Hedwich Kuipers uit Deinum doet MS-onderzoek in Canada: "Steeds dichter bij een doorbraak"

Even kort voorstellen: Hedwich werd geboren in Leeuwarden. Na de lagere school verhuisde ze naar Deinum, waar haar familie nu nog woont. In Leiden studeerde ze biofarmaceutische wetenschappen en immunologie, en promoveerde ze op MS.

Daarna ging ze verder in Amerika aan de Stanford University, in de buurt van San Francisco. In Silicon Valley ontmoette ze haar man Andy.

Sinds 2018 zit ze op de universiteit van het Canadese Calgary in een tienjarig traject om professor te worden.

Ze houdt zich bezig met onderzoek naar de ziekte MS (multiple sclerose). Zelf doet ze niet meer zoveel in het laboratorium, vertelt ze.

"Ik heb een onderzoeksgroep met studenten en analisten. We proberen erachter te komen hoe MS ontstaat. Gelukkig kunnen we al behoorlijk veel aan de ziekte doen, vooral in het eerste stadium."

"We komen steeds dichter bij een doorbraak. In het eerste stadium kan de ziekte zeer actief zijn. Mensen krijgen uitval of andere symptomen. Tussendoor is het vaak rustiger. Uiteindelijk worden de symptomen steeds erger."

"Aan dat eerste stadium kunnen we redelijk wat doen. Dat tweede stadium begrijpen we nog niet zo. Daar zijn we erg mee bezig."

En zij niet alleen. Andere wetenschappers werken daar ook aan. Er worden veel testen gedaan. Het lijkt dat ze langzaam in de buurt komen van een manier om dit tegen te houden of te stabiliseren, meent Hedwich.

Haar werk staat nu even op een laag pitje. In juli kreeg Hedwich haar tweede kind en ze is nu met verlof. Haar beide kinderen hebben Friese namen. Het pasgeboren jongetje van acht weken heet Marten en het zoontje van vijf Lieuwe/Leo.

"Wij wilden Friese namen waarvan een Engelse variant bestaat of die ze hier goed kunnen uitspreken."

Marten was niet zo'n probleem. "Hij heet eigenlijk Martin Frederik, maar voor de Friezen zeggen we Marten Freark." Voor Lieuwe moest ze wat langer nadenken.

Een buurvrouw kwam met de naam Leo. Ze zag een kaart van Leeuwarden, de stad waar Hedwich in haar jonge jaren woonde. Daar stond de naam Leowardensis op.

"Je moet hem Leo noemen," zei mijn buurvrouw. "Dat is een mooie naam."

Als je Leo verfriest, kom je op Lieuwe. Hedwich was er snel uit. Het mooie is, zo vertelt ze, dat voor de Canadese kindjes op de kinderopvang de uitspraak van de naam Lieuwe geen probleem is.

In Canada krijgen ouders een jaar ouderschapsverlof. Afhankelijk van het werk kan het nog langer zijn.

Hedwich: "Je kunt het rekken tot anderhalf jaar. Het hangt van het werk af hoeveel je erbij krijgt, bovenop de basisuitkering. En je kunt het zo indelen als je zelf wilt. Je mag die tijd ook delen met je partner."

Het werk dat Hedwich doet, is nooit ver weg. Ze geeft leiding aan een onderzoeksgroep van studenten, schrijft artikelen voor wetenschappelijke tijdschriften over haar MS-onderzoek en geeft college.

Er is, ook nu in haar verloftijd, altijd wel iets te doen. "Het is niet zo dat ik alleen maar aan de kinderen denk en hen verzorg. Er komt altijd wel iets van het werk op mijn pad dat moet worden gedaan."

Calgary is een aangename stad om in te wonen, vindt Hedwich. Maar niet zo gezellig als Europese steden met terrasjes, zoals Leeuwarden.

Voor een Noord-Amerikaanse stad is het mooi, met 's zomers veel groen, een redelijk mild klimaat en zicht op de bergen van de Rocky Mountains. Wat het met name prettig maakt om te wonen zijn de mensen.

"Voordat ik naar Calgary verhuisde, heb ik een tijd in California gewoond, vlakbij San Francisco. Dat was ook heel mooi, maar de Amerikaanse mentaliteit kan vrij hard zijn. Hier voelt het veel meer als thuis."

Ja, ze mist Friesland, maar heimwee heeft ze niet. Heeft ze nooit gehad, ook als kind niet. Maar wanneer ze vanuit het vliegtuig Nederland ziet liggen, geeft haar dat toch een bepaald gevoel.

"Als ik het landschap van boven zie en later in de trein onderweg naar Deinum al dat groen en de koeien, dan mis ik het wel." De beroemde ui op de toren van Deinum betekent thuis voor haar.