Rechter kritisch op Boer Bart én gemeente: "Iedereen moet kijken naar zijn eigen gedrag"
Binnen een week krijgt boer Bartele Holtrop uit Rotstergaast te horen of de gemeente een dwangsom mag opleggen, als hij doorgaat met de nevenactiviteiten op zijn bedrijf. Dat is vandaag duidelijk geworden in de rechtbank van Groningen.
"Iedereen moet kijken naar zijn eigen gedrag." De rechter in Groningen is kritisch op zowel Holtrop als de gemeente De Fryske Marren. Die twee stonden in de rechtbank tegenover elkaar vanwege een geschil over vergunningen.
De gemeente De Fryske Marren wil een dwangsom aan 'Boer Bart' opleggen, als hij doorgaat met de nevenactiviteiten bij zijn boerenbedrijf, zoals een restaurant en een winkel. Hij heeft daar namelijk de vergunning niet voor, zegt de gemeente. Volgens Holtrop zou hij failliet gaan als hij die nevenactiviteiten niet mag uitvoeren.
Is er sprake van spoed?
Het ging in de zitting om de vraag of er sprake is van spoedeisendheid om de dwangsom op te schorten.
Advocaat Fonny Krol, die de belangen van Boer Bart behartigt, vindt van wel: "Cliënt moest activiteiten afzeggen. De kerstperiode is een heel drukke periode, stelt ze.
"Het is geen filantropische instelling, dus mijn cliënt heeft hier schade van."
"Dat verbaast me een beetje", reageert Kevin Timmer, de advocaat van de gemeente daarop. "In de vergunning die is verleend staat dat er überhaupt geen activiteiten mogen plaatsvinden in deze periode."
Onduidelijke vergunning
De advocaat van Boer Bart stelt dat openingstijden en tal activiteiten niet in de vergunning worden vermeld. Als daar een beperking op zou liggen, dan had dat wel gemoeten.
"De gemeente vindt wat van het aantal personeelsleden, het aantal parkeervakken, maar dat is niet omschreven in de vergunning."
De gemeente kijkt daar anders naar. "Dat zou betekenen: ik vraag een activiteit aan, ik zeg niet hoe vaak, en dan kan ik het in den treure uitoefenen in wat voor frequentie dan ook", zegt de advocaat van de gemeente, die daarmee wil zeggen dat dat niet zo werkt.
"Feit is dat de gemeente in 2020 een gebrekkige vergunning heeft verleend", stelt Boer Bart. De gemeente stelt daartegenover: "Als er al onduidelijkheid is over de vergunning, dan komt het door wat er is aangevraagd."
Financiële gegevens
Holtrop mag maximaal 10 procent van zijn inkomsten uit de nevenactiviteiten halen. Maar volgens Holtrop zijn de financiële gegevens van het bedrijf niet opgevraagd. Hoe weet de gemeente dan dat de nevenactiviteiten goed zijn voor meer dan 10 procent van de inkomsten?
"Wij zien dat er sprake is van strijd met de omgevingsvergunning. Daar gaan we niet financiële gegevens voor opvragen", zegt de gemeente, die bijvoorbeeld ziet dat er vaak veel meer dan de vergunde acht auto's op de parkeerplaats bij het bedrijf staan.
Boer Bart: "Het is alleen maar vager geworden"
Na afloop van de rechtszaak stelt Holtrop: "Het is er alleen maar vager op geworden." Want Holtrop dacht dat de gemeente de boerenwinkel ook zag als een van de activiteiten die niet meer mag. Maar de gemeente stelde vandaag dat dat geen probleem is. Holtrop houdt vertrouwen in een goede afloop.
De gemeente liet via advocaat Timmer weten tevreden te zijn over de zitting.
"Ik verwacht dat er geen schorsing gaat plaatsvinden. Ik hoop dat we voor alle partijen tot een aanvaardbare situatie kunnen komen."
"Het college heeft gekeken: wat zijn de activiteiten en zijn die in overeenstemming met de vergunning?" De conclusie was dat dat niet het geval is. "Het komt niet meer in de buurt van de vergunning. Daarmee is het aannemelijk dat de inkomsten ook boven die 10 procent uitkomen."
Holtrop geeft toe dat de inkomsten uit nevenactiviteiten uitkomen op 11,67 procent. Maar dat had de gemeente moeten onderzoeken.
En bovendien: hoe wordt zoiets gemeten? Vallen de inkomsten van de verkoop van producten die het gevolg zijn van agrarische activiteiten bijvoorbeeld ook mee?
Zicht op legalisatie of niet?
Als er sprake is van een overtreding, moet een bestuursorgaan in beginsel handhaven. Alleen als er sprake is van bijzondere omstandigheden kan daarvan afgeweken worden, stelt rechter Knuttel.
De vraag is of er hier ook bijzondere omstandigheden spelen. Het kamp-Boer Bart stelt van wel. Er zouden best mogelijkheden liggen om tot legalisatie te komen en ook Holtrop zelf is wel bereid om mee te denken over een oplossing.
De gemeente stelt echter: "Er is geen aanvraag ingediend. Concreet zicht op legalisatie is niet aan de orde. Verder heeft het college gezegd: wij zijn niet bereid om medewerking te verlenen aan wat er nu gebeurt. Het kan best zijn dat er wel enige ruimte is om de vergunning te actualiseren of aan te passen, maar dat moet allemaal blijken uit de aanvraag."
Financiële gevolgen en impact op de buurt
Een andere mogelijke bijzondere omstandigheid is: is handhaving wel reëel? Want het zou bijvoorbeeld kunnen leiden tot het faillissement van het bedrijf.
De financiële gevolgen wegen volgens de gemeente niet op tegen het algemene belang van handhaving. "Bovendien is het een rechtstreeks gevolg van het handelen van Boer Bart."
Buurtbewoners hebben een verzoek tot handhaving aangevraagd. Daar staan ze nog steeds achter. "Het is een explosie aan licht, geluid en onrust. Ik zie de omgeving kapotgaan."
Zij stellen bovendien dat Boer Bart steeds volgens hetzelfde patroon werkt: eerst doen en daarna pas een vergunning aanvragen.
Uitspraak over een week
De gemeente sloot af door te zeggen dat Boer Bart iedereen heeft opgehitst, waardoor uiteindelijk de betrokken gemeenteambtenaar is bedreigd.
"Het is heel vervelend voor alle betrokkenen", zegt de rechter daarop. "Ik denk dat niemand dit uiteindelijk wil. Als iedereen goed kijkt naar zijn eigen gedrag, is dat het beste."
De rechtbank probeert binnen een week uitspraak te doen.
