Hebben kabinetsplannen invloed op opvang van statushouders in Beetsterzwaag?

Noem het een symbolische timing. Want tijdens de commissievergadering van Opsterland komt een berichtmelding binnen. Het COA heeft het over een noodsituatie in Ter Apel. De opvang daar zit te vol en mensen moeten mogelijk buiten slapen.

Het gebeurt allemaal net voordat de gemeenteraad een plan van burgemeester en wethouders in Opsterland zal bespreken. Zij willen statushouders uit Ter Apel een plek geven in een leegstaand verpleeghuis in Beetsterzwaag.

In het voormalige zorgcentrum Ikenhiem aan de Kommisjewei staan 54 appartementen leeg. Daar zou dus plek zijn voor tientallen statushouders, die daar maximaal twaalf maanden kunnen zitten.

Maar kan dat wel, nu het kabinet een asielcrisis wil uitroepen? Volgens burgemeester Andries Bouwman sluiten de plannen aan bij het regeerakkoord.

"Er wordt nadrukkelijk genoemd dat ze inzetten op doorstroomlocaties. 25 procent van mensen die nu in azc's zitten, zijn al statushouders. Die plek moet vrijkomen voor nieuwe asielzoekers."

"Dat zijn al nieuwe Nederlanders, dat worden nieuwe buren", vervolgt Bouwman. "Die willen we dan ook dicht bij huis hebben, zodat ze kunnen direct integreren en sneller aan het werk kunnen."

Bij de vergadering is er een optie om in te spreken, maar uiteindelijk meldt niemand zich. 'Het moet gewoon gebeuren', lijkt de algemene reactie in de Zwaagster straten.

Toch zegt dat niet alles, zegt Anneke Oosterwoud van Opsterlands Belang. "Achter de schermen worden we veel benaderd, daar horen we ook andere geluiden."

Bouwman merkt die geluiden ook. "Natuurlijk blijven die zorgen er ook. Gezien de tijdsgeest is het wel bijzonder dat er geen insprekers zijn."

"Het is een lastig dossier, met lastige vraagstukken", gaat Bouwman verder. "Maar de algemene tendens lijkt dat mensen de noodzaak zien en begrijpen dat hier een geschikte plek is."

Statushouders zijn al geaccepteerd, dus beleid om hen te plaatsen gaat door. Toch blijft op het gebied van asielopvang nog veel onduidelijk in de kabinetsplannen. En dat maakt beleid lastig, zegt Bouwman.

"Het is een soort spaghetti met bijzondere maatregelen, waarvan we moeten kijken of het allemaal kan." Zo wil het kabinet dat statushouders geen voorrang hebben bij het toewijzen van woningen.

En dat kan er weer voor zorgen dat de gemeente in de knel komt met de maximale termijn van twaalf maanden die staat voor opvang in Ikenhiem. "Je kan wel een doorstroomlocatie hebben, maar dan moeten ze wel kunnen doorstromen", zegt Bouwman.

Opsterlands Belang, VVD en FNP houden zorgen. Zo komen in Ikenhiem ook statushouders die zijn toegewezen aan andere gemeenten. De partijen willen er zeker van zijn dat die statushouders niet achterblijven in Opsterland.

"We zijn dan wel afhankelijk van het statushoudersbeleid van de andere gemeenten", zegt Wanda Geertsma van de VVD. De partijen zijn benieuwd of er ook consequenties zijn als die andere gemeenten verzaken.

Om de opvang rond te krijgen, moet vooronderzoek worden gedaan. De gemeente kan daar geld voor krijgen van het Rijk, maar dan moet de opvang uiteindelijk wel doorgaan. Als de locatie er niet komt, krijgt de gemeente niks en zijn de voorbereidingskosten helemaal voor Opsterland. Dat vinden de kritische partijen een risico.

Partijen als D66, GroenLinks en PvdA zijn optimistisch over de plannen.

"Het is een goed en menselijk plan", zegt Jimke Nicolai van GroenLinks. "Het college heeft het ook goed onderbouwd. Het is een prachtige oplossing voor dit vraagstuk."

Joke Brouwer van de PvdA deelt de zorgen over andere gemeenten niet: "Veel gemeenten doen iets voor ons met het asielvraagstuk, dus moeten wij ook iets voor andere gemeenten doen."

Dus blijft het voorlopig nog even de vraag of de opvang van statushouders er komt.

Wat het kabinetsbeleid betreft, kan het. En de kritiek van inwoners van Beetsterzwaag is tijdens de vergadering niet terug te zien.

Toch blijft bij meerdere partijen de twijfel. Of de raad instemt met de plannen wordt op 30 september duidelijk. De voor- en tegenstanders liggen zo dicht bij elkaar (11 om 10), dat een afwezig raadslid zomaar het verschil kan maken.