Minder strenge bescherming voor de wolf: dit is wat het betekent

De verantwoordelijke Europese ministers hebben besloten dat de bepaling 'streng beschermd' afgeschaald wordt naar 'beschermd'. Dat was al langer de wens van een groot aantal Europese landen, waar de wolf voor schade zorgt onder voornamelijk schapen.

Ook in Fryslân vallen wolven regelmatig fee aan. Dit jaar op zijn minst al 85 keer, waarbij 324 dieren het slachtoffer werden.

De meest dodelijke aanval was in maart in Fochteloo: 22 schapen lieten het leven. De eigenaar had ze beschermd volgens de adviesnormen. Voor verreweg het grootste gedeelte van de aanvallen geldt echter dat de schapen niet goed genoeg beschermd werden.

De wolven die verantwoordelijk zijn voor de schade, horen bij de groep in het Drents-Friese Wold. Het is niet helemaal duidelijk hoe groot de menigte nu is.

Er zijn dit jaar vier welpen gezien op wildcamera's. Twee jaarlingen, welpen van vorig jaar, zijn inmiddels gesneuveld in het verkeer in Duitsland. Van een andere jaarling is DNA-materiaal gevonden in Nedersaksen. Het zijn allemaal mannetjes die hier zijn vertrokken, waarschijnlijk op zoek naar een eigen territorium.

De wolf heeft in Europa al lang een streng beschermde status, omdat hij geldt als een zeldzame soort. De beschermingsstatus is vastgelegd in het Verdrag van Bern (1979) over het behoud van wilde dieren en planten. Toentertijd was de wolf bijna uitgestorven in Europa.

De afspraken over de bescherming van de wolf zijn opgenomen in de Europese Habitatrichtlijn. Doel daarvan is om te zorgen voor meer biodiversiteit.

Van de wolf is wetenschappelijk aangetoond dat hij bijdraagt aan die biodiversiteit. Volgens de regels mag het roofdier niet verstoord of gedood worden. Voor probleemwolven kan een uitzondering gemaakt worden, bijvoorbeeld als de wolf hondsdolheid heeft of agressief is richting mensen.

Deskundigen hebben zorgen, nu het erop lijkt dat wolven minder streng beschermd worden. Op een bijeenkomst met experts eerder deze week in het Europees Parlement wezen ze erop dat er in Europa meerdere wolvenpopulaties zijn, die genetisch van elkaar verschillen. En die zijn nog niet sterk genoeg om als soort te overleven, wordt gezegd.

De deskundigen pleiten ervoor om de streng beschermde status te handhaven.

De experts wezen er ook op dat dat allerhande maateregelen mogelijk zijn om fee tegen de wolf te beschermen, zoals hekken en honden om de kudde te bewaken. Dergelijke maatregelen werken goed in landen waarin ze toegepast worden.

Volgens deskundigen is het mogelijk om als mens met de wolf te leven. In landen zoals Spanje, Portugal en Zwitserland werken veehouders en natuurbeschermers nauw samen om dat mogelijk te maken.

De experts pleiten ook voor veel meer voorlichting over het belang van de wolf voor de biodiversiteit, hoe schade voorkomen kan worden en hoe je met een wolf om moet gaan zodra je er een ziet. Dat gebeurt nu te weinig, zeggen ze.

Het is nog niet helemaal helder wat een lagere beschermingsstatus inhoudt, maar het wordt wel minder lastig om in te grijpen. Toch zijn er dan net zo goed nog wel eisen waaraan voldaan moet worden.

Landen zouden iets kunnen doen aan het beheer van de populatie, maar alleen als de populatie groot en gezond genoeg is. Het moet dus duidelijk zijn dat de soort het kan hebben, anders mag er niks gedaan worden.

De aanpassingen zijn niet van vandaag op morgen een feit. Als de Europese Commissie besluit de status te verlagen, moet het Verdrag van Bern aangepast worden. Daar is in december een bijeenkomst over.

Mochten de ondertekenaars van dat verdrag akkoord gaan, dan moet de Europese Habitatrichtlijn gewijzigd worden. Daarna moeten alle individuele lidstaten van de Europese Unie haar eigen wetgeving er nog op aanpassen.