Reünie Elfstedentocht 1985 brengt geschiedenis tot leven: "Het blijft mij de rest van mijn leven bij"

"Die dag vergeet ik nooit meer", zegt sportverslaggever Evert ten Napel, verwijzend naar de dag waarop de dertiende Elfstedentocht werd verreden. Ten Napel staat in de zaal van het schaatsmuseum in Hindeloopen. Speciaal voor het 40-jarig jubileum werd daar een reünie georganiseerd.

Ten Napel vertelt over zijn ervaringen bij de Tocht. Zo'n dertig gasten luisteren naar de oud-sportverslaggever. In het schaatsmuseum zijn de eerste 25 mannen en eerste zes vrouwen van 1985 uitgenodigd.

"Dit is gewoon een legendarische dag. Het was de eerste keer sinds hele lange tijd en dat maakte het zo bijzonder."

De Tocht van '85 was de eerste in 22 jaar. De laatste was de hel van 1963 en dus had een volledige generatie de Elfstedentocht nog nooit meegemaakt.

"De herinneringen hadden we nog van Reinier Paping, maar die hadden heel veel mensen eigenlijk alleen op tv gezien. Dat was toen ook nog eens met samenvattingen en in '85 moest de Tocht voor het eerst rechtstreeks op televisie. Dat was een monsterklus."

In de zaal wordt volop gelachen als het over de Tocht gaat. Iedereen geniet ervan om te praten over die herinneringen.

Vooral voor Elske Oosterwoud-van der Meer was het een bijzondere dag. Zij was als 23-jarige de jongste deelnemer bij de vrouwen. Ze had de Tocht nog nooit meegemaakt.

"Bij de hel van 1963 was ik een jaar en dus weet ik daar niets meer van. Maar dan komt eindelijk dat moment dat je zelf het ijs op mag en dat zal ik nooit meer vergeten. Het blijft mij de rest van mijn leven bij."

"Die Tocht komt elke keer terug. Ik ben er nuchter in, maar ik heb in 1986 niet geschaatst, want ik was ziek. In '97 heb ik de toertocht gereden en dat was natuurlijk fantastisch, maar de echte wedstrijd is mooier. Dus '85 blijft mij voor altijd bij."

Leonie van der Hoorn kwam als eerste vrouw over de streep. In de zaal praat ze met verschillende oud-schaatsers en beleven ze de Tocht helemaal opnieuw.

Ze herinnert zich de Tocht nog goed. Zij werd de eerste vrouwelijke winnaar van de Elfstedentocht die officieel werd opgeschreven.

"Heel bijzonder natuurlijk. Ik was al 15 jaar aan het schaatsen en dan zit je te wachten op die tour. Dan komt die eindelijk en dat was zo ontzettend spannend."

"Je bent van tevoren niet met de winst bezig. Je wilt alle beslissingen zo goed mogelijk doen. Rijd je hard of blijf je bij een groepje. Ik heb een groot stuk alleen gereden dus dat was mooi."

De herinneringen aan de Tocht zullen altijd blijven, zegt Ten Napel. Elke keer kijkt hij op 21 februari weer even terug op die beroemde dag in 1985.

"Toen ik vanochtend wegreed, keek ik nog naar de samenvatting van de Tocht. Dan zie je de doortocht door Hindelopen en dan kom je weer helemaal terug op dat moment en die dag. Dat zal altijd bij me blijven."

Later ving Ten Napel de uiteindelijke winnaar Evert van Benthem op en dat vindt hij nog altijd een van de mooiste momenten.

"Dat weet ik echt nog precies, hoe dat ging. Ik had de opdracht gekregen om de winnaar op te vangen, maar dat was een lastig klusje. Het was zo druk op de finish, maar uiteindelijk is dat gelukt."

Voor de rest blijft het vooral bij het praten over de Tocht. Want in het museum leeft de Tocht, buiten op het ijs blijft het al decennia stil. 28 jaar wachten de mensen op het 'gekkenhuis' dat nog los moet barsten.

"Ik denk dat het dan een gekte van jewelste wordt", zegt Fokko Veen, die in 1985 als nummer 11 over de streep kwam. "Maar het blijft altijd een gezegde hè? Ooit komt die, maar wanneer.. dat weet niemand."