Acteren is als een instrument, zegt Tamara Schoppert: "Je moet het leren bespelen"
Waar ze vroeger in de bossen bij Wijnjewoude speelde, staat ze nu als een van de bekendste Friese acteurs op de planken. Tamara Schoppert is een alleskunner in de theaterwereld.
Schoppert speelde verschillende rollen en regisseert ook theaterstukken. We treffen haar op een van haar favoriete plekken: bij de Freulevijver in de bossen bij het dorp.
"Dit is de plek waar ik begon te worden wie ik ben", vertelt ze.
Op haar negende kwam ze in een pleeggezin terecht, waarin ze samen met haar zusje opgroeide.
Het was een actief gezin. Ze trokken er vaak op uit. Het was een echte praatfamilie en er mocht veel.
"Ze wilden ons laten ontdekken wie we zelf waren. Dat stond centraal."
Twee vaders, twee moeders
De verhuizing naar een pleeggezin was voor de jonge Tamara geen groot probleem.
"Ik heb het ervaren als nieuwe, fijne mensen. Het klinkt misschien vreemd, maar het zijn gewoon mijn vader en moeder, en ook mijn andere vader en moeder zijn mijn vader en moeder. Dat loopt door elkaar."
Moeilijke start in het leven
Juist tot haar negende was het leven voor de jonge Tamara en haar zus onrustig.
Tamara wordt geboren in Amsterdam. Op haar tweede verhuist ze met haar ouders naar Sneek. Drie jaar later belandt ze in de Blijenhof in Burgum: een katholieke crisisopvang.
Uiteindelijk komt ze dus samen met haar zusje terecht in een pleeggezin. Als kind had ze het niet door, maar terugkijkend was het een pittige start in het leven.
Maar het huis van de pleegouders was de plek waar de rust kwam. "Vanaf toen kon ik gaan opbouwen."
Ik kreeg alle ruimte om te pielen en te spelen, daar ligt mijn basis.
Bij de Freulevijver komen de herinneringen boven water. Aan de winters bijvoorbeeld. Daar leerde ze schaatsen tussen de schiereilandjes.
Als meisje voelde ze zich verlegener en terughoudender dan anderen haar zagen. "Ik was ook wel bazig, of nam in ieder geval de leiding."
Maar van binnen voelde dat anders.
Wat haar het meest gevormd heeft, zegt Schoppert, is de ruimte die ze kreeg om te spelen. "Ik ging niet voor niets het theater in. Ik kreeg zoveel ruimte om te pielen en uit te zoeken."
Toch kiest de jonge Tamara voor een andere opleiding. Ze gaat naar de pabo. Het leek haar geweldig om met jonge kinderen te werken.
Maar al snel komt ze erachter dat dit niet haar toekomst is.
Ze werkte een jaar op een basisschool en vond het prachtig werk, maar een gesprek met een oudere collega die zei dat hij 'zijn tijd wel uit zou zitten' bracht haar op een ander idee.
"Toen ontdekte ik ook het systemische van het onderwijs. Ik dacht: dit wil ik niet, dan begin ik herrie te schoppen. Of ik begin herrie te schoppen, of ik ga hier weg."
De opleiding rondde ze af in twee jaar. Ze loopt stage bij Tryater, waar ze een rol kreeg in het stuk van kleine zeemeermin als stage.
Toen werd Jos Thie artistiek leider: hij wilde jong bloed bij het gezelschap, en Tamara paste precies in dat plaatje.
Ze voelde zich als een vis in het water. Maar het duurde nog vijf jaar voordat ze hardop zei dat ze actrice was.
"Dan zei ik: ik speel theater of toneel. In mijn hoofd was ik nog steeds gewoon aan het spelen."
Echt actrice geworden
Door het stuk Pak 'm Stanzimaakte het grote publiek kennis met de actrice. En de actrice ook met zichzelf.
Ze voelde dat dit echt bij haar paste. Tamara Schoppert wás echt actrice.
Ik hoop dat door het vertellen van verhalen (voor)oordelen een beetje naar de achtergrond verdwijnen.
Het zijn altijd stukken met een verhaal, die raken. Het thema voor haar is dat iedereen gezien wil worden, en dat je daarvoor verder moet kijken dan de eerste indruk.
"Ik hoop dat door het vertellen van verhalen (voor)oordelen een beetje naar de achtergrond verdwijnen."
Naast actrice doet Tamara Schoppert nog veel meer. Zo is ze al een tijdje ook regisseur. Dat maakte haar ook een betere speler.
Als speler zat dat er al in: zij zag en dacht over alles mee. Maar als speler zat dat haar ook wel wat in de weg.
Ze kwam erachter dat ze als speler eigenlijk alleen maar met haar rol bezig moet.
"Toen ik dat doorhad, kon ik veel vrijer spelen."
Acteur is het instrument
Over het acteren maakt Schoppert een vergelijking met muziekinstrumenten.
"Ik ben het instrument, dat heeft een eigen sound. Net als bij een viool. Elk instrument heeft een eigen klank. Zo is het bij acteurs ook. Dat instrument moet onderhouden worden. Je moet leren het te bespelen dat geldt ook voor een acteur."
Tamara is blij dat ze als actrice verschillende kanten kan laten zien. "Ik kan de komische kant op, maar ook de dramatische-tragische kant."
De provincie Fryslân bezuinigt op dit moment flink op cultuur. Aan de ene kant vindt de theatermaker dat niet iedereen zomaar alles kan krijgen, maar aan de andere kant vindt ze het ook pijnlijk.
Zonder theater geen reflectie
Bovendien vindt Schoppert dat wordt onderschat wat theater en kunst voor de gemeenschap betekenen. Volgens haar zorgen ze voor rust in de samenleving.
Ze zorgen voor ontmoetingen, voor het kunnen begrijpen van elkaar, en dat mensen niet alleen maar thuis zitten. Dat mensen zich gezien en gehoord voelen.
"Zonder theater haal je de reflectie uit je gemeenschap, het prikkelen van mensen. Dat haal je er dan allemaal uit."
Als we stoppen met mooie dingen te maken, wie moet het dan nog doen?
Eigenlijk draait alles om gezien en gehoord worden. Volgens Tamara Schoppert kan dat alleen door steeds opnieuw te kijken. "Er zit altijd meer verhaal achter de eerste indruk."
De wereld is op dit moment niet op zijn best. Maar we komen eruit, zegt de actrice.
Niet door de leiders van nu. Dat gelooft ze niet. Maar wel door gewone mensen.
Hoop
In haar eigen buurt merkt ze dat mensen graag verbinding met elkaar zoeken.
"Dat vind ik hoopvol. Mensen willen met z'n allen goed door deze tijd komen. Daar ligt de hoop."
Als theatermaker ziet ze ook dat ze met haar werk het verschil kan maken in deze harde wereld. Ze gaat gewoon door, vertelt ze. Want: "Als wij stoppen met mooie dingen maken, wie moet het dan nog doen?"
Podcast Simmerpetear
Het levensverhaal van Tamara Schoppert is te horen in ons radioprogramma Buro de Vries in de serie 'It Simmerpetear'. Verder is het ook als podcast beschikbaar op de bekende platformen.
Buro de Vries is elke week op zondag bij Omrop Fryslân op de radio, tussen 11.00 en 13.00 uur, en wordt op zondagavond herhaald tussen 21.00 en 23.00 uur.