Dit is waarom melkrijders extra moeten opletten: drie ongelukken in een jaar

Het is niet de eerste keer dat er in Friesland een ongeluk gebeurd met een melkwagen. In de afgelopen vijf jaar zijn in Friesland acht melkwagens gekanteld. Drie van die ongelukken waren dit jaar.

Het ongeluk in Leeuwarden gebeurde 's nachts, net voor vier uur. Dat kan, want melkwagens rijden 24 uur per dag. De vraag van de melkfabriek is daar leidend in.

In de afgelopen vijf jaar was er volgens cijfers van Omrop Fryslân één keer eerder een ongeluk met een melkwagen in de nacht. Dat was in 2022 bij Luxwoude, rond half twee.

De andere ongelukken waren allemaal omstreeks het middaguur, tussen 11.00 en 14.00 uur ongeveer.

Deskundigen die met Omrop Fryslân hebben gesproken, kunnen geen verklaring geven voor het relatief hoge aantal ongelukken rond het middaguur.

"De ritten met melk zijn over het algemeen kort", zegt Fedde Bergsma van Melkweg Fritom. Dat bedrijf heeft in Fryslân 19 melkwagens op de weg, die ieder jaar gemiddeld zo'n 150.000 kilometer per jaar rijden.

Het zijn relatief korte ritten, zegt Bergsma. Daarom denkt hij niet dat vermoeidheid een grote factor speelt bij de ongelukken. Dat de meeste ongelukken in de afgelopen vijf jaar rond het middaguur waren, wijst daar ook niet op.

Het grootste verschil tussen een gewone vrachtwagen en een melkwagen is de lading: melk. Melk is vloeibaar, en kan klotsen. Met name als de melkwagen halfvol is, kan dat gevaarlijk zijn.

Het komt vrij vaak voor dat een melkwagen niet tot de rand vol is, zegt Jan Willem ter Avest van FrieslandCampina. Hij zegt dat melkrijders speciaal opgeleid zijn om hier rekening mee te houden.

Dat het zo nu en dan toch misgaat, is heel vervelend, zegt hij. Maar echt te voorkomen is het niet. "Zeker als de berm zacht is en de weg smal, en er gebeurt iets op de weg. Als een chauffeur moet uitwijken, dan kan het zomaar misgaan."

Dat melkwagens relatief vaak halfvol zijn, zou ook kunnen verklaren dat er meer ongelukken zijn met melkwagens dan met andere tankwagens die vloeistoffen vervoeren.

Maar er is nog een verschil, zegt Harald Veenema van een oliebedrijf uit Sneek. Tankwagens die brandstoffen vervoeren, zijn verdeeld in compartimenten, waar speciale Slingerschotten inzitten die het klotsen van de lading zoveel mogelijk moeten voorkomen.

Regels voor tankwagens die gevaarlijke stoffen vervoeren, zijn strenger dan voor het vervoer van melk, zegt Veenema. Chauffeurs hebben daar ook extra certificaten voor nodig, en er worden speciale laad- en losplannen gemaakt voor een rit.

De tank van een melkwagen bestaat over het algemeen uit één stuk, dat volledig kan worden geleegd door één kraan open te zetten.

Aan het begin van een rit is de tank leeg, en na elke boer wordt hij voller. Als de wagen eenmaal vol zit, is het slingergevaar lager. Maar dan is de wagen wel weer zwaarder, wat een probleem kan zijn als hij in de berm terechtkomt.

Chauffeurs moeten dus altijd goed de kop erbij hebben, als ze met een melkwagen rijden, zegt Bergsma. "Je moet rustig aan doen. En zelfs dan kan het nog wel misgaan. Met één hobbel in de weg kan de lading zomaar beginnen te klotsen en dan is er ook voor een handige chauffeur geen houden meer aan."