Lianne Zandstra over de droom die geen werkelijkheid werd: "Ik wilde moeder worden"
Veel mensen kennen haar als actrice of zangeres. Sinds kort kan Lianne Zandstra ook 'schrijfster' op haar cv zetten. In Storm voor de stilte beschrijft ze de worsteling om een kind te krijgen.
Het boek dat ze heeft uitgebracht, is geschreven in dagboekvorm en is soms rauw en intiem. Maar er staan ook luchtigere fragmenten in.
Een naam voor een meisje dat er niet is
In het boek schrijft Lianne niet alleen over zichzelf en de medische molen waar ze doorheen gaat, maar ook over en aan iemand die er nooit komt: haar kind.
"Loeka is mijn meisje. Daar schrijf ik naar", vertelt ze.
"De naam had ik al. Eerst was Loeka gewoon het meisje dat ik in gedachten al had. Later in het creatieve proces heb ik besloten om haar erin te schrijven. Dan wordt ze een personage."
Als Lianne nog geen partner heeft, schrijft ze zich in voor het traject om een BAM-moeder te worden: een 'Bewust Alleenstaande Moeder'.
"Ik wilde zo graag moeder worden", zegt ze.
De dag nadat ze die stap heeft gezet, komt ze haar grote liefde tegen. " Hij wilde ook heel graag een kindje. Wij wilden vader en moeder worden."
Verwachting en verlies
Het begin lijkt hoopvol. Lianne raakt zonder medische hulp in verwachting.
In eerste instantie heb ik het voor mezelf opgeschreven om mijn gedachten te ordenen.
Maar de blijdschap slaat al snel om in verdriet: Met vijf weken krijgt ze een vroege miskraam.
"Ik was bijna 40 jaar en de specialist zei toen dat er medische steun nodig was, omdat mijn eitjes al oud waren."
Medische molen
Wat volgt is een traject van jaren van behandelingen, afspraken in het ziekenhuis, hartstochtelijke hoop en opnieuw verlies.
Ze schrijft alles op. Van de pijn en het verdriet tot de kleine momenten van hoop.
"In eerste instantie heb ik het voor mezelf opgeschreven om mijn gedachten te ordenen."
Ze schrijft over de feitelijke zaken: de afspraken in het ziekenhuis, de behandelingen die ze daar krijgt, hoe het na zo'n behandeling verdergaat.
Ze schrijft ook over haar gevoelens en gedachten.
"Ik schrijf al heel lang. Toen ik een klein meisje was, schreef ik alles al op. Het is voor mij een manier om alles op een rijtje te krijgen, om structuur aan te brengen."
Henry het schaap
Om de lezer niet helemaal in het verdriet mee te trekken, zorgt Lianne er ook voor dat er lucht in het boek zit.
Dat vindt ze onder andere in Henry, een schaap dat in het verhaal opduikt.
"Henry wil gewoon schaap zijn. Dat is zijn wereld, dat vindt hij belangrijk. Hij zorgt voor de relativering en maakt het allemaal wat draaglijker."
Lianne en haar man moeten het uiteindelijk opgeven. Er komt geen kindje en ze pakken het 'gewone' leven weer wat meer op.
Spontaan in verwachting
En dan, in de zomer van 2016 is Lianne ineens spontaan zwanger.
"We waren zo ontzettend blij... We hebben gelachen, gehuild en we lieten elkaar niet meer los. En toen, na een paar dagen, ging het weer mis."
Ik werd zo door de mangel gehaald. Net alsof ik iedere keer werd omgeduwd en dan maar weer moest proberen om overeind te komen.
Lianne heeft opnieuw een miskraam. "Dat was ook het moment dat het niet meer goed ging. Ik werd zo door de mangel gehaald. Net alsof ik iedere keer werd omgeduwd en dan maar weer moest proberen om overeind te komen."
De lezer van het boek gaat mee in die hoop. Die denkt ook dat het goedkomt, maar het komt niet goed.
