Als iedere minuut telt: zo gaan hulpdiensten om met werk aan de Friese wegen

Wedman werkt zelf ook als ambulancechauffeur. Hij heeft niet het idee dat er de afgelopen tijd sprake was van meer ongelukken dan normaal gesproken het geval is.

Momenteel wordt er op veel locaties in Fryslân gewerkt aan de weg. Vooral de A7 springt in het oog. Op die route wordt gewerkt tussen Heerenveen en Joure, bij Uitwellingerga in de Prinses Margriettunnel en de naastgelegen brug.

Maar denk ook aan bruggen op verschillende andere plaatsen in de provincie die in de afgelopen tijd een tijd dicht waren: Schuilenburg, Stroobos, Spannenburg en Kootstertille. Welke invloed heeft dat op het werk van hulpdiensten?

Als iedere minuut telt, is het voor politie, brandweer en ambulance belangrijk om zo snel mogelijk op de plek van een incident te zijn.

Wedman vertelt dat een dichte tunnel de moeilijkste situatie kan opleveren. Dat risico bestaat dus bij de Prinses Margriettunnel bij Uitwellingerga.

"Als er wat gebeurt en het staat echt helemaal vast, waardoor je er niet omheen kunt, dan wordt het lastig. Dan moet je misschien een weg afzetten en van de andere kant aanrijden."

In uiterste nood moeten hulpverleners een stuk lopen om ergens te komen. "Tot de politie ruimte heeft gemaakt en heeft gezorgd dat er auto's door kunnen."

Door werk aan de weg kunnen aanrijtijden wat langer zijn, maar Wedman zegt met klem dat het te doen is.

"Wij hebben 24 ambulanceposten in Fryslân. Hun gebieden overlappen. Dus als een brug eruit ligt, stuur je een ambulance vanaf de andere kant."

Dat geldt ook voor de brandweer, zegt Wietse Kooistra, officier van dienst.

"In het uiterste geval rijden we aan vanaf de andere kant van een rijbaan. Maar dat doen we alleen als het veilig kan, door bijvoorbeeld de politie de andere kant van de weg af te laten sluiten."

Ook Kooistra wijst op de wegwerkzaamheden ter hoogte van Uitwellingerga. "Dat kan invloed hebben. Zeker bij de brug, die we niet kunnen gebruiken."

Maar net als bij de ambulances kunnen er ook andere brandweerlieden worden opgeroepen. "Een kazerne van de andere kant, of door kazernes van twee kanten te alarmeren."

Een scenario waar hulpdiensten rekening mee moeten houden, is als er iets onverwacht gebeurt.

"Als er lading van een wagen valt en dat een weg afsluit", zo bedenkt Wedman een voorbeeld. In zo'n geval proberen hulpdiensten het op te lossen door het zo snel mogelijk door te geven.

Wedman legt uit wat de werkwijze is als je met 112 belt. "Dan komt er hier bij de Meldkamer een melding binnen, bij de aannamecentralist. Die vraagt eerst waar de ambulance naartoe moet."

Deze locatie wordt doorgezet naar de uitgavencentralist. Die stuurt de ambulance die het dichtst bij is op pad.

"In de tussentijd vraagt de centralist wat er precies aan de hand is en worden er tips en adviezen gegeven", voegt Wedman toe.

De Meldkamer maakt gebruik van CityGIS, een systeem met een kaartviewer. Daarmee zijn locaties zichtbaar en kunnen hulpverleners worden aangestuurd.

Als er ergens aan de weg wordt gewerkt, komt dat ook in het systeem te staan. "Wij krijgen van de gemeenten en provincie door waar wegwerkzaamheden en blokkades zijn."

Het systeem kiest de ambulance die het snelst op de plek van een ongeluk kan zijn. "Als er een brug uit ligt, kan dat een andere ambulance zijn dan normaal. Maar de uitgavencentralist ziet ook of alles klopt."

Chauffeurs kunnen zelf ook op hun navigatiesysteem kijken waar blokkades zijn en of ze moeten omrijden. "Maar de chauffeur is ook bekend in het gebied, dus die kan ook een andere route kiezen."

Bij de brandweer worden ze evengoed geïnformeerd over wegafsluitingen. Ze overleggen met de provincie, gemeenten en Rijkswaterstaat. Volgens Wietse Kooistra werkt dat heel goed.

"Wij haken aan de voorkant aan om met andere hulpdiensten te kijken wat de beste oplossing is. Als het nodig is, kunnen we maatregelen nemen. Als het te plannen is, zorgen we ervoor dat we bijvoorbeeld snelwegen van twee kanten kunnen aanrijden. "

In het geval van de A7 tussen Joure en Heerenveen zijn er nog wel twee rijstroken beschikbaar, al zijn die smaller dan anders.

"Bij een noodgeval kunnen we er wel langs", zegt Kooistra. Al geeft hij wel toe dat ook de brandweer er last van heeft.

"De A7 tussen Joure en Heerenveen is altijd al het drukste stuk van Fryslân, qua verkeer. Hinder voor de andere weggebruikers is ook hinder voor ons."

De brandweer probeert daarom zo veilig mogelijk te rijden, met aangepaste snelheden. "Dan is de impact kleiner. We zijn tot nu toe één keer gealarmeerd op dat deel van de weg, toen konden we ter plaatse komen."

"Omdat we aan de voorkant al aan tafel zitten, wordt er al vooraf nagedacht over doorgangen of een calamiteitenroute", zegt hij. De politie kan - als het moet - een doorgang forceren.

Loeiende sirenes jagen verkeersdeelnemers nog vaak schrik aan, zegt Kooistra. "Dat is ook menselijk. Ik denk dat onverwachte situaties voor weggebruikers weleens lastig zijn."

Maar de hulpdiensten houden daar rekening mee in opleiding en training. "En we rijden 'defensief', daarmee hopen we dat er niet meer ongelukken gebeuren."