Friese medewerkers aan Soldaat van Oranje: "Vreemde gedachte dat het stopt"
Na bijna zestien jaar komt er een eind aan de langstlopende musical van ons land: Soldaat van Oranje stopt ermee. Jan van Olffen, oorspronkelijk uit Leeuwarden, maakt als bassist en orkestmanager deel uit van de groep muzikanten van de musical: "Die valt nu uit elkaar, dat is een heel vreemde gedachte."
Op 12 juli is de laatste voorstelling. Soldaat van Oranje is dan zo'n 4.000 keer opgevoerd en dat is een record voor een Nederlandse musical.
Van Olffen hoorde het nieuws op de ochtend dat het ook via de producent naar buiten kwam.
"Dat kwam wel even binnen", zegt Van Olffen. "Na zestien jaar heb ik de twijfelachtige eer dat ik de persoon ben die de meeste voorstellingen heeft gedaan. Zo'n 3.300 moet ik er hebben gedaan. Het is een onderdeel van mijn leven geworden."
Er is al vaker gezegd of gesuggereerd dat de musical zou stoppen.
Van Olffen: "Er is nooit gezegd dat wij zouden stoppen, het is altijd verlengd. Dat is natuurlijk ook het punt. Ik ben er door de jaren heen wel vaker over aangesproken, maar het is altijd verlengd. Er is nooit gezegd dat we stoppen."
Is de muzikant bang dat hij in een diep, zwart gat valt?
"Ik heb nog wat andere dingen. Ik speel bijvoorbeeld volgende week in De Harmonie met Foxtrot", zegt Van Olffen. "Ik ben zzp'er, dus ik doe meerdere dingen tegelijk. Toch is Soldaat van Oranje de laatste zestien jaar wel het belangrijkste deel van mijn carrière geweest."
Ik kan de musical dromen. Van voor naar achter en van links naar rechts.
De musical kan hij na meer dan 3.000 keer wel dromen. "Van voor naar achter en van links naar rechts", lacht Van Olffen.
"Het is werk, maar het is ook leuk om te doen. Het valt en het staat met de mensen om je heen. Wat dit ook uniek maakt voor Nederland is dat wij nooit verslapt zijn. Er is altijd de harde kern van mensen die er elke avond nog vol voor gaat. En daar ben ik er een van."
Het is dan ook een grote, hechte groep muzikanten.
Van Olffen: "We zijn met 46 in totaal. Dat is een pooltje, want wij zitten met zijn tienen in de orkestbak. En die orkestbak is met die 46 vier of vijf keer bezet."
De musical
Soldaat van Oranje - De Musical is gebaseerd op het verhaal van een van de grootste verzetsstrijders tijdens de Duitse bezetting van Nederland: Erik Hazelhoff Roelfzema.
Hij ontsnapt aan het begin van de oorlog naar Engeland, smokkelt uitzendapparatuur naar Nederland en is als piloot betrokken bij bombardementen op Duitsland. Hij wordt adjudant van koningin Wilhelmina en krijgt voor zijn verzetswerk al tijdens de oorlog de Militaire Willemsorde.
Soldaat van Oranje - De Musical ging op 30 oktober 2010 in première. Het is de langstlopende voorstelling uit de Nederlandse theatergeschiedenis en heeft, als de musical stopt, zo'n vier miljoen bezoekers gehad. Ook dat is een record.
Regisseur en acteur Geert Lageveen werd in 1961 geboren in Drachten. Hij was veel te zien in Nederlandse tv-series en films, maar ook in de Friestalige soap Dankert en Dankert van Omrop Fryslân.
In Soldaat van Oranje speelt hij zo'n twee keer per week Van't Sant, een van de vertrouwelingen van koningin Wilhelmina.
Hij raakte na de zomer van 2025 betrokken bij de musical.
Einde komt eerder dan gedacht
"De huidige directeur Mark de Kruijk, die komt ook uit Drachten, zocht na de zomer contact met mij", zegt Lageveen. "Die wilde een keer koffiedrinken en daarna zei hij dat ik mee kon doen als ik ja zei."
Lageveen zei ja: "Het was ook wel een heel mooie kans om een keer dit hele circus, deze hele grote theatermachine van binnenuit mee te maken. Ik ben blij dat ik er deel van uitmaak."
Mark de Kruijk belde hem om te vertellen dat het ophoudt. Tien minuten later kreeg hij al een lawine aan berichten.
Lageveen: "Het moet een keer ophouden. Dat dit niet voor de eeuwigheid was, dat wist ik wel. Het komt wel wat eerder dan ik had gedacht."
"Het is een fenomeen. Het is een mooie voorstelling en leuk om te doen", vindt Lageveen. "Ik vind het ook wel weer historisch om bij de laatste productie te zijn."
Mijn eerste keer stond ik steeds in de weg. Mensen liepen mij omver.
De cast is volgens de acteur een goedlopende machine.
"Het is bijna niet te beschrijven. Achter zijn het allemaal acteurs die heen en weer rennen. Iedereen heeft zijn taak. Je bent steeds bezig. Het is een soort verkeerssituatie achter de schermen", vertelt Lageveen.
"Mijn eerste keer stond ik steeds in de weg. Mensen liepen me omver. Op sommige plaatsen kon ik niet staan, want dan renden er weer mensen voorbij. Het is een fascinerend spektakel om het ook van achteren te zien. Heel complex en geweldig bedacht ooit."
De oorlog begint weer
Wat is het grote geheim van deze musical? Er zijn meer mooie voorstellingen, maar die worden niet 4.000 keer opgevoerd over een periode van zestien jaar.
"Het is vooral het sterke gevoel van wat die oorlog met zich meebrengt", denkt Lageveen. Het gaat in dit geval dan vooral over de keuze die jonge personen moeten maken: wel of niet meedoen aan het verzet?
Het splijt uiteindelijk een vriendengroep, omdat sommigen het wel doen en sommigen niet.
"De Tweede Wereldoorlog is nog steeds bepalend voor ons land, dat houdt maar niet op", ziet Lageveen. "Vandaag nog las ik in de krant over medailles die postuum aan verzetsstrijders worden toegekend."
Soldaat van Oranje brengt die oorlog weer dichterbij.
Lageveen: "Je bent er even bij. Het is weer even oorlog. De oorlog begint weer. Je ziet de martelingen, je ziet het lijden, je ziet de daden, je ziet de spanning. En ook de humor, soms."
Wat verwacht Jan van Olffen nog van het laatste half jaar Soldaat van Oranje?
"Dat wordt heel raar, heel apart. Ik kan mij er nog niet een voorstelling van maken", zegt Van Olffen. "In zo'n tijd is er zoveel gebeurd met collega's en met sommigen ben je vrienden geworden in de loop der tijd. Het is een heel hechte groep. Die valt nu uit elkaar, dat is een heel vreemde gedachte."
Zestig mensen het water in
"Melancholie voel ik nu nog niet, dat zal nog wel komen, maar dat kun je ook niet volhouden", denkt Geert Lageveen. "Dat zal aan het eind wel zo zijn, maar wij moeten nu eerst gewoon aan het werk."
Er is een traditie dat een acteur die afscheid neemt een feest krijgt en daarna in het water wordt gegooid, de zee in.
"Nu moet iedereen straks het water in", lacht Lageveen. "Zestig mensen moeten allemaal het water in. Dat wordt nog wel een heel spektakel."