Overlast door damherten dwingt provincie tot noodgreep: "Fataal ongeluk ligt op de loer"
Binnenkort mogen jagers in de buurt van Katlijk en Oranjewoud damherten afschieten. De populatie explodeert de laatste jaren flink, dus wil de provincie die nu beheren voor de verkeersveiligheid.
Pak 's avonds eens de auto en rijd langs de Schoterlandseweg bij Katlijk of de Tjongervallei. Of misschien maar niet. Want het afgelopen jaar zijn er 33 aanrijdingen met damherten geweest daar.
En die onveiligheid moet klaar zijn, vindt de provincie Fryslân. Het aantal damherten loopt zo uit de hand, dat de populatie bijna niet meer in te dammen is.
In het voorjaar van 2024 waren er 600 damherten in de omgeving van het Ketliker Skar. Nu zijn dat er bijna duizend. De verwachting is dat er dit jaar op zijn minst nog 400 bijkomen.
Dus geeft de provincie nu een vergunning af om de dieren te bejagen. Henk de Bruin van de Faunabeheereenheid Fryslân vertelt dat het er met name om gaat dat de groei beperkt wordt.
Groei eruit
"De bedoeling is dat we beginnen met het afschot van hinden en de kalveren. Het plan is om ongeveer 200 herten per jaar te schieten."
Met de beschikbare jagers is 200 ook het maximale dat lukt. Terwijl de groei van het aantal damherten geschat wordt op 400 per jaar. Toch is het volgens De Bruin niet dweilen met de kraan open.
"Dus zal het langer duren voordat we de groei er uit krijgen. Niets doen is geen optie, anders wordt de groei onbeheersbaar. We beginnen dus met die 200 en moeten gaandeweg kijken hoe het proces verloopt."
Omwonenden maken zich al langer zorgen over de groei van het aantal damherten. Vooral als het gaat om de verkeersveiligheid. Toch zijn de meningen over het afschieten verdeeld.
Verschillende plaatselijk belangen geven aan geen standpunt te hebben over het afschieten. Dat de link wordt gelegd tussen de groeiende populatie en de verkeersveiligheid begrijpen mensen wel.
Wat vinden omwonenden van de plannen om damherten af te schieten?
Maar of daar nu dieren voor moeten sneuvelen, is niet iedereen het over eens. Een aantal inwoners roept de provincie op om de lantaarnpalen terug te zetten naast de wegen.
Er is al langer ergernis over hoe donker de wegen zijn. De damherten steken 's avonds en 's nachts zo maar over en komen voor de auto. Er zijn borden geplaatst, maar die halen volgens inwoners niet zoveel uit.
Het moment van een fataal ongeluk komt steeds dichterbij.
Gedeputeerde Matthijs de Vries zegt dat het aanpakken van de wegen niet zomaar resultaat oplevert.
"Dat hebben we de afgelopen jaren al gedaan. We zijn druk bezig geweest met de verlichting, waarschuwingsborden en preventie", zegt de gedeputeerde.
"We hebben dus van alles gedaan om te komen tot een veiligere situatie, maar we zien dat het aantal aanrijdingen alleen maar toeneemt. Tot nu toe heeft dat nog geen fatale afloop, maar dat moment ligt steeds meer op de loer."
In de regio Rijnmond en Amsterdam was het afschieten nutteloos. Er was meer voedsel beschikbaar voor andere damherten waardoor de overgebleven damherten zich beter konden voortplanten.
Het afschieten van duizenden damherten, leidde dus maar tot een kleine krimp. Volgens De Vries zal dat hier zo'n storm niet lopen.
'Zorgvuldig'
"Dit is een kleine ingreep waardoor mogelijk over twee jaar pas de groei eruit is. In die tijd willen we nauwkeuriger bepalen wat de populatie is die te beheersen is voor het gebied."
Dat wil de gedeputeerde met alle voorzichtigheid doen.
"Dat moet zorgvuldig, met een goede onderbouwing. Er is altijd veel ergernis over. Maar het is ook niet mogelijk om niets te doen, alle betrokken organisaties voelen dat het niet meer te beheersen is."
Ook de biodiversiteit speelt een rol bij het besluit van de provincie. Zo eten de damherten veel planten op. Alleen rodendrums blijven staan. Zieke en gewonde damherten mogen nu ook provinciebreed uit hun lijden worden verlost.
Over een maand moet de vergunning ingaan, als er geen bezwaren zijn toegewezen. Het vlees van de damherten zal gebruikt worden door horeca in de omgeving.
