Gas wordt komende winter weer ontzettend duur, maar dat probleem ontstaat in de zomer al
Het gas wordt komende winter duur. Dat lijkt nog ver weg, maar het is een probleem dat deze zomer al ontstaat. Hoe zit dat precies? Energieanalist Jilles van den Beukel van The Hague Centre for Strategic Studies legt het uit.
Eerst even naar nu. De Europese gasprijzen bereikten een paar weken geleden het hoogste niveau in twee jaar tijd. Inmiddels zakken die prijzen weer wat, maar toch hebben de tarieven van nu invloed op de gasprijzen van volgend jaar.
Hoe zit dat precies?
"Het was afgelopen winter aan de koude kant, kouder dan de afgelopen twee jaar. Onze gasopslagen zijn daardoor flink leeggetrokken. In de zomer hebben we de uitdaging om die gasopslagen weer goed te vullen, zoals die in Grijpskerk", legt Van den Beukel uit.
Dat gebeurt in de zomer meestal tegen een lage prijs, maar die is deze zomer juist heel hoog.
Vanwege die hoge prijzen is het voor inkopers niet interessant genoeg om de bergingen de komende maanden aan te vullen. "Als die helemaal vol moeten, dan wordt het duur", zegt Van den Beukel. "Als inkopers de gok nemen om die niet helemaal vol te doen, dan valt het met de prijs ook mee."
Nederland hoefde zich jarenlang geen zorgen te maken over voldoende gas, omdat wij dat uit Rusland en Groningen haalden. Maar die leveringen zijn stopgezet.
Een woordvoerder van Gasunie gaf aan dat de gasvoorraad in Nederland komende winter mogelijk niet vol genoeg is. Op dit moment zijn de bergingen voor 17,4 procent gevuld volgens het Nationaal Energie Dashboard. De Europese doelstelling is 39 procent.
"Het is een rare wereld vol verrassingen", zegt Van den Beukel. "Je weet nooit wat er gaat gebeuren. Of dat nou vanuit Poetin is in Rusland of Trump in de VS. Als je op zekerheid wil spelen, dan wil je die gasopslagen wel vol hebben."
Wat merken mensen ervan in hun portemonnee?
"Die groothandelsprijs merk je uiteindelijk in je portemonnee, dat is onvermijdelijk. In deze wereld met geopolitieke onzekerheid is het moeilijk om de ontwikkelingen te voorspellen."
Of je energiecontract aanpassen een goed idee is, hangt volgens Van den Beukel af van je eigen situatie.
De overheid staat voor een dilemma. Als ze zekerheid willen dat er genoeg voorraad is, moeten ze daar nu zelf flink geld in stoppen.
"Als je zekerheid wil, zou ik voor een vast contract gaan. Als je kunt leven met grote variaties in je rekening, dan is het niet zo gek om voor een variabel of zelfs dynamisch contract te gaan. Misschien ben je gemiddeld dan wat goedkoper uit, maar daar kunnen wel grote pieken in zitten in wat je betaalt."
Kan de overheid niet ingrijpen?
"De overheid staat voor een dilemma. Als ze zekerheid willen dat er genoeg voorraad is, moeten ze daar nu zelf flink geld in stoppen." De inkopers zouden dan een financiële vergoeding krijgen om hun bergingen aan te vullen.
"Maar ze kunnen het ook aan de markt overlaten, maar die gaat niet vullen naar 90 procent. Misschien naar 75 procent."
Zou opnieuw een prijsplafond instellen geen optie zijn?
"Ik denk zelf dat een prijsplafond niet zo'n goed idee is. De markt van vraag en aanbod moet weer in evenwicht komen als het krap is en dat doe je door een hoge prijs. Dan gaat de prijs naar beneden en haal je meer vloeibaar gas naar Europa toe. Je moet de markt gewoon zijn gang laten gaan."
Is er nog hoop of moeten we wennen aan een hoge gasrekening?
"De gashandelaren zijn voorzichtig. De komende drie, vier jaar gaat de gasprijs omlaag naar verwachting. Dat heeft een reden: toen er in 2022 heel veel aan gas werd verdiend, zijn bedrijven fabrieken voor vloeibaar gas gaan bouwen. En die komen de komende twee drie jaar geleidelijk op de markt. Dan wordt het aanbod heel veel ruimer en gaat die gasprijs naar verwachting omlaag."
Van den Beukel denkt dat 2025 waarschijnlijk het laatste jaar is dat de gasrekening nog zo hoog is. "Het wordt niet zo goedkoop als het in 2015-2022 was, maar wel minder duur dan het nu het geval is. Dat is het goede nieuws voor de mensen, maar ze moeten nog wel geduld hebben."
