Brieven en tekeningen uit kamp Buchenwald: de nalatenschap van Heine Koonstra
4 mei 2025, 12:32 • 3 minuten leestijd
In museum De Sûkerei in Damwoude is momenteel een bijzondere tentoonstelling te bezichtigen. Daarin saat het leven en het creatieve werk van Heine Koonstra centraal. Heine werd, evenals zijn broer Sijtze, in februari 1944 opgepakt bij een razzia nabij Akkerwoude en tewerkgesteld in Duitsland.
Heine kwam nooit terug: hij stierf op 25 april 1945, terwijl de bevrijding in Nederland in volle gang was, aan TBC in een hospitaal bij Buchenwald. Dat zijn verhaal nu verteld wordt met deze tentoonstelling, komt voornamelijk door initiatiefnemer Age de Graaf.
In augustus 2024 spitte De Graaf door spullen van zijn vader Jan, die tegelijk met Heine opgepakt werd. Hij ontdekte van alles over zaken waarover zijn vader nooit wilde praten.
Uit de stukken bleek dat vader Jan met Heine en anderen via de gevangenis van Leeuwarden en kamp Amersfoort in Buchenwald belandden. Age de Graaf beet zich vast in dit stukje gemeenschappelijke geschiedenis van zijn vader en Heine Koonstra.
Dat leverde een schat aan informatie op, die nu deels op de tentoonstelling te zien is.
Het werk van Heine
Tiete Kloosterman-van der Kooi kan uit haar eigen ervaring nog over de Koonstra's vertellen. Sijtze, de oudste van de broers, werkte namelijk als boerenknecht op de boerderij van haar ouders.
Ze herinnert zich bijvoorbeeld dat zowel Sijtze als Heine altijd tekenden op de rand van de krant. Sijtze overleefde de oorlog en heeft tot zijn overlijden in 2012 altijd goed op het nalatenschap van Heine gepast: documenten, brieven (die vanuit het kamp naar huis verstuurd werden) en 180 tekeningen.
Heine werd gezien als een talentvolle tekenaar die zich had toegelegd op het maken van kleurrijke reclameposters. Omdat ze altijd keurig opgerold tussen oude kranten bewaard werden, zien ze er nog als nieuw uit, zo is op de tentoonstelling te zien.
Age de Graaf eert met de tentoonstelling niet alleen de broers Koonstra, maar ook zijn vader Jan.
"Mijn vader heeft er nooit over willen praten, maar het hield hem wel zijn hele leven bezig. Dat Heine het niet heeft overleefd zat hem dwars. In de documenten zie ik dat hij meteen altijd ook de naam van Heine liet vallen. Hij heeft diepe indruk op hem gemaakt. Heine was een bijzondere man."
De tentoontstelling "Heine Koonstra (1922-1945), een talentvol tekenaar" is nog tot en met 9 mei te bezichtigen in De Sûkerei in Damwoude.
80 jier vrijheid
Deze periode wordt in heel Fryslân met allerlei activiteiten stilgestaan bij 80 jaar vrijheid.
Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws of meer weten over de activiteiten? Kijk dan op onze themapagina.
Dit verhaal is als reportage te horen in ons radioprogramma Buro de Vries. Verder is de podcast beschikbaar op de bekende platforms.
Buro de Vries is wekelijks op zondagmorgen bij Omrop Fryslân op de radio, tussen 11.00 en 13.00 uur, en wordt 's avonds herhaald tussen 21.00 en 23.00 uur.
