Babyboomer, millenial of Gen Z, welke generatie val jij onder?
Ben jij een babyboomer of een millennial? Of val je onder Gen Z? Voor elke generatie is tegenwoordig wel een naam. Maar hoe komen we aan die namen en waarom delen wij generaties eigenlijk op?
Docent maatschappijleer Hertzen Hokwerda van de RSG Magister Alvinus in Sneek legt het uit.
"In 1991 werd het boek 'Generation X' van Douglas Coupland een bestseller. Toen besloten we dat we Gen X een goeie titel vonden voor de beschreven generatie, want de X verwijst naar een onbekende variabele."
"En bij de Millennials, de volgende generatie, telden we gewoon door, dus Gen Y."
Grofweg worden in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog een vijftal generaties onderscheiden. Na de oorlog kwamen de babyboomers - ook wel de protestgeneratie genoemd.
Ze groeiden op in een tijd dat de welvaart weer toenam, dachten progressiever dan hun ouders en zetten zich daartegen af.
Gen X en Gen Y
Van de 60'er jaren tot 1980/85 volgt dan de generatie X. Zij maakten het begin van nieuwe technologieën als de computer mee, maar ook een economisch onzekere tijd.
Gen Y, ook wel de millennials genoemd, gaat tot 2000. Zij zijn opgegroeid met de nieuwe technologie, zijn idealistisch en gericht op persoonlijke groei.
De generatie in de nieuwe eeuw, van rond 2000 tot 2015 noemen we Gen Z.
Dit is de generatie die groot is geworden met smartphones en sociale media. Ze zijn bewust en betrokken bij de wereld, maar ze zouden ook gevoeliger zijn door de grote stroom aan prikkels.
"En dan beginnen ze nu maar weer opnieuw met de A, dus Alpha", lacht Hokwerda.
De digitale wereld van generatie Alpha
Want de huidige generatie vanaf 2015 wordt generatie Alpha genoemd. Ze groeien volledig op in de digitale wereld. Zijn kritisch en sociaal bewust, creatief, maar hebben ook sneller last van prestatiedruk.
Het verschil in de generaties zit vooral in de omstandigheden waar ze hun puberjaren in hebben beleefd, want zo'n generatie duurt ongeveer 15 jaar.
Tienerjaren zijn bepalend
"In die 15 jaar, je tienerjaren, heeft iedereen andere culturele omstandigheden waarin je opgroeit. En dat geeft iedere generatie zo z'n specifieke kenmerken", legt de docent uit.
"Als je in je tienerjaren groot bent geworden met platenzaken en videotheken, heb je een andere jeugd dan tieners nu met Spotify en streamingsdiensten. Dat is een beetje het idee, elke keer heb je een periode van 15 jaar waarin je gevormd wordt."
Het lijkt heel generaliserend en vooringenomen om zo generaties te benoemen. Maar dat is voor een deel onontkomelijk, denkt Hokwerda.
"Mensen vinden het leuk om te categoriseren. Het houdt de boel overzichtelijk en het is leuk om een beetje 'strijd' te hebben tussen de generaties."
Het is ook gewoon leuk om met leeftijdsgenoten te praten over 'die jeugd' of 'die oude mensen'.
"Jongeren zullen altijd kijken naar de ouderen met een idee van 'die lui begrijpen we niet helemaal'. Maar andersom, als je kijkt naar de jongeren van nu, dan snap je de jeugd ook niet helemaal meer, haha."
"Het is ook gewoon leuk om aan de koffietafel of met een biertje met leeftijdsgenoten te praten over 'die jeugd' of 'die oude mensen'. Pas als je het te serieus gaat nemen, kan het problematisch zijn."
Grote veranderingen sinds de fifties
In de lessen maatschappijleer op school spreekt Hokwerda wel over de cultuurverschillen van de verschillende generaties en hoe Nederland is veranderd sinds de jaren '50.
"Van streng christelijk, met een sterke verzuiling, hard werken en weinig ruimte voor het individu naar nu een samenleving waarin het individu centraal staat, veel plezier maken en vooral jezelf laten zien met social media."
"Maar voor alle generaties geldt wel, de muziek die je hoorde in je tienerjaren, blijft voor de rest van je leven zo'n beetje je favoriete muziek."