Ydwer uit Sneek liep dwarslaesie op, maar volbrengt Elfstedentocht: "Ik kreeg weer een gevoel van vrijheid"
Ieder jaar doen duizenden mensen de Elfstedentocht op de fiets, maar op de handbike voelen die ruim 200 kilometer heel anders. Omdat Ydwer van der Heide het niet meer op een gewone fiets kan doen, ging hij de uitdaging aan. Dat ging niet zonder tegenslagen.
Drieënhalf jaar geleden ging het helemaal verkeerd voor fotograaf Ydwer van der Heide, die opgegroeid is in Sneek. Hij belandde bij een surfongeluk met zijn hoofd op een zandbank. 'Incomplete dwarslaesie' was de diagnose.
Hij kan nu nog een beetje staan met wat hulp, maar fietsen? Dat lukt niet meer.
"Het gevoel dat ik alles weer aankon."
Bij zijn revalidatie kwam hij in aanraking met de handbike. Zo doet hij nu al een paar jaar mee aan de 'handbikebattle' in Oostenrijk. Dat is 20 kilometer met 1.000 hoogtemeters. "Toen kreeg ik het gevoel dat ik alles weer aankon."
Maar meer dan 200 kilometer had hij nog nooit gedaan. Een elfstedentocht was dus een hele uitdaging. "Ik ben een beetje gek in m'n hoofd", zegt hij.
Suppen als inspiratie
Hij kwam niet zomaar op het idee: "Al voor mijn ongeluk fotografeerde ik de Sup Elfstedentocht, dat organiseert mijn vriendin. Iedere keer werd ik zo geïnspireerd door die mensen. Alleen is suppen niet helemaal mijn sport."
Het ongeluk
In februari van 2021 ging Van der Heide surfen in zijn woonplaats Noordwijk. Hij viel van zijn surfplank met zijn hoofd op een zandbank. Hij voelde pijn in zijn nek en kon niet meer bewegen. Vrienden haalden hem uit het water en zorgden dat hij naar het ziekenhuis kon.
Daar werd duidelijk dat hij een dwarslaesie had opgelopen, van onder zijn borst. Een lange revalidatieperiode volgde, waarin Van der Heide langzamerhand meer kracht in zijn handen en voeten terugkreeg.
Voor zijn ongeluk reisde hij de wereld over om foto's te maken voor markten als Red Bull. Hij gebruikte de tijd van zijn revalidatie om de duizenden foto's die hij 15 jaar lang maakte van kitesurfers te bundelen in het fotoboek Unseen. Dat bracht hij in 2022 uit.
Sowieso was Van der Heide nooit echt een duursporter, tot corona. "Toen begon ik met hardlopen en fietste ook wel veel."
Na zijn ongeluk beviel de handbike goed. "Die snelheid kwam overeen met hardlopen in het begin, en ik kreeg echt weer een gevoel van vrijheid."
Van der Heide werd steeds sterker en het fietsen ging sneller. "Het zit nu wat tussen hardlopen en fietsen in. Het sterker worden merk ik trouwens ook in mijn dagelijks leven, bepaalde taken gaan me veel makkelijker af nu."
Tour terug naar roots
Van der Heide woont in Noordwijk, maar kwam dit weekend terug naar Fryslân voor die Elfstedentocht, als persoonlijke uitdaging. "Ik ben terug naar mijn roots gegaan", vertelt hij.
"In Sneek, waar ik geboren ben, heb ik een kleine omweg gedaan langs het huis waarin ik ben opgegroeid. In Leeuwarden fietste ik langs mijn oude school, en in Mirns heb ik veel herinneringen aan het kitesurfen."
Plaspauzes van tien minuten
In totaal deed Van der Heide 25 uur over 215 kilometer. "Net wat langer dan ik had gedacht, 22 uur was mijn doel. Maar de pauzes duurden wat langer dan gedacht."
Aan het einde van de nacht, na Franeker, zat ik er echt even erdoorheen.
De handbiker zit met zijn dwarslaesie namelijk ook met katheters die hij moet meenemen. "En ik moet genoeg drinken, dus een plaspauze is twee keer per uur en dan was ik zo'n tien minuten per keer kwijt."
De nacht was het moeilijkst. "Je kunt dan niet zover kijken, het is alsof je tegen een muur aan kijkt. Je moet constant focussen, dat is echt zwaar. Aan het einde van de nacht, na Franeker, zat ik er echt even erdoorheen. Alles deed pijn."
Ondanks zijn dwarslaesie kan hij nog wel wat voelen. "Het is een bepaald, verstoord gevoel. Pijnprikkels voel ik niet of niet op tijd. Wel zenuwpijn, stijfheid en een verdoofd gevoel. Die pijn zat overal, dat komt ook door het lange zitten."
Ander soort zelfstandigheid
Volgens de fotograaf heeft hij door de uitdaging ook mentaal van alles beleefd. Normaal helpt zijn vriendin hem met veel dat hij zelf niet kan. "Daar hoef ik maar een woord mee te wisselen en ze begrijpt me."
Maar die was nu druk met die Sup Elfstedentocht. Deze keer had hij twee vrienden die hij moest vertrouwen, die hem van eten moesten voorzien en helpen onderweg.
"Ik heb veel gekke dingen gedaan, maar wel vaak met haar. Dit was echt uit mijn comfortzone, het is een andere soort zelfstandigheid."
Van der Heide wil als volgende uitdaging ook weer uit zijn comfortzone. "Bijvoorbeeld een fietsroute met een overnachting die ik dan helemaal zelf doe."
Door met fotografie
Van der Heide fotografeert nog altijd, maar wel met een ander perspectief. Vanuit zijn rolstoel. "Ik leg nog steeds graag beweging vast. Soms is dat vaag, soms ben ik te laat, maar vaak is dat niet erg."
Hij neemt ook steeds vaker zijn camera mee op de fiets en is zelf laatst het water van Workum weer in geweest voor een korte documentaire.
Zo is hij ook nog bezig met een andere grote droom: eens een expositie of boek maken van foto's die hij na zijn ongeluk heeft gemaakt.
