Coaches van GGZ Friesland helpen met gezonde manier van leven: "De winst is enorm"

Mensen met een ernstige psychiatrische ziekte leven zo'n 20 tot 30 jaar korter. Binnen GGZ Friesland helpen coaches cliënten om gezonder te leven. "Zo beteugelen we medische overconsumptie."
Martijn over zijn werkwijze
Het begon met een pilot eind 2019, want er kwam steeds meer vraag naar hoe je je leefstijl kunt inzetten bij het beter worden van cliënten. Er zijn intussen vijf leefstijlcoaches die patiënten individueel kunnen begeleiden, maar ook de GGZ-werknemers helpen.

Een stap is al winst

Martijn van Wallinga is zo'n leefstijlcoach. De baan is hem op het lijf geschreven, want hij vindt niets mooier dan patiënten in beweging krijgen. Elke kleine stap is een stap vooruit. Als iemand al twee jaar niet meer uit huis komt, is letterlijk een stap buiten de deur al een enorme winst.
Sandra in beweging met Martijn
Sandra is druk aan het trainen met coach Martijn. Ze wil zelf graag meer bewegen, want soms komt ze letterlijk niet uit bed.

Gevoelens naar buiten

Ze praat veel bij de GGZ, maar fysiek iets doen past ook bij haar. Het helpt haar om gevoelens die binnenin zitten naar buiten te krijgen. Akelige gevoelens.
Bovendien eet ze nu ook weer een ontbijt. Eerder sloeg ze dat over en begon ze 's nachts vooral te snoepen. Haar energieniveau is omhoog gegaan en ze voelt zich stukken beter. "Allemaal dankzij Martijn", zegt ze, bescheiden over haar eigen inzet.
Paul Seerden © Omrop Fryslân

Vicieuze cirkel

Psychiater Paul Seerden vertelt dat mensen met EPA (Ernstig Psychiatrische Aandoening) gemiddeld 20 tot 30 jaar korter leven. Dat zit voor een deel in de genetische aanleg. De medicijnen die ze moeten slikken zorgen voor gewichtstoename.
Vaak hebben ze een minder goede lichamelijke conditie, bewegen ze minder en daardoor hebben ze op de langere termijn meer kans op diabetes, hart- en herseninfarcten. cholesterolproblemen en flink overgewicht. Ze zullen niet snel naar de sportschool of een vereniging stappen omdat ze een laag zelfbeeld hebben.
Hoe vroeger we beginnen, hoe groter de winst.
Paul Seerden, psychiater
Bovendien is er ook niet altijd genoeg geld om gezond ("daarmee bedoel ik biologisch") eten te kopen en zo belanden ze in een vicieuze cirkel, zegt Seerden. Hoe vroeger we beginnen met "leefstijlinterventie" hoe groter de winst.
Paul Seerden over dat er snel resultaat behaald moet worden

Medicijnen en middelen

Met opnames moet vaak snel resultaat komen en er worden medicijnen voorgeschreven die gevoelens doven, maar dat zijn vaak ook medicijnen die voor een gewichtstoename zorgen, weet Seerden.
Volgens hem komt deze werkwijze ook voor een deel door bezuinigingen binnen de geestelijke gezondheidszorg, want waar eerder mensen wel maanden in een kliniek zaten, is de opnametijd nu gemiddeld 17 dagen.

Geen voorstander van slaapmedicatie

Ook ziet Seerden dat te snel slaapmedicatie wordt voorgeschreven. Hij is daar geen voorstander van. Het kan verslavend zijn en mensen afhankelijk maken. Beter is om te kijken naar hoe je de slaap kunt verbeteren.
Ook door letterlijk in beweging te komen, een goed dagritme te hebben en geen middelen te gebruiken. Ook cola en energiedrankjes zorgen ervoor dat je niet in je diepe slaapfase komt en dus niet goed kunt uitrusten. En dat werkt weer door op hoe je je overdag voelt.

Slag slaan

Seerden is ervan overtuigd dat ingrijpen in de manier van leven de levensverwachting kan verlengen van psychiatrische patiënten. Minder diabetes of hartpatiënten is ook minder druk op de reguliere zorg. "Zo beteugelen we de medische overconsumptie."
Bovendien komen mensen beter in hun vel te zitten en zullen ze minder terugval krijgen, trouwer hun medicijnen blijven gebruiken en mentaal sterker worden. Het levert gezondheidswinst op en het bespaard daarmee heel veel geld. Er kan geen aandacht genoeg voor zijn.

Vuist naar Den Haag

GGZ Nederland zou een sterke vuist naar Den Haag moeten maken om dit beter op de kaart te zetten, zodat er meer geld voor vrijgemaakt wordt. Nu meer geld uitgeven kan op de langere termijn veel meer geld besparen. Preventie en gezondheidswinst, daar gaat het om, vindt de psychiater.
Die kwalitatieve inhaalslag moet ook door bijvoorbeeld de huisartsen worden gemaakt. Die raken ook overbelast. Ook ketenpartners als diëtisten en leefstijlcoaches moeten hier in mee, roept Seerden op. Psychiaters moeten ook de hand in eigen boezem steken, "want wij schrijven al die medicijnen voor."
© Omrop Fryslân
In het programma Fan binnenút van maandag 13 september meer over leefstijl binnen GGZ Friesland. Te zien om 17.15 uur bij Omrop Fryslân televisie (en de hele avond ieder halfuur in de herhaling).