Terschelling beter voorbereid op droogte met natuur van honderd jaar geleden

Op West-Terschelling en Oosterend zijn bijna tien kilometers aan sloten ondieper gemaakt, waardoor de grondwaterstand hoger is geworden. Het eiland kan daarmee zoet water beter vasthouden. En dat is nodig, nu de zomers regelmatig heel droog zijn.

Het kan klinken als een paradox: water vasthouden door sloten te dempen die honderd jaar geleden zijn gegraven. Maar de diepere sloten zorgden ervoor dat het zoete water het Groene Strand te gemakkelijk kon verlaten.

Als het water langer blijft staan, zakt het naar beneden. Daarmee werken de bossen en duinen als een soort natuurlijke spons. Zo wordt de watervoorraad van het eiland aangevuld en daar heeft de natuur op de lange termijn meer profijt van dan van de sloten.

Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat belangrijke mineralen omhoog komen en dat levert weer nieuwe planten en insecten op. Daar kunnen zeldzame vogels van profiteren.

Het klimaat verandert en daarmee neemt de kans op extremer weer toe: drogere zomers, maar ook een nattere winter en voorjaar. Dat was ook de aanleiding voor het project, dat zaterdag officieel is geopend door gedeputeerde Matthijs de Vries en provinciehoofd Bert Hummelen van Staatsbosbeheer.

Niet alleen sloten zijn gedempt, er zijn ook keerdammen geplaatst. Vijf daarvan werden afgelopen zomer nog vernield, waardoor veel water is weggelopen. Door de ongewoon natte lente en voorjaar op het eiland was er veel overlast van water. De politie sprak van 'ondermijnende criminaliteit'.

Waddeneilanden zijn voor een belangrijk deel afhankelijk van het zoete water dat op het eiland valt. Dat komt uiteindelijk in een zoetwaterbel onder de duingebieden bij elkaar.

Maar die zoetwaterbel drijft op zout water en met de verwachte zeespiegelstijging komt ook dat zoute water omhoog. Dat drukt het zoete water dan van het eiland af, waardoor het nog moeilijker wordt om er genoeg van vast te houden voor de natuur en de mensen op het eiland.

Dat blijkt ook uit recente modellen van onderzoeksinstituut Deltares, die ze op het eiland hebben gepresenteerd. Op plaatsen waar het water uit de grond nu makkelijker omhoog komt, neemt het belangrijke mineralen mee uit de bodem die goed zijn voor veel planten en bloemen.

Het project is mede mogelijk gemaakt met geld uit Europa.