Hoe moeten we omgaan met een ziltere Waddenkust? "Zilte teelt, echt heerlijk"
11 november 2024, 18:33 • 3 minuten leestijd
Wereldwijd loopt zo'n een miljard hectare landbouwgrond gevaar door het zouter worden van de grond. Daardoor is de grond moeilijker te gebruiken voor landbouw. Ook de Friese kust heeft met dit probleem te maken.
Oorzaak van het zouter worden is de gestegen zeespiegel in combinatie met de bodemverzakking en de perioden van droogte die steeds vaker voorkomen.
De meeste gewassen in de landbouw hebben (zoet) water nodig om goed te groeien. Wanneer er te veel zout in het grondwater zit, levert dat schade op. In sommige gevallen wil er helemaal niks meer groeien.
Voornamelijk bloembollen en fruit zijn gevoelig voor te veel zout, maar ook bepaalde groenten en uien zijn vatbaar.
Kustgebied
Op de verziltingsrisicokaart van de provincie is te zien dat voornamelijk de gebieden aan de Waddenkust gevaar lopen. Die hele strook bestaat voor een groot deel uit landbouwgrond.
"Het gaat om de gehele kuststrook van Groningen tot Zeeland, dus ook de Friese kust", zegt Peter Prins.
Hij is directeur van SALTA, een samenwerkingsverband van overheid, onderwijs en bedrijfsleven dat zich richt op de verzilting van de kust.
"Dan gaat het niet alleen om het stuk land direct langs de zeedijk, maar het betreft een veel breder gebied", gaat Prins verder. "Dat kan tot wel een kilometer of tien landinwaarts gaan."
Oud onderzoek
Prins wil dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de gevolgen van verzilting.
"We hebben allerlei normen op papier over wat er gebeurt met gewassen bij een bepaald zoutgehalte, maar die normen zijn gebaseerd op Amerikaans onderzoek uit de jaren 50."
"Voor de gewassen en rassen waar we nu mee werken, liggen die normen misschien wel heel anders. Daar willen we de komende tijd meer zicht op krijgen."
Toch is het niet zo dat er helemaal niets groeit op zoute grond. Zo is op Terschelling sinds 2017 De Zilte Tuin actief.
Het is een stuk land buiten het dorp Lies, aan de zeedijk, waar een groep vrijwilligers experimenteert met zilte teelt. Zout grondwater wordt omhoog gepompt en gebruikt voor de gewassen.
De Zilte Tuin ziet dat met name knolgewassen goed groeien in zoute grond
"Zeekraal, zeeaster, Nieuw-Zeelandse spinazie, ijskruid, zeebanaan, bieten", somt Flang Cupido lachend op, wanneer hem wordt gevraagd welke groenten er in de tuin te vinden zijn.
Cupido is een van de vrijwilligers die meewerkt aan De Zilte Tuin en is erg enthousiast over het project. De Terschellinger horeca neemt producten van de tuin af, vertelt hij.
"Je proeft het echt. De producten die we hier kweken, zitten heel hoog op smaak. Echt heerlijk."
Regenwater opslaan
Bij SALTA willen ze zien hoe boeren om kunnen gaan met de verzilting van hun grond.
"Het is vooral zaak om anders om te gaan met regenwater dat vooral in de winter nog altijd redelijk overvloedig valt", zegt directeur Prins daarover.
Op andere plaatsen in Nederland zijn boeren al overstag gegaan, weet Prins. "In Zeeland gebeurt het al dat boeren dat regenwater tijdelijk opslaan. Dat kan bijvoorbeeld ondergronds of in een bassin", vertelt hij.
"Daarmee kunnen ze dan droge periodes in de zomer doorkomen. Ik verwacht dat we dat ook in Fryslân meer gaan zien."
