De tijd dringt bij zoektocht naar waterwingebieden: "Anders zijn we straks te laat"

Provincies doen daar momenteel niet genoeg aan. Dat blijkt uit onderzoek van het platform Investico. Ook in de provincie Fryslân gaat het te langzaam.

In 2018 kregen provincies de opdracht te zoeken naar extra plekken voor watervoorraden. Inmiddels is daar nog niet veel van terechtgekomen, volgens het onderzoek. Waterbedrijf Vitens trekt aan de alarmbel.

Peter Salverda, strategisch omgevingsmanager van Vitens, vindt dat de provincies te traag zijn met het zoeken en ontwikkelen van gebieden. De procedures zijn te lang en te ingewikkeld. Hij roept de provincies op er meer druk op te zetten.

Toen in 2018 de opdracht kwam, leek er nog wel wat tijd. Maar de jaren daarna ging het veel sneller met de klimaatveranderingen, zegt hij. De urgentie is daardoor alleen maar groter geworden.

"Het gaat te langzaam, drinkwater staat niet altijd hoog op de prioriteitenlijst", zegt Salverda.

Het gevolg is dat in sommige gebieden in Nederland het waterbedrijf 'nee' moet verkopen als bedrijven zich daar willen vestigen. En als er niet snel aan de slag wordt gegaan, dan zullen op termijn grote woningbouwprojecten ook niet kunnen worden gedaan.

Op dit moment is er nog geen groot tekort, maar de procedures duren soms wel vijftien jaar, voordat er kan worden begonnen met de aanleg van een waterdepot. Zo hebben we in Fryslân nu een waterwindgebied bij Luxwoude.

In 2017 is er begonnen met de planvorming. Door verzet van omwonenden en juridische procedures duurde het lang voordat er een 'go' kwam. Nu, acht jaar later, kan er pas worden begonnen met de bouw.

Als alles goed gaat, kan het waterwingebied bij Luxwoude in 2031 operationeel worden. Als dat ook bij de nieuw te bouwen locaties zo gaat, dan moet er meer tempo in komen. "We hebben ze nu niet, maar we moeten wel nu beginnen. Anders zijn we straks te laat", zegt Salverda.

In Fryslân is de winning nog niet op orde. er zijn hier veel zuivelbedrijven en vooral in het toeristenseizoen komt er veel druk op te staan. Daar is de winning in Luxwoude niet voldoende voor.

De oproep aan de provincies, gemeenten en het Rijk is dan ook duidelijk, zegt Salverda. "Help mee met het versnellen van de procedures."

Gedeputeerde Friso Douwstra vindt niet dat Fryslân te langzaam is met de toekomst van de waterwinning. Hij kan zich niet vinden in de conclusies van het onderzoek en de oproep van Vitens. "We hebben momenteel genoeg waterwinning. We zijn bezig met het zoeken naar locaties. Dat willen we zorgvuldig doen. Met de gemeenschap."

Er zijn enkele locaties aangewezen waar eventueel water kan worden gewonnen en ook kan worden opgeslagen. Maar volgens de gedeputeerde heeft de aanleg daarvan grote gevolgen voor de mensen die er wonen. Daarom vindt hij dat zorgvuldigheid boven snelheid gaat.

Volgens hem ligt de provincie op schema. In 2027 moet die duidelijk maken aan het Rijk waar die locaties komen. Dat gaat de provincie wel zeggen, zegt hij. "We liggen prima op schema."

Omgevingsmanager Salverda van Vitens is daar wat pessimistischer over. Hij hoopt dat het onderzoek van Investico weer een soort van 'wake-up call' is voor de bestuurders op alle niveaus. Maar ook voor de bevolking.

"Het helpt duidelijk te maken dat het maatschappelijk noodzakelijk is dat er soms een waterwinning bij uw achtertuin komt."