Russische dreiging raakt ook Friese hulpverleners in Oekraïne: "Busje is aan gort"

Een van de partijen die de afgelopen jaren bijna elke week naar Oekraïne reist om de bevolking daar te steunen, is de Friese Rijders. Honderden vrijwilligers hebben hier intussen aan meegeholpen.

Het besef dat de oorlog al vier jaar bezig is, komt binnen bij initiatiefnemer Arnaud Dijkstra van de Friese Rijders. Al die tijd is hij betrokken bij de humanitaire hulp.

"Ik doe dit omdat ik van mensen houd en ik ze zo zie lijden", vertelt hij. "We maken zo'n verschil voor de mensen in nood. Het is mooi dat wij een goede bijdrage kunnen leveren."

De gerichte dreiging van de Russen tegen hulpverleners ziet hij voorbijkomen. Ook al zorgt hij er wel voor dat hij - en de andere vrijwilligers van de Friese Rijders - altijd veilig zijn.

"We brengen onze spullen naar veilige plekken. Andere mensen brengen het verder."

Dijkstra noemt een voorbeeld van een aanval op een van hun busjes die hem diep raakt. "Op foto's zie je de Nederlandse pakken macaroni liggen."

Ondanks dat er duidelijk een kruis en 'vrijwillig' op het busje staat, is het doel geworden van een drone.

"Gewoon om ons allemaal te demotiveren om hierop (de humanitaire hulp, red.) in te zetten." De chauffeurs hebben - "mede door de buffer van de macaroni" - de aanval overleefd.

"Maar ze zijn wel doof geworden en het busje is aan gort."

Een andere stichting, Hope4Ukraine, is vorige week voor de vijftigste keer naar Oekraïne gereisd. Iedere maand gaat er een delegatie naar het front om daar onder meer te helpen met het opbouwen van huizen.

Gerben Huisman uit Leeuwarden, voorzitter van Hope4Ukraine, zit deze dagen voor de elfde keer in Oekraïne. In Irpin zitten ze veilig. "Al is veilig altijd relatief in Oekraïne", zegt hij.

De dreiging van de Russen merken ze nog niet direct in Irpin. "Wij werken altijd erg voorzichtig. Busjes blijven niet onbemand achter en vrachtwagens staan achter slot en grendel."

Om online sabotage te voorkomen, worden de Nederlandse simkaarten uit de telefoons gehaald en vervangen door Oekraïense simkaarten.

"We hebben gelukkig nog nooit zoiets meegemaakt", vertelt Huisman. "Ook hebben we nooit het idee gehad dat we in de gaten worden gehouden. Maar het kan altijd gebeuren, dat realiseren we ons."

Ook de Friese Rijders mijden de meeste risico's. "Ik denk dat we altijd alert zijn", zegt Dijkstra. "Je moet beseffen waar je bent en waakzaam zijn."

Hij geeft toe dat hij na al die jaren ook wel wat gewend is. "Wat wij meekrijgen, vervaagt de grenzen van mensen. Als je dat jaren achtereen doet, trekt het menselijke langzamerhand een beetje weg. Dan ga je naar gebieden toe waar je eerst niet van dacht dat je daarheen zou gaan. Die verhalen horen we vooral."

De huizen die zijn opgebouwd door Hope4Ukraine zijn volgens Huisman nog allemaal intact. "Meer dan 125 huizen die wij hebben opgebouwd staan nog steeds en die worden ook weer bewoond."

De dreiging van de Russen tegen hulpverleners leidt niet tot minder vrijwilligers. In al die jaren hebben al meer dan zeshonderd Nederlanders voor Hope4Ukraine de tocht naar het oosten gemaakt.

"Mensen blijven geven en blijven meegaan", zegt Huisman. "Dat blijft heel bijzonder. Wij blijven hulp verlenen, maar je denkt wel: 'wanneer is het nu eindelijk klaar?' Daar kunnen wij niet zo veel aan doen, maar we kunnen wel mensen helpen."

Waarom ze, ondanks de toegenomen dreiging, toch naar Oekraïne reizen? "Het kan niet waar zijn dat zo'n verschrikkelijke oorlog plaatsvindt op het Europese continent", volgens Huisman.

"Iedereen kan iets doen en daar zijn we mee begonnen. Niet wetende wat er zou gaan gebeuren."

De reacties in Oekraïne, daar doen ze het voor, vertellen de beide mannen. "Mensen vinden het verwonderlijk en bizar dat we die kant op gaan. Maar ze vinden het ook bemoedigend dat ze niet worden vergeten."

Dijkstra: "We doen het wel allemaal samen. Dan zetten we het vijfde jaar ook nog wel even door."