Taboes doorbreken
Het boek is meer dan een persoonlijk verhaal.
Lisanne wil met Storm voor de stilte ook een maatschappelijk thema aansnijden.
"Eén op de zes stellen kan geen kinderen krijgen. Maar het is een thema waar niet over gesproken wordt. Het is een taboe."
"De wereld is ingericht op het krijgen van kinderen, het lijkt zo vanzelfsprekend. Dus er is ongemak om het erover te hebben."
Ze zou graag willen dat er meer ruimte komt voor vragen en open gesprekken.
"Het zou al mooi zijn als mensen er wat meer naar vragen. Dan zit je beide misschien in dat ongemak, maar dat is dan zo. Dan is er in ieder geval aandacht voor", zegt ze.
"Ik denk ook dat mensen die moeite hebben met het krijgen van kinderen een verantwoordelijkheid hebben om daar zelf wat opener over te zijn."
Liefde als ruggengraat
Het is een ingrijpende tijd geweest voor Lianne en haar man.
Maar ik wist ook: hij laat me nooit los, en ik hem niet.
Natuurlijk heeft het ook invloed gehad op hun relatie.
Maar, zegt ze: "Wij zijn een team. Soms was hij verder dan ik, en dan voelde het wel eens eenzaam. Maar ik wist ook: hij laat mij nooit los, en ik hem niet. Dus ja, we lopen wel eens uit elkaar, maar we komen altijd weer bij elkaar."
Door die liefde voelt ze nu, na jaren van verwachtingen en teleurstellingen, weer ruimte.
Ruimte voor creatieve projecten, voor muziek, voor theater. En voor het delen van dit verhaal.
"Ik ben echt blij dat het boek er is. Dat het voor mij rond is. Er is nu zoveel ruimte, dat ik weer aan andere dingen kan denken."
Van rouw naar zingeving
"Het verlies van een droom raakt elke vezel van je lichaam", zegt ze.
Maar de woorden daarvoor vinden, is een proces van jaren.
Nu pas voel ik: ik kan vertellen wat dit met me doet.
"Ik heb die jaren nodig gehad, want eerst had ik die woorden nog niet. Alsof er iets tussen zat, een muur of zo. Nu pas voel ik: ik kan vertellen wat dit met me doet.."
Lianne Zandstra
Lianne Zandstra is geboren en getogen in Stiens in 1970. Ze studeerde aan de Academie voor Kleinkunst in Amsterdam.
Op haar portfolio staan onder andere rollen in de musical Pippi Langkous en de toneelvoorstelling Jane Eyre. Jarenlang speelde ze de hoofdrol in de familieshows van het Dolfinarium.
Bij Tryater speelde ze in De Kening fan neat, De Ynbylde Sike, Wát in Teater, Yerma, Op Syk nei Mohammed, De striid om de Sulveren Bal en Thúsfront.
Op televisie zien we haar naast gastrollen in Baantjer, Flikken Maastricht en Toen was geluk heel gewoon als Afke Baas in de Friese dramaserie Baas Boppe Baas.
Het boek Storm voor de stilte is te koop bij de online boekwinkels, op de website van de uitgever en op de site van Lianne zelf.
Door haar verhaal te delen, wil Lianne ook anderen helpen. Niet door antwoorden te geven, maar door herkenning te bieden.
"Ik ben blij dat ik een beetje troost en herkenning kan brengen. Dat geeft mij zingeving."
Het boek dat Lianne Zandstra schreef over die jaren van worsteling heeft geen 'happy end', maar het is wel een eerlijk, moedig verhaal over hoop, verlies, verdriet en doorzetten.
Lianne vertelt over haar boek
In ons programma Buro de Vries is een reportage met Lianne te horen te horen. Buro de Vries wordt uitgezonden op zondag om 11.00 uur en wordt herhaald op zondagavond om 21.00 uur.
De reportage is daarnaast ook als podcast gepubliceerd.