Geen grote tentoonstellingen meer? Fries Museum heeft zorgen over de toekomst

Het Fries Museum heeft het zwaar door toenemende kosten. Daarnaast ziet de toekomst er minder rooskleurig uit, nu de provincie wil bezuinigen op cultuur.

"We zien dat de toegenomen kosten de tentoonstellingen uit de begroting drukken", vertelt directeur Kris Callens. Hij doelt op de kosten van de energie, de beveiliging en het beheer van het gebouw en de collectie.

Het museum teert nu nog op de spaarpot die tussen 2026 en 2018 flink vol raakte. Maar na 2025 is dat op, is de verwachting.

"We gaan alleen nog maar grote tentoonstellingen doen als we hier extra financiering hebben", verzucht Callens. Voorlopig komt de focus meer op de regio te liggen.

Het Fries Museum gaat met de collectie op toer door heel Fryslân. Dat wordt mogelijk gemaakt door 1 miljoen euro van de Vriendenloterij. Maar het betekent minder focus op alles buiten Fryslân. "We houden de luiken wel open, zoals met de tentoonstelling 'Ja ik wil' over 250 jaar bruidsjurken van heel Nederland."

Maar Callens geeft toe dat grote tentoonstellingen met nationale en zelfs internationale allure er niet meer inzitten, anders dan bij het Groninger Museum en het Drents Museum.

"De drie musea in het noorden zijn heel goed in het genereren van extra inkomsten, daardoor kunnen we onze subsidie verdubbelen. Maar dan is wel bepalend wat die subsidie is. Die van ons is nu 3,3 miljoen en die van het Groninger Museum is 5,7 miljoen."

Als beide musea dat weten te verdubbelen, kunnen ze in Groningen met 11 miljoen werken, in Leeuwarden met 6,5.

Cultuur is de laatste jaren een belangrijke pijler geworden onder het toerisme in Fryslân. Merk Fryslân - de marketingorganisatie voor het toerisme in onze provincie - ziet dat cultuurtoerisme veel geld oplevert voor Fryslân. Vooral omdat het ook toeristen op de wat rustige momenten naar Fryslân haalt.

"We zeggen al heel lang dat het mooi zou zijn als het Fries Museum bijvoorbeeld van november tot april een mooie expositie plant, want dat is het moment dat het in de hotels veel rustiger is", zegt Martin Cnossen, directeur van Merk Fryslân. "Met zo'n activiteit kunnen we best veel mensen trekken."

"Dat is in het verleden ook gedaan en het werkt. Het levert heel veel geld op, dus die investering kan eigenlijk makkelijk uit."

Maar waar moet de investering in zo'n expositie vandaan komen? "Het geld komt nu vooral bij de overheid vandaan, terwijl het rendement bij een heel scala aan ondernemers terechtkomt", zegt Cnossen.

Dat wordt nu minder. "Het geld dat er de laatste jaren was uit de NUON-gelden raakt op: de spaarpot van de provincie is leeg. Dan begrijp ik ook dat er gekozen moet worden."

Cnossen vindt het een ingewikkelde puzzel, maar ziet ook mogelijkheden. "We zien de laatste jaren vaker dat ondernemersfondsen meedoen. In andere landen gebeurt dat ook. Ik vind het een verkenning waard om te zien hoe private middelen kunnen helpen als de overheid minder kan doen."

Het Fries Museum kan daar nu niet op wachten. Volgens directeur Callens gaat het al lang niet meer om het wel of niet organiseren van grote tentoonstellingen, de zogenoemde 'blockbusters'. Met de bezuinigingen op cultuur voor de deur heeft hij grote zorgen.

"We willen er alles aan doen om de basis overeind te houden. Want als dat ook nog minder wordt, komen het beheer van het gebouw en de collectie, de schoolprogramma's en het open houden van het museum echt in gevaar."