Groot experiment met het opruimen van PFAS van start op vliegbasis Leeuwarden

Een proef op de basis moet niet alleen helpen de vervuiling daar weg te krijgen, maar ook in de rest van Nederland.

"Dit is de opmaat voor de grotere saneringen, want het zijn er meerdere op deze locatie", zegt René Zijlstra, programmamanager bodem en ondergrond van het Rijksvastgoedbedrijf.

"Hier 'spelen' we met het materiaal en ontdekken we allemaal gegevens die we kunnen gebruiken voor het maken van een goed plan en een goed bestek voor de grotere sanering."

Samen met een sanering op de oude luchtmachtbasis Soesterberg en een in Doetinchem moet de proef in Leeuwarden heel Nederland helpen in het vinden van oplossingen. Het probleem op de Leeuwarder basis kwam bovendrijven, nadat er veel te veel PFAS werd gevonden in de Jelsumer Feart.

Dit stof komt bij de basis weg. Het terrein bij zowel de huidige als de oude brandweerkazerne is vervuild, doordat daar blusschuim is gebruikt met PFAS erin. De proef wordt uitgevoerd bij de oude kazerne.

De lat ligt hoog volgens Zijlstra: "Krijgen we het water zo schoon dat we het kunnen lozen? Dat is echt wel de cruciale vraag." Grond en grondwater worden dan ook apart behandeld in de proef.

"Met dat water kunnen we allemaal proeven doen, waaronder het leiden ervan door actieve koolfilters in de grondwaterinstallatie die er staat", legt Jan Henk Schuurman van aannemer Verhoeve-Aurora uit.

Voor de grond is bedacht dat. "verschillende bedrijven proeven gaan doen met die grond om te kijken wat de beste afzetmogelijkheden zijn", zegt Schuurman. 'Afzetmogelijkheden' betekent dat wordt gekeken waar de grond na een sanering nog voor te gebruiken is. Dit alles kost wel tijd.

Zijlstra: "Ik wil dit jaar eigenlijk een plan hebben voor de grote sanering op deze locatie. We zijn al bezig met de voorbereiding van het baggeren van de watergang. Dit jaar komt er ook wel een bestek. Daarna wordt een plan gemaakt voor de nieuwe brandweerkazerne."

Gewoon alles uitgraven en daarna zien hoe je alles schoon krijgt, is volgens Zijlstra geen optie. Graven lost één probleem op, maar je krijgt er een ander probleem bij.

"Als dat zou kunnen, hadden we het wel gedaan", zegt Zijlstra. "Maar het grote probleem met deze verontreiniging is dat die voor een groot deel onder het grondwater zit. Op het moment dat ik ga graven onder dat grondwater, komt er water vrij dat ik moet lozen."

Zolang de vervuiling niet is opgeruimd, stroomt het vervuilde grondwater naar de Jelsumer Feart. Daar is aandacht voor, zegt Zijlstra: "We kijken ondertussen samen met het Wetterskip wel wat we kunnen doen met het water dat we lozen."