KAART: Honderden plekken in Fryslân waar vrouwen zich onveilig voelen
2 januari, 15:45 • 4 minuten leestijd
Donkere steegjes, een parkeerplaats met hangjongeren of het uitgaansgebied in Leeuwarden. Honderden vrouwen hebben via een meldpunt aangegeven waar ze zich niet veilig voelen in Fryslân.
Van de 350 locaties zijn er bijna 200 in de stad Leeuwarden. Andere grote plekken zoals Drachten en Heerenveen komen daarna, met ieder zo'n 35 locaties waar vrouwen zich niet veilig voelen.
Dit zijn die 350 plekken:
Vrouwen geven drie redenen voor het onveilige gevoel. Twee derde van de meldingen is omdat de persoon zelf of iemand anders op de plaats iets is overkomen.
Een andere reden van de melding kan zijn dat de persoon de omgeving naar vindt.
Ferantwurding
De data van deze kaart is verzameld door Pointer, het platform voor onderzoeksjournalistiek op KRO-NCRV. Duizenden vrouwen, maar ook honderden mannen en mensen met een andere genderidentiteit, hebben gereageerd.
De meldingen van de Friese locaties kwamen voor het grootste gedeelte van vrouwen (95%). De respondenten konden meerdere locaties aangeven.
Jildau maakte iets akelig mee toen ze met haar vriend hand in hand liep over het Ruiterskwartier in Leeuwarden.
"We liepen voorbij een man die daar alleen stond. Hij pakte mijn billen vast. Daarna pakte hij mijn arm vast en wilde niet meer loslaten", vertelt Jildau.
Later nog een keer
Tot haar verbijstering gebeurde het die avond op dezelfde plek nog eens.
"Ik had het idee dat hij het bij meer had gedaan. Want een paar andere meiden duwden hem bij mij weg en zeiden zoiets als 'nu moet je het niet ook bij haar doen'.
'Waartoe in staat?'
Het zette Jildau aan het denken: "Als hij dit nu meerdere keren heeft gedaan, ook terwijl ik met mijn vriend liep, waar is hij dan nog meer toe in staat?"
In een minder drukke straat, aan het Zaailand achter De Harmonie, maakte Vera iets vervelends mee.
"Het was donker en ik zou mijn fiets pakken. Toen stopte er een auto met twee mannen erin. Ze keken me intimiderend aan en riepen 'wat ben jij lelijk'."
Vera was bang dat de mannen achter haar aan zouden komen en durfde niet weg te fietsen.
"Ik ging weer naar binnen, zodat ik later met vriendinnen naar huis kon fietsen."
Iedere vrouw die je vraagt, kent wel een paar plekken waar ze liever niet komt of waar ze zich onveilig voelt.
"Het stukje van de Weaze naar de Blokhuispoort, dat is een heel onprettig stukje om te lopen", weet Jildau meteen. "En aan het begin van de Potmarge, dat is ook niet een heel fijn stuk."
Meldpunt
De gemeente opende in 2024 een meldpunt straatintimidatie. Daar zijn inmiddels ruim veertig meldingen binnengekomen.
De gemeente wil er zo achter komen waar de hotspots zijn in Leeuwarden. Daar kan meer handhaving worden ingezet.
Openbare ruimte aanpassen
"Maar we kunnen natuurlijk ook in het ontwerp van de openbare ruimte er rekening mee houden", zegt wethouder Hein Kuiken.
Denk aan het weghalen van bosjes, camerabeveiliging en meer verlichting.
De binnenstad en het Ruiterskwartier worden binnenkort opnieuw ingericht. "Gelet op de actualiteit krijgt veiligheid daarbij meer gewicht dan in het verleden."
"Spreek je zoon aan"
Wat Jildau en Vera overkwam, noemt wethouder Kuiken "onacceptabel". "Daar is geen tolerantie voor." De gemeente werkt samen met instanties als Fier en de politie om het probleem aan te pakken.
"Maar het is een onderwerp voor iedereen. Ga het gesprek erover aan. Praat er niet alleen met je dochter over, maar spreek ook je zoon aan."
Het grootste deel van de mensen die een melding maakten op bovenstaande kaart, heeft het gedrag aangepast.
De meesten mijden de plek in het donker of laten familie of vrienden weten waar ze zijn door bijvoorbeeld een live-locatie aan te zetten.
Een wapen
Wat opvalt is dat bij bijna zeventig meldingen de persoon een wapen bij zich heeft vanwege het onveilige gevoel. Het grootste deel van deze meldingen komt van vrouwen tussen de 18 en 25 jaar.
Om welk wapen het gaat, is niet gevraagd in de enquête.
"Eerder vermeed ik bepaalde buurten 's nachts. Dat was in het centrum niet het geval, maar nu houd ik dat toch wel in mijn achterhoofd, want hier kan blijkbaar ook iets gebeuren", vertelt Vera.
Jildau maakte een melding bij de politie van wat haar overkwam.
"Ik heb geen aangifte gedaan, omdat ik vond dat het niet zwaar genoeg was. Maar misschien dat mijn melding het zetje kan zijn waardoor hij wel kan worden aangepakt bij een ander."
Vrouwen hebben in hun stad eigenlijk altijd wel een plek waar ze zich niet veilig voelen
Toch blijft hetgeen dat haar overkwam aanranding. Maar omdat het zo vaak gebeurt, hebben vrouwen de neiging om te zeggen dat het niet erg genoeg is.
"Het maakt me eigenlijk een beetje boos. Vrouwen wordt van jongs af aan ingeprent voorzichtig te zijn", zegt Vera. "Maar het probleem ligt bij de daders, de mannen die het doen. Daar zou veel meer mee gedaan moeten worden."
