Van de stinkfabriek tot de zilte Waddenzee, hoe ruikt Fryslân?

Als je een museum binnenkomt, is het tegenwoordig al heel gewoon om naast je ogen ook je oren of zelfs de handen te gebruiken. Doel is om mensen zo direct mogelijk in 'contact' te brengen met het erfgoed.

Maar er is een zintuig dat vaak wordt vergeten door musea: de neus.

"De meeste musea trekken meestal alle geuren weg, ze maken de artikelen schoon", vertelt onderzoeker Inger Leemans. Toch zijn er genoeg mogelijkheden om ook geurerfgoed in een museum te conserveren.

Zoals met blotters, zoals in een winkel. Of met dispensers. "Maar we zijn het eigenlijk allemaal nog aan het uitzoeken. Want deze wetenschap is eigenlijk nog maar net begonnen."

Onderzoekers werken in dit project samen met de Fryske Akademy, die vooral gaat kijken naar geur in de Friese literatuur. Maar ook parfumeurs doen mee. Ze willen uiteindelijk de geur van Fryslân documenteren en bewaren voor de toekomst.

Aukje Dantuma uit De Westereen werkt voor een van de grootste parfumhuizen ter wereld, en zij gaat met haar collega's de komende tijd proberen de geur van Fryslân te 'vangen'.

"Wat wij als parfumeurs zullen doen, is dat we 'momenten' proberen te vangen om die daarna om te zetten in een blijvende herinnering."

Dantuma bedoelt daarmee dat mensen geur vaak direct verbinden aan herinneringen. Zo heeft ze zelf een sterke band met de geur van droge worst, vanwege de slagerij die haar familie vroeger had.

Ook de Friese gemeenschap wordt gevraagd om mee te doen aan het onderzoek. Zo is er een enquête, en zullen de onderzoekers in gesprek met Friezen over hun ervaring met geur.

Er komen geurwandelingen, ruiksessies en ook neusgesprekken. Doel is om uiteindelijk een geurenbibliotheek aan te leggen, en geur zijn verdiende plekje in het Friese erfgoedoverzicht te geven.