Grote oefening hulpdiensten lijkt net echt: "Kans is klein dat ik hier levend uit kom"
Het lijkt net echt: de gaslucht is te ruiken, de flats zijn ingestort en de mensen liggen onder het puin. Het is een grootschalige oefening van Veiligheidsregio Fryslân in de wijk Heechterp in Leeuwarden, die één keer per jaar in Fryslân op zo'n grote schaal wordt opgevoerd.
Tijdens de oefening op dinsdagavond werd door professionele acteurs en NHL-studenten een flatontploffing nagebootst. In totaal deden 350 mensen mee aan de avond. Op de plaats van de 'explosie' waren 250 mensen aanwezig en in het MCL nog eens 100.
Annie Tjerkstra is een 'lotusslachtoffer' (Landelijke opleiding tot uitbeelding slachtoffers). Zij is professioneel opgeleid om verschillende verwondingen zo goed mogelijk na te spelen.
Zo zag de hulpverleningsoefening in Leeuwarden eruit
Dinsdagavond lag ze zwaargewond in de flat, met een slagaderlijke bloeding en een gebroken rug. "Ik schat de kans laag in dat ik hier levend vandaan kom", zegt ze voordat de oefening begint. "Maar wie weet, misschien zijn ze wel heel snel."
Samenwerking oefenen
Het doel van de oefening is om hulpverleners en crisisfunctionarissen ervaring op te laten doen met het scenario. Zo moeten ze zo goed mogelijk voorbereid zijn op een situatie zoals een explosie in een flat. "Er zijn heel veel verschillende dingen waar ze op moeten letten", zegt Wim van der Veen, clusterhoofd crisisbeheer bij Veiligheidsregio Fryslân.
"Het gaat vooral om de afstemming bij dit soort calamiteiten, grote incidenten. Om leiding en communicatie goed neer te zetten, zodat de hulpverlening zijn werk goed kan doen."
Bij de oefening zijn de brandweer, ambulance, politie, het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL) en de gemeente Leeuwarden betrokken. Zo zet de politie de straten af en moet de brandweer de schreeuwende en roepende slachtoffers veilig uit het gebouw halen. Ambulancepersoneel moet zoveel mogelijk patiënten tegelijk kunnen behandelen en het MCL moet hen kunnen opvangen.
Tussen de brokstukken
Dat alles gebeurde op een wel heel bijzondere locatie: bij een flat die al half gesloopt is. Woningcorporatie Elkien is in Heechterp bezig met het slopen van flats. Drie verouderde flats met 72 appartementen gaan tegen de vlakte om plaats te maken voor 144 nieuwe woningen.
Bij de sloop is er een gat in een leegstaande portiekflat gemaakt, zodat het scenario zo realistisch mogelijk lijkt. "Het was een samenloop van omstandigheden", zegt Van der Veen. "We kwamen erachter dat dit gesloopt werd, en het team van de brandweer was ook op zoek naar een locatie. Uiteindelijk vielen alle puzzelstukjes op hun plek en konden we hier gebruik van maken."
'Help, mijn oma ligt onder het puin!'
NHL-student integrale veiligheid Frieda Hofman stond dinsdagavond flink te schreeuwen en te roepen tegen de brandweer. De studenten mochten meedoen om slachtoffers of omstanders te spelen.
Frieda's oma lag onder het puin, maar werd maar niet geholpen. "Wij vinden dat de brandweer niet snel genoeg helpt, dus zijn we nu zelf maar begonnen onze oma te helpen."
Ook met dit soort omstanders moeten hulpverleners om kunnen gaan. "En tegelijkertijd kunnen we ook zien hoe zoiets in zijn werk gaat," zegt ze.
Veiligheid boven alles
Hoewel het scenario natuurlijk zo realistisch mogelijk moet zijn, is er wel voor gezorgd dat de hulpdiensten en de acteurs konden werken zonder verwondingen op te lopen door bijvoorbeeld vallende stenen of iets dergelijks.
"Het is hartstikke veilig. In de voorbereiding hierop is ook het sloopbedrijf betrokken geweest. Er zijn meerdere controles geweest om te kijken of de hulpverleners hier veilig kunnen oefenen."
