Twee liefdes kwijt, maar Lutz Jacobi geeft niet op: "Zo zit ik in elkaar"

Jacobi stapte uit haar partij, de PvdA, uit onvrede over de koers en fusie met GroenLinks.

Ondanks de tegenslagen, blijft Jacobi positief.

"Het is bij mij eigenlijk altijd wel zonneschijn. Zo zit ik in elkaar."

Jacobi was 25 jaar samen met haar man Koos, toen hij op 11 augustus 2024 overleed op 85-jarige leeftijd.

"Mijn Koos en ik hebben een heel mooi leven gehad", vertelt Jacobi.

"We hebben in alles veel voor elkaar betekend. We hebben mooie dingen gedaan. We hebben gereisd, maar ook gewoon lekker thuis genoten. Het was altijd leuk."

"Dat mis ik heel erg, maar ik blijf dankbaar dat ik zo'n mooi leven met hem heb gehad. En het maakt mij ook niet wanhopig verdrietig. Het houdt mij scherp en sterk."

Jacobi en haar man Koos ontmoetten elkaar op 5 mei 2000 bij het bevrijdingsfeest in Leeuwarden. De stoute schoenen werden aangetrokken en er kwam een afspraak bij Koos in Utrecht.

Zo kwam van het een het ander.

"Koos was volledig zichzelf. Hij had een open geest, was filosofisch en was gesteld op zijn vrijheid, zoals ik", vertelt ze. "We hadden veel overeenkomsten."

Koos was 17 jaar ouder dan zij, maar dat voelde niet zo.

"Het was ook wel fijn. Als mannen een beetje ouder zijn, dan zijn ze ook niet zo hanig meer", zegt ze met een lach.

In 2023 nam Jacobi afscheid als directeur van de Waddenvereniging, met de bedoeling om samen met Koos nog mooie dingen te doen en te reizen.

Dat jaar doen ze samen nog veel. "Het was eigenlijk al een zomer van afscheid", zegt Jacobi.

Want al snel gaat het minder met Koos. Hij krijgt meerdere herseninfarcten.

Het proces van ziek zijn vond ze eigenlijk veel erger dan het overlijden van Koos.

"Ik vond het heel verdrietig om hem te zien lijden."

Ze nam hem zoveel mogelijk mee zolang het kon. "De favoriete plek was de Waddenkust. Daar genoten we erg van. Koos zei dan vaak: 'Wat heb ik toch een mooi leven met jou gehad.'"

Voor Jacobi is het een grote troost dat ze het ook aan het eind af en toe nog zo goed met elkaar hadden.

"Ik zie nu hoe belangrijk het is dat je tevreden bent en mooie herinneringen hebt. Dat maakt het verdriet een stuk makkelijker."

Na de dood van Koos pakt ze haar leven weer op. Dat lukt ook, omdat ze de gedachte aan Koos levend houdt met mooie foto's in huis, maar af en toe praat ze ook tegen hem.

"Ik kan wel loslaten. Maar ik bepaal zelf hoe dicht Koos bij mij blijft. Hij is er altijd nog een beetje."

Ook op andere gebieden gaat ze weer verder met het leven, want "ik ga niet bij de pakken neerzitten", zo zegt ze.

Jacobi koopt een minicaravan met de toepasselijke naam Rebel en gaat eropuit. "Afgelopen zomer ben ik vier weken door Frankrijk getrokken."

Alleen op pad gaan vindt Jacobi geen probleem. Ze was het gewend van vroeger. Ze reisde destijds in haar eentje door Canada en Amerika.

Ook als Kamerlid was ze veel alleen. "Ik heb daar zelfvertrouwen in. Ik red dat wel, en anders ga ik weer naar huis."

Haar afscheid van de PvdA deed - en doet nog - zeer. Het maakt haar, als we het erover hebben, weer boos.

"Ik was langer getrouwd met de PvdA dan met Koos."

"Van oorsprong zijn we een partij die vecht tegen het grootkapitaal, en dat mensen het goed moeten hebben met elkaar in dit land. Dat is de kracht van de sociale democratie."

Het zat haar al veel langer dwars dat de partij daar niet meer genoeg vorm aan gaf en, in haar ogen, veel te veel met fuseren bezig was. "Dat is dom denken."

"Ik vind dat partijen op inhoud meerderheden moeten maken en samenwerking moeten zoeken met andere partijen. Maar geef je identiteit niet weg."

Dat was voor haar echter nog geen reden om de partij te verlaten. Dat moment kwam tijdens een congres op 21 juni van dit jaar.

"Ik kan er nog wel om janken. Ik was zo kwaad!"

Gerdi Verbeet, oud-Kamerlid voor de PvdA en fractievoorzitter van de Tweede Kamer, was tegen een motie die de partij wilde aannemen om een totaalverbod op wapenleveranties aan Israël te maken. Ze werd daarom uitgejoeld en uitgescholden.

"Ik dacht, wat gebeurt hier? Niemand trad op, Timmermans niet, de partijvoorzitter niet. En toen dacht ik: waar is mijn partij die hier op ingrijpt?

Ze voelde zich niet meer veilig bij haar partij.

"Als dit de toekomst is van mijn partij, dan wil ik er niet meer bij horen. Ze stikken er maar in."

Na 40 jaar lidmaatschap was het voorbij.

Jacobi verliet de partij.

Er is nooit meer contact geweest tussen Jacobi en mensen van de partijtop. Alleen sommige fractieleden uit de regio lieten van zich horen.

Ook Lodewijk Asscher, hij schreef haar een brief. "Maar van de mensen die het volgens mij moesten doen, hoorde ik niets meer."

Als ze erover praat, wordt ze weer boos.

"Het is een diepe teleurstelling. Ik heb de partij niet verlaten, de partij heeft mij verlaten. Ik geloof in de sociale democratie en dat was mijn partij. Maar ik denk dat daar ook afscheid van is genomen. Het doet hartstikke zeer. Ik hoor nu bij niemand meer."

Ze blijft erbij dat de fusie een heilloze weg is en dat de partij zich te weinig heeft laten zien in de afgelopen jaren.

"We kregen niets voor elkaar in dit land en juist in die tijden zag ik de PvdA niet. Dat links in de slechte hoek zit, heeft het volgens mij ook aan zichzelf te danken."

"25 keer op de A12 gaan zitten om te protesteren, helpt ook niet echt om populair te worden. Daar hebben mensen een hekel aan."

Links moet volgens haar meer focussen op meer macht geven aan de overheid, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs en zorg.

Met vuur in haar ogen pleit Jacobi hiervoor. "Ik vind dat iedereen het goed moet hebben."

Een terugkeer in de politiek lijkt er niet meer in te zitten, maar van een zwart gat is geen sprake.

Jacobi is onder andere betrokken bij het Jopie Huisman Museum, het Foppe Fonds, Aktie '67, sc Heerenveen en Tienskip.

En wat als haar oude partij haar belt en vraagt mee te denken?

"Ik ben de beroerdste niet. Dan zou ik dat voor de gemeenschap doen."

Verder probeert ze zoveel mogelijk te genieten van het leven.

"Een goede vriendin van mij overleed kortgeleden op 66-jarige leeftijd", vertelt Jacobi. Het confronteert haar nog meer met de eindigheid.

Daarom een wijze raad. "Doe de dingen waar je nu nog tijd voor hebt. Het leven is zomaar voorbij."