Meest bloedige week in jaren: bijna 70 dode schapen in slechts zes dagen
23 januari 2025, 19:40 • 4 minuten leestijd
Het nieuwe jaar is slecht gestart voor een aantal Friese schapenhouders. In de eerste week van januari gingen 69 schapen dood bij vier verschillende aanvallen door - waarschijnlijk wolven.
Het was de bloedigste week sinds de wolf zich een paar jaar geleden in Fryslân heeft gevestigd. Schapenhouders worden hoe langer hoe moedelozer. En ook dierenartsen zijn er druk mee.
Kees Terpstra uit Jonkerslân houdt 1.200 schapen verspreid over honderden hectares land. Om de twee, drie weken moeten ze naar andere stukken weiland.
Drie weken geleden kreeg een van zijn kuddes een aanval te verduren. Terpstra is er zeker van dat het om een of meer wolven ging. Hij raakte achttien drachtige schapen kwijt.
En dit is niet de eerste keer. Twee jaar geleden overkwam het hem ook.
Bescherming is lastig
Voor Terpstra is het praktisch gezien een hele opgave om de schapen te beschermen. Wolfwerende rasters zijn voor hem geen optie, omdat hij zijn schapen steeds verplaatst. "Het is onmogelijk voor mij, ik begin er niet aan."
Zou een speciale bewakingshond een oplossing zijn? "Dat willen de boeren niet waar ik de schapen in het land heb", zegt Terpstra.
Het gaat om veeboeren die in de winterdagen de schapen het gras kort laten houden, als de koeien in de stal staan.
Honden kunnen een ziekte overbrengen op vee, daar zijn boeren bang voor.
Dan is er maar één optie: stoppen
"Er is maar een oplossing en dat is de schapen in het hok. Maar dan moeten de deuren wel goed dicht, want anders komt hij er toch nog in."
Op een andere plek boeren, verder uit de buurt van de wolvenroedel in zuidoost-Fryslân, ziet Terpstra ook niet zitten.
"Dan moet ik naar de eilanden. Maar nog even, en dan zal hij daar ook verschijnen. Dan is er maar een optie: stoppen."
Dodelijke roedel
Er zijn op dit moment elf wolvenroedels in Nederland. De meesten daarvan hebben zich gevestigd op de Veluwe.
De kudde die voor de schade in Fryslân zorgt, heeft zijn territorium in en om het Drents-Friese Wold heen.
Ze zorgen daar al een aantal jaren voor grote schade. Alleen in 2024 ging het al om 134 geregistreerde aanvallen en 448 dode beesten.
Op een andere plek boeren, verder uit de buurt van de wolvenroedel in zuidoost-Fryslân, ziet Terpstra ook niet zitten.
"Dan moet ik naar de eilanden. Maar nog even, en dan zal hij daar ook verschijnen. Dan is er maar een optie: stoppen."
Recordaantal schapen doodgebeten
Niet alleen schapenhouders zijn de wolf zat. Ook dierenarts Hans Veenstra van de dierenkliniek in Wolvega heeft er genoeg van.
Hij krijgt regelmatig te maken met de gevolgen van een wolvenaanval. "Het neemt extreme vormen aan, het wordt steeds erger voor mijn gevoel", zegt hij.
Hij of zijn collega wordt ingeschakeld als dieren ernstig gewond zijn geraakt. Het is zijn werk, maar hier is hij geen dierenarts voor geworden, zegt Veenstra.
"Dit is niet de bedoeling, het is echt niet leuk."
Die beesten lijden ernstig.
Schapen die in de strot of in de huid zijn gebeten, de vellen hangen er soms bij, dat is wat hij aantreft.
"Die beesten lijden ernstig. Het zijn verschrikkelijke beelden. Om ze te euthanaseren, geven we ze een roesje, maar door de stress werkt het roesje niet goed. Ze lijden echt."
Veenstra wil zich niet neerleggen bij de situatie. "Ik ga niet in een hoekje zitten huilen, ik word er eerder wat strijdbaarder van. Dit is een groot probleem in Nederland. We moeten er gewoon voor zorgen dat het aangepakt wordt en dat die wolf uit Nederland verdwijnt, uiteindelijk."
Dat dat lastig wordt - de wolf is tenslotte een beschermde diersoort - ziet Veenstra ook wel. Het enige wat hij kan doen, is het aan de kaak stellen, zegt hij.
"We moeten het blijven melden en laten zien aan de buitenwereld wat voor schade de wolf aanricht."
Veel slachtoffers bij vier aanvallen
Hoe het kan dat in zo'n korte tijd bij slechts vier aanvallen zoveel schapen het slachtoffer zijn geworden, is niet duidelijk.
Het zou kunnen zijn dat er relatief veel schapen bij elkaar in de weide staan, zodat wolven veel slachtoffers hebben kunnen maken.
Wat ook meespeelt, is hoe de schapen reageren op een aanval. Als ze in paniek raken, niet weg kunnen en rond blijven lopen, hapt een wolf net zo lang door totdat hij rustig is.
Omrop Fryslân kon alleen de situatie op de plaats van de aanval bij schapenhouder Kees Terpstra opgehelderd krijgen.
Voor de andere drie aanvallen is de organisatie BIJ12 benaderd, die allemaal informatie verzamelt over wolvenschade. BIJ12 kon echter niet zeggen of in de andere gevallen daadwerkelijk sprake is geweest van een wolvenaanval, omdat het onderzoek nog loopt.
BIJ12
De gegevens over wolvenaanvallen en de schade wordt bijgehouden door BIJ12. Die organisatie is onderdeel van de Vereniging Interprovinciaal Overleg (IPO) en steunt de provincies bij het uitvoeren van hun taken met kennis, informatie en data over het landelijk gebied en de leefomgeving.
In het geval van de wolf houdt BIJ12 ook de ontwikkeling van de wolvenpopulatie in de gaten. De organisatie publiceert daar regelmatig nieuwe informatie over.
Veehouders kunnen hun schade melden bij BIJ12. Die stuurt een taxateur voor onderzoek.
