Recensie Ynblaze van Tryater: "Blaasmuziek als therapie"

De kracht van het muziek maken met elkaar. En het delen van plezier en blijdschap net zoals andere zorgen en verdriet. Het korps als therapie. De muziek als partituur van het leven.

Die boodschap werd het publiek in het dorpshuis van Weidum afgelopen zaterdag wel duidelijk. En het lijkt eerst zo'n gewone repetitieavond van het fanfarekorps, waar je als toeschouwer toevallig getuige van bent. Het werd veel meer...

Want als de leden van Harmonie een voor een binnendruppelen, komen al snel de persoonlijke verhalen los. Voor het voetlicht gebracht door Carmen, een jonge vrouw die al jaren saxofoon speelt in het korps. Prachtig ingetogen en toch meeslepen gespeeld door Brecht Wassenaar.

De actrice is zelf groot geworden in de fanfarecultuur en dat is te merken. Ze overtuigt als meisje dat door haar vader werd meegenomen naar het korps. Een familietraditie die niet verbroken mocht worden. Goed- of kwaadschiks. Carmen weet het publiek mee te nemen in die wonderlijke wereld van de 'blaasmuziek'.

Karakters

Mooi om te zien hoe de korpsleden zich dan klaarmaken voor de daadwerkelijke repetitie. Hoe de instrumenten worden ingeblazen, de partituren op de muziekstandaards gezet en zelfs hier en daar de nodige embouchure-oefeningen niet worden overgeslagen. En hoe Carmen nog even vlug een bakje salade - want druk druk druk natuurlijk - naar binnen werkt, terwijl ze het publiek deelgenoot maakt van de grote verscheidenheid aan karakters die het korps rijk is...

Zo 'is er iemand' die elke keer 65 kilometer moet rijden en nooit te laat komt. Iemand anders, die op een afstand van precies honderd meter woont, komt echter altijd te laat. Er 'is ook iemand' die nooit iets zegt en iedereen vindt dat prima. Maar er was laatst ook iemand die gewoonlijk altijd lacht, maar zomaar ineens moest huilen. En niemand wist waarom.

En dan is er nog iemand die eigenlijk het ledengeld niet kan betalen. Dat wordt door iemand anders betaald, maar niemand weet precies door wie. Herkenbaar. Het korps als gemeenschap binnen de gemeenschap.

Talent

En terwijl Carmen haar verhaal doet, is op de achtergrond het korps mee gaan spelen. Onder leiding van Ria Fennema, die al elf jaar het stokje in handen heeft van de Weidumer Harmonie. Een fanfarekorps dat al 125 jaar bestaat en zichzelf dus niet meer hoeft te bewijzen.

Ook deze avond wordt op niveau gespeeld en weten de warme koperklanken het publiek regelmatig in het hart te raken. Tussendoor fungeren de muzikanten bovendien ook nog als acteur. En doen dat heel netjes. Complimenten wat dat betreft voor dirigent Fennema. Je vraagt je als toeschouwer bijna af of ze niet speciaal voor deze avond is ingehuurd vanwege haar podiumtalent. Top.

Het maakt al met al de hele voorstelling tot een aangename avond vol mooie momenten. Zelfs met een tikje emotie als Carmen vertelt over haar eigen frustraties en problemen. Dat haar vriend John-Douwe hun relatie heeft verbroken en ze eigenlijk helemaal geen zin meer heeft in deze repetitieavonden.

Eigenlijk zou ze veel liever hardlopen dan een beetje verplicht op haar saxofoon te toeteren. Mooi hoe de muzikanten met hun instrumenten dan een geluidsdecor van een benauwende wind produceren en zo muziek en toneelspel prachtig bij elkaar brengen.

Therapie

Heerlijk hoe diezelfde muziek, dit keer met het werk van Ludwig van Beethoven, Carmen de nodige troost biedt. Bijna therapeutisch: als 'een hand op haar schouder' als het leven even tegenzit. Want met elkaar muziek maken is waar het om draait. Met elkaar. Dat mag niet verdwijnen. "Dus blijven we blazen. En zolang we blazen, zal het duren." en blijft de fanfare bestaan. Precies.

Ynblaze is het eerste deel van een drieluik over de HaFaBra-muziek in Fryslân, dat Tryater dit seizoen op het programma heeft. Een productie in samenwerking met maarliefst zeven verschillende korpsen.

In het tweede deel Thúsblaze, dat gespeeld zal worden in verschillende huiskamers door de hele provincie, maakt het publiek kennis met de andere personages uit de slotvoorstelling, die komende zomer als iepenloftspul gespeeld gaat worden in Oosterlittens.

Bewondering

Tryater heeft met Ynblaze in ieder geval een 'vertederende opmaat' gegeven van het grote werk dat nog gaat volgen. Ongetwijfeld dan met meer diepgang over bijvoorbeeld het bestaansrecht van de fanfare en de gevaren die dreigen. Immers ook de toekomst van dit stukje Friese cultuur wankelt, nu de jongeren uit dorpen steeds meer kiezen voor andere zaken dan de korps-traditie. Die problemen komen in Ynblaze niet aan de orde.

De nadruk ligt hier voornamelijk op de functie en betekenis van de fanfare in de dorpsgemeenschap. De eensgezindheid die ontstaat als de muziek met elkaar wordt gespeeld. Maar dwingt desondanks als voorstelling bewondering af dankzij het meeslepende acteren van Brecht Wassenaar. En de voortreffelijk gespeelde muziek van deze keer de Weidumer Harmonie. Onder andere op de klanken van Queen in koper-uitvoering: the show must go on!

Want blazen zullen we. En zolang we blazen, zal het duren! Carmen is er zeker van. Gelukkig maar, want Ynblaze smaakt naar meer!