Omrop Fryslân

Friese WhatsApp-groep gaat de strijd aan met handelstarieven en oorlog

Friese ondernemers, wat doen ze met handelstarieven en oorlog?
© Omrop Fryslân
Het zijn onzekere tijden voor de Friese exportbedrijven. Vorig jaar kregen ze te maken met hoge handelstarieven en nu kampen ze met oorlog in het Midden-Oosten.
Landelijk geeft 40 procent van de bedrijven die naar de Verenigde Staten exporteert aan last te hebben van de handelstarieven. Dat bleek uit een enquête van de RVO (Rijksdienst voor Ondernemers).
Hoe gaan de ondernemers om met deze omstandigheden?
In Fryslân merken ze de gevolgen, maar het is nog te vroeg om te zeggen of bedrijven schade oplopen. Dat zegt Joyce Walstra, directeur van de Oranjewoud Export Academy, die ondernemers steunt bij export.
Bedrijven zijn creatief om de pijn voor zichzelf en voor de Amerikaanse klant te beperken.

Canada

Zo zijn er bedrijven die diensten apart op de rekening zetten, denk aan het installeren van een machine. Voor dat onderdeel gelden de tarieven niet.

Anderen bouwen een grotere voorraad op in de Verenigde Staten, zodat ze minder vaak met de tarieven te maken hebben.
Joyce Walstra, directeur van Oranjewoud Export Academy
© Omrop Fryslân
Ook worden handelsroutes verlegd. Dat ziet Walstra vooral in de agrosector.
"Veel deelproducten gingen via Amerika naar Canada, waar het eindproduct wordt gemaakt. Nu dat duurder wordt, zoeken Canadese ondernemers direct contact met de Friese toeleveranciers."

Veel vragen

OD Security (onderdeel van de SMI Groep) uit Leeuwarden, producent van bodyscanners voor gevangenissen, vond het lastig om koers te bepalen.
"We kwamen al snel tot de conclusie dat we meer vragen hadden dan antwoorden", vertelt Joost Deutekom, directeur sales en marketing bij de SMI Groep.
"Bovendien verandert er steeds weer wat. Het heeft geen zin om 101 scenario's te bedenken als je misschien net de 102e optie nodig hebt."
Stefan van der Veen van SMI Groep
© Omrop Fryslân
"Wij zien nog steeds wel een groei in de Amerikaanse markt. Dus de impact valt nog mee", zegt ook Stefan van der Veen.
"Maar het neemt wel veel onzekerheid met zich mee. Je weet niet wat er volgende maand gaat gebeuren, dus dat is wel spannend."
Het scheelt dat SMI Groep niet veel concurrentie heeft, denkt Van der Veen. "Uiteindelijk zien we dat die tarieven van 15 procent toch gedragen worden door de distributeurs en de eindklant."

WhatsApp-groep

Joost Deutekom had vooral behoefte aan informatie en daarin was hij zeker niet de enige. Deutekom kwam met het idee voor een werkgroep met andere Friese bedrijven die zaken doen in de Verenigde Staten.
Met de Friese Exportclub en Oranjewoud Export Academy werd dezelfde week nog een informatiebijeenkomst belegd.
"Om dit toch te bespreken hoe wij dit aanpakken", legt Van der Veen uit. "Je probeert met elkaar te kijken wat we kunnen doen als de situatie verslechtert. Dat is heel waardevol."
Inmiddels zijn er zo'n 34 bedrijven aangesloten bij de USA Werkgroep.
Via een WhatsApp-groep houden ze elkaar op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen en geven ze elkaar advies.
In de loods bij SMI Security in Leeuwarden
© Omrop Fryslân
Uiteindelijk hebben de tarieven niet veel invloed gehad op de handel. Het bedrijf werkt met langjarige contracten.
Wel kampt hij met de zwakke dollar, waardoor ze minder euro's krijgen voor één dollar.

Paarden minder duur weg

Voor VDL Stud in Bears betekenen de handelstarieven dat er minder paarden naar Amerika gaan.
Op andere continenten raakt het bedrijf de paarden wel kwijt. Maar omdat de totale vraag minder is, heeft dat wel invloed op de prijs.
"Dat geldt voor de paarden uit het middensegment. Voor de echt goede dieren moet je langer wachten aan ze geven wat je wilt hebben", weet Janko van de Lageweg.

Friese export

De export in Fryslân is op dit moment 11 procent van het bruto nationaal product. Dat is hoger dan vroeger. In 2017 zat Fryslân nog op 7 procent.
De Friese producten gaan veel naar Duitsland, Scandinavië en China. In Fryslân verkopen we vooral voedsel en zuivel aan het buitenland, gevolgd door machines en andere industriële producten.
Fryslân is landelijk gezien een kleine speler in de export. Volgens het CBS maakt de Friese export 1,7 procent uit van het totaal in Nederland.
Nu het handelstarief na een uitspraak van de rechter wat minder hoog is geworden, trekt de handel na Amerika weer wat aan, denkt Van de Lageweg.
Dat komt goed uit, want door de oorlog in het Midden-Oosten ligt de handel na bijvoorbeeld Dubai stil.
"Vervelend, maar niets aan te doen", klinkt het berustend.

Projecten op de lange baan

Het bedrijf Titan Salt bv in Bolsward merkte ook dat de onrust niet bevorderlijk is voor de handel. Het bedrijf maakt complete fabrieksinstallaties en werkt in 37 landen.
"We zitten op alle continenten, behalve op Antarctica", vertelt mede-eigenaar Hans-Ulco de Boer.
Hans-Ulco de Boer van Titan Salt in Bolsward
© Omrop Fryslân
Al een paar keer is een project uitgesteld vanwege de tarieven, zegt De Boer. "Dan denken ze nog even een paar keer na voordat ze besluiten of het door kan gaan of niet."

Hoge gasprijzen

De situatie in Iran raakt het bedrijf ook. Vanwege de gasprijzen is het materiaal dat daarvoor nodig is veel duurder om te produceren. "Het maken van een rvs-plaat kost echt veel energie."
Een groot project waarmee 40 miljoen euro is gemoeid, is om die reden voorlopig uitgesteld.
Bij Titan Salt in Bolsward
© Omrop Fryslân
Het team dat er aan zou werken, had in één keer de handen vrij.
"Gelukkig kunnen we het oplossen door andere projecten naar voren te halen. Nu de wereld zo onzeker is, is het belangrijk dat wij ons werk over zoveel mogelijk continenten spreiden."

Omrop Fryslân is ook via WhatsApp te volgen. Via ons WhatsApp-kanaal sturen we je interessante berichten en video’s uit Fryslân en blijf je op de hoogte. Abonneer je hier.