Vooral ouderen het slachtoffer van cybercrime? Dat is een misvatting

Dat zegt Oscar Bulthuis. Hij traint mensen om zich te wapenen tegen zaken als phishing, bankfraude of online oplichting.

Volgens Bulthuis zijn ook jongeren die veel online zijn en zowat alles digitaal doen wel eens roekeloos. "Mensen die niet digitaal zijn opgegroeid zijn doorgaans wat voorzichtiger, maar door onbekendheid met de digitale mogelijkheden, ook wel weer kwetsbaar."

Bulthuis schreef het boek Cyberveiligheid in begrijpelijke taal en ontwikkelde op basis daarvan ook een workshop over de gevaren van cybercrime.

Aanleiding voor Bulthuis om in het onderwerp te duiken, was het feit dat zijn vader ooit eens slachtoffer werd van online oplichting. Met een geraffineerde campagne met foto's en zogenaamde oproepen van bekende BN'ers liep de vader van Bulthuis in een fuik om te investeren in Bitcoins.

Een 'advies' van een zogenaamde Jort Kelder, zorgde er uiteindelijk voor dat de vader voor tienduizenden euro's het schip in ging.

Volgens Bulthuis zijn het gemene trucjes om mensen te misleiden. Wantrouwen als uitgangspunt is daarom dan ook het beste als je benaderd wordt, zo blijkt elke keer.

Vooral onverwachte mailtjes, telefoontjes en appjes verdienen extra aandacht. Met nepberichten in mails proberen cybercriminelen mensen vaak bang te maken.

En omdat ze zeggen ook een oplossing aan te bieden, trappen veel mensen erin. "Je maakt je zorgen en bent blij dat 'de bank', 'de politie' of en andere instelling meteen hulp aanbiedt. Als je daarop ingaat door bijvoorbeeld een link aan te klikken, gaat het pas écht mis."

Telefoontjes van onbekenden - al helemaal vanuit het buitenland - moeten volledig genegeerd worden. "Of zeg dat het niet uitkomt en dat je zelf wel terugbelt", tipt Bulthuis.

Deelnemers aan de workshop bij het FNV-gebouw in Heerenveen herkennen die signalen. Vooral phishingmaills komen bekend voor. Maar ook WhatsApp-fraude, nep-smsjes en telefoontjes van zogenaamde bankmedewerkers komen de mensen bekend voor.

"Als iemand mij opbelt en Engels praat, gooi ik de hoorn er snel op!", vertelt iemand van de deelnemers aan de workshop. "Dan is het wel duidelijk dat het niet deugt. Maar er zijn ook wel eens twijfelgevallen."

Mensen worden er onzeker van, blijkt in Heerenveen. Helemaal nu foto's en zelfs stemmen van bekenden met kunstmatige intelligentie bewerkt en nagemaakt kunnen worden. "Dan weet je helemaal niet meer waar je aan toe bent."

Het advies van Bulthuis is daarom om altijd alert te blijven, niet goed van vertrouwen te zijn en anderen in te schakelen als je het niet vertrouwt.