Op droge dagen is het dan weer zo dat de zon zich met zo'n 360 uren het vaakst laat zien op de Waddeneilanden.

Voor de een start de échte herfst als het ook echt herfstweer is. Harde wind, regen en het snel korter worden van de dagen.

Voor de ander dan de gele en rode bladeren worden opgelicht door de zon, nadat de mist eindelijk is opgetrokken.

Het weer heeft geen geheugen en ook geen agenda.

Dus of het weer zich de komende dagen wat aantrekt van al deze datums, vind je in het actuele weerbericht.

Of de herfst zich aan zijn eigen geschreven script houdt, dat weten we op de eerste dag van de meteorologische winter: op 1 december dus